یوناما ،په افغانستان کې د بشري حقوقو د وضعیت په اړه خپل تازه رپوټ کې وايی برحاله چارواکي زده کړو ته دښځو او نجونو دلاسرسي په مخنیوي ، د ښځو د تګ راتګ په محدودولو او په بدني سزاګانو د بشري حقوقو نقض ته دوام ورکوي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوی ، یوناما، خپل نوي رپوټ کې وايی برحاله چارواکو له شپږم ټولګی څخه پورته زده کړو ته د نجونو او ښځو د لاسرسي مخنیوي ته دوام ورکړی او د لیسو د فارغانو او کانکور آزموینو کې یې د ښځو او نجونو ګډون ته هیڅ اشاره نه ده کړې.

رپوټ وړاندې په هرات او ارزګان ولایتونو کې د می او جون میاشتو کې د مثالونو په یادونې سره لیکي داسې ښکاري چې برحاله واکمنو د حجاب لارښود ته هم د ښځو پابندي څخه څارنه شدیده کړی ده.

رپوټ وايی په هرات کې ښځې مکلفې شوې چې چادري واغوندي ، دوی مارکیټونو ته له ننوتلو او د عامه ترانسپورت څخه له استفادې منع شوې او ځینې یې د امر بالمعروف ادارې لخوا ترهغو توقیف شوې وې چې خپلوانو یی ورته چادری یا څادرونه راوړل.

او جون میاشت کې محتسبینو په ترینکوټ ښار کې هغه ښځې نیولې وې چې دبرقعی په ځای یې حجاب اغوستی وو.

رپوټ زیاتوي چې په مې میاشت کې محتسبینو او پولیسو په غور او هرات ولایتونو کې یو شمیر کورنۍ تفریح ځایونو ته له ورتګ منع کړي.

یوناما وايي په داسې حال کې چې طالبان په عام ډول دامني چې اسلام ښځو ته د کسب اوکار اجازه ورکړې خو داسې رپوټونه یې ترلاسه کړي چې دوی یوشمیر ښځې له کار منع کړي دي.

یوناما وايی سره لدې دامربالمعروف او نهی عن المنکر ادارې په خپله ایکس پاڼه کې د ښځو د میراث ، ملکیت او مهر د حقوقو په اړه دیوشمیر قضیو دحل یادونه کړې خو پوره معلومات نشته چې دغې ادارې او سترې محکمې دغه قضیې څنګه حل کړي.

رپوټ وايي طالب چارواکو په عام محضر کې بدني سزا ته ادامه ورکړې او په بادغیس، نیمروز او فراه ولایتونو کې داعدام سزا په عام محضر کې تطبیق شوې.

د طالبانو حکومت د یوناما ددغه نوي رپوټ په هکله غبرګون نه دی ښودلی.

رپوټ د روان ۲۰۲۵ میلادي کال د اپریل میاشتې څخه ترجون موده رانغاړي.

د افغانستان له پيژندل شوي کرکټر رحمن الله ګربز څخه د بنګله دیش د کرکټ د فساد ضد کمېټې تحقیقات کړي.

ګربز دمګړۍ د بنګله دیش د کرکټ په غوره لیګ بي پي ایل کې له ډاکه کپټالز سره لوبیږي.

د دغه ټیم اجرايي رییس عتیق فهد رسنیو ته ویلي چې د فساد ضد کمېټې غړي د شنبې په شپه له اجازې پرته په هوټل کې د رحمن الله ګربز خونې ته ورننوتي او له هغه یې تحقیقات کړي او مبایل یې ترې ضبط کړی.

فهد ویلي له یوه لوی او پيژندل شوي نړیوال لوبغاړي سره دا چلند ناسم دی او باید په دې اړه د بنګله دیش کرکټ لازم سپیناوی ورکړي.

لا معلومه نه ده چې د بنګله دیش د کرکټ د فساد ضد کمېټې غړو ولې د رحمن الله ګربز په اړه اقدام کړی.

خو د بنګله دیش د غوره لیګ د مشرتابه پلاوي غړي افتخار رحمن میټو بیا ادعا کړې چې د فساد ضد کمېټې غړو له ګربز سره کوم ناسم چلند یا ناقانونه کار نه دی کړی.

ایران نن یکشنبه د امریکا د متحد ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته خبرداری ورکړ، که پر ایران هر راز برید وشي، تهران به یې په ځواب کې پر اسراییل او په سیمه کې د امریکا پر پوځي اډو حملې وکړي.
د ایران د پارلمان مشر محمد باقر قالیباف نن د پارلمان غونډې ته وویل چې ځوابي برید د ایران مشروع حق دی.

رویټرز اژانس د سرچینو په وینا خبر ورکړ چې په ایران کې د پراخو لاریونونو په ملاتړ د امریکا د احتمالي مداخلې په خاطر اسراییل د تیارسی په حالت کې دی.

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ پرون په خپله ټولنیزه شبکه، تروت سوشل کې ولیکل چې «ایران ښايي تر بل هر وخت ازادۍ ته نژدې شوی وي او د امریکا متحد ایالتونه د مرستې لپاره چمتو دي.»

په ایران کې د روانو اعتراضونو په ترڅ کې د وژل شویو کسانو شمیر په امریکا کې د بشري حقونو د میشتې ډلې( هرانا) په وینا یو سل او شپاړسو ته ورسید.

د امریکا پوځ د شنبې په ورځ وویل چې په سوریه کې یې د اسلامي دولت وسله والې ډلې پرضد ګڼ بریدونه ترسره کړې دي.

د امریکا مرکزي قومانداني (سینټکام) په یوه بیان کې وویل، نن یې په ټوله سوریه کې داعش په نښه کړ.

په بیان کې دا یادونه نه ده شوې چې په بریدونو کې څوک وژل شوي دي.

د داعش وسله والو د ډسمبر په دیارلسمه د سوریې په پالمیرا کې دوه امریکایي پوځیان او د هغوی یو ژباړونکي وژلي و. د سینټکام په وینا نني عملیات د هغه برید د غچ اخیستونکو عملیاتو یوه برخه وه.

په سوریه کې شاوخوا زر امریکایي سرتیرې پاتې دي.

په بغلان ولایت کې طالب چارواکي وايي چې په روان لمریز کال کې په دغه ولایت کې په ترافیکي پېښو کې ۱۱۵ تنه مړه شوي دي.

په بغلان کې د طالبانو د ترافیکو مدیر قاري نذیرالله عابدي پرون (شنبې) دولتي خبري اژانس باختر ته ویلي چې د سږ کال له حمل میاشتې له پیله تر اوسه په دغه ولایت کې د ترافیکي پېښو له امله ۱۱۵ کسان مړه شوي او ۶۸۴ نور، چې ښځې او ماشومان هم پکې شامل دي، ټپیان شوي دي.

نوموړي د موټرچلوونکو بې‌احتیاطي، د سړکونو خرابوالی او تنګوالی، او د ترافیکي قوانینو نه مراعتول د دغو پېښو عوامل بللي دي.

د بدخشان ولایت په ارګو ولسوالۍ کې د ترافیکي پېښې له امله د یوې کورنۍ پنځه غړي مړه شوي دي.

د دې ولایت ځایي مسوولانو پرون (شنبې) رسنیو ته وویل چې دا پېښه د جمعې په ورځ (د جدي ۱۹ مه) له سړکه د یوه موټر د اوښتو له کبله د ارګو ولسوالۍ طرق کلي ته څېرمه شوې ده.

په بدخشان کې د طالبانو د پولیسو ویاند احسان‌الله کامګار ویلي چې ټول قربانیان د یوې کورنۍ غړي وو.

د جرمني د کورنیو چارو وزارت تایید کړې چې ۳۲ افغانان، چې د جرمني د منلو رسمي ژمنه ورسره شوې وه، له پاکستان څخه جرمني ته لېږدول شوي دي.

د دویچه‌وېلې د پروني (شنبې) د راپور له مخې، د جرمني د کورنیو چارو وزارت یوه ویاند ویلي چې دغه کسان په الوتکه کې برلین ښار ته رسېدلي دي.

د هغه په وینا، په وروستیو اوونیو کې هغه افغانان، چې د منلو ژمنه ورسره شوې وه، په څو جلا الوتنو کې جرمني ته بېول شوي دي.

د راپور پر بنسټ، دغو افغانانو څو میاشتې او په ځینو مواردو کې ان کلونه په پاکستان کې د ویزې د صادرېدو او جرمني ته د انتقال لپاره انتظار ایستلی دی.

ټاکل شوې وه چې د دوی د انتقال بهیر د ۲۰۲۵ میلادي کال تر پایه بشپړ شي.

د جرمني حکومت د ۲۰۲۵ میلادي کال د مې په میاشت کې د زیانګالو افغان وګړو د منلو پروګرام درولی و.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د ترکیې د پولیسو هغه راپور رد کړ چې پکې ویل شوي افغانستان لا هم د هیروئینو لویه سرچینه ده.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویاند عبدالـمتین قانع پرون (شنبې) کورنیو رسنیو ته وویل، د اسلامي امارت د مشر د فرمان پر بنسټ د دې وزارت ځواکونو د نشه‌یي توکو پر ضد جدي او پراخ عملیات پیل کړي دي.

نوموړي ټینګار وکړ، هغه کسان چې ادعا کوي افغانستان لا هم د نشه‌یي توکو نړیواله سرچینه ده، د افغانستان له اوسنیو واقعیتونو خبر نه دي.

عبدالمتین قانع همداراز ویلي چې په افغانستان کې د نشه‌یي توکو تولید ۹۵ سلنه کم شوی دی.

د ترکیې رسنیو د خپل هیواد د پولیسو له قوله راپور ورکړی چې افغانستان لا هم د هیروئینو اصلي سرچینه ده.

په خیبرپښتونخوا کې د جمعیت علمای اسلام یو مشر مولانا سلطان محمد، چې د جمعې په ورځ په بمي برید کې ټپی شوی و، پرون ساه پرې کړه.

د جنوبي وزیرستان د پولیسو چارواکو وویل چې د مولانافضل الرحمن په مشرۍ د جمعیت علمای اسلام ګوند ځايي مشر مولانا سلطان محمد د واڼې په کاڼه چینه کلي کې له جومات څخه د راوتلو په مهال په بمي چاودنه کې ټپي شو خو د ژورو ټپونو له کبله یې پرون په روغتون کې سا ورکړه.

د نوي میلادي کال په لومړیو ساعتونو کې په افغانستان کې یوې میرمنې درې ګوني ماشومان وزیږول.

ایمرجنسي روغتون د جمعې په ورځ( د جنوري په ۹ مه) اعلان وکړ چې دا درې ګوني د دوی په روغتون کې زیږیدلي، خو په دې اړه یې نور جزییات نه دې ورکړي. نن د ۲۰۲۶ میلادي کال لسمه ده.

په افغانستان کې د طالبانو له بیاواکمنۍ راوروسته چې نړیوالې مرستې کمې شوي او یوشمیر روغتیایي کارکوونکي له هیواده وتلي دي د زیږیدو پرمهال د میندو او ماشومانو د مړینې کچه لوړه شوې ده.

د ملګرو ملتو د راپور له مخې په افغانستان کې په هرو دوو ساعتونو کې یوه میرمن د روغتیایي ستونزو له امله خپل ژوند له لاسه ورکوي.

د روسیې د بلګورود والي نن وویل چې د اوکراین د توغندیو له برید وروسته په سیمه کې د شپږ لکه استوګنو بریښنا قطع شوې ده، نو نه مرکزګرمي لري او نه هم اوبه.

ویاچسلاو ګلادکوف په ټیلګرام کې لیکلي دي چې د دې ستونزې د مخنیوي لپاره هڅې روانې دي خو وضعیت ډیر کړکیچن دی.

بلګورود د اوکراین له خارکیف سره سرحد لري، د دوه زره دوه ویشتم کال په فبروري میاشت کې چې کله روسیي ځواکونو پر اوکراین برید وکړ، په بلګورود کې یو نیم میلیون کسانو ژوند کاوه، خو پر دې سیمې په منظم ډول اوکرایني ځواکونه حملې کوي.

بل لور ته په تیرو نژدې څلورو کلونو کې چې روسیې پر اوکراین یرغل کړی دی، روسیي ځواکونو په مکرر ډول په ژمي کې د اوکراین د تودوخي سیستمونه په نښه کړي دي چې وروستی برید یې د پنجشنبې په شپه وکړ چې له امله یې د پلازمینې کییف په شاوخوا نیمایي اپارتمانونو کې د مرکز ګرمي سیستمونه له کاره ولویدل.