د نوي میلادي کال په لومړیو ساعتونو کې په افغانستان کې یوې میرمنې درې ګوني ماشومان وزیږول.

ایمرجنسي روغتون د جمعې په ورځ( د جنوري په ۹ مه) اعلان وکړ چې دا درې ګوني د دوی په روغتون کې زیږیدلي، خو په دې اړه یې نور جزییات نه دې ورکړي. نن د ۲۰۲۶ میلادي کال لسمه ده.

په افغانستان کې د طالبانو له بیاواکمنۍ راوروسته چې نړیوالې مرستې کمې شوي او یوشمیر روغتیایي کارکوونکي له هیواده وتلي دي د زیږیدو پرمهال د میندو او ماشومانو د مړینې کچه لوړه شوې ده.

د ملګرو ملتو د راپور له مخې په افغانستان کې په هرو دوو ساعتونو کې یوه میرمن د روغتیایي ستونزو له امله خپل ژوند له لاسه ورکوي.

د طالبانو حکومت پر پاکستان د تازه ډرون بریدونو خبرونه ناسم وبلل.
د طالبانو په حکومت کې یوې معتبرې سرچینې د نوم د نه اخیستلو په شرط ازادي راډیو ته وویل چې د دوی له خوا پر پاکستان کوم برید نه دی شوی.
دا وروسته له هغه چې نن سهار پاکستاني رسنیو د دغه هېواد د ځینو امنیتي سرچینو په حواله راپور ورکړ چې لږ تر لږه اته ډرونونه له افغان خاورې د پاکستان په لور توغول شوي دي.
راډیو پاکستان د امنیتي سرچینو په حواله زیاته کړې چې دوی څلور ډرونونه تورخم ته نږدې او څلور نور د کوهاټ په غرنیو سیمو کې ویشتي دي.

خپلواکو رسنیو تراوسه د دواړو لورو د ادعاوو په اړه څه نه دي ویلي.

د طالبانو حکومت تر دې وړاندې پر کونړ او پکتیکا د پاکستان د وروستيو هوایي بریدونو په غبرګون کې د مناسب ځواب خبرداری ورکړی و.
په دې اړه په یوه بل تحول کې دا چې د هند د بهرنیو چارو وزارت پر افغان خاورې د پاکستان وروستي هوايي بریدونه غندلي او هغه یې د سیمې د سولې او ثبات پر ضد بللي.
د ملګرو ملتونو مرستندویه ماموریت یوناما تایید کړې چې د سپټمبر په ۲۱مه دوشنبه سهار وختي پر کونړ په هوايي برید کې درې افغان ملکیان وژل شوي او څلور نور ټپیان دي.
یوناما زیاته کړې چې سږ کال یې تر دې دمه د پولې له هغې غاړې د بریدونو او تاوتریخوالي په نتیجه کې د څه باندې ۱۱۰۰ افغان ملکیانو مرګژوبله مستند کړې.
خو د پاکستان چارواکو ادعا کړې چې دوی پر افغانستان باندې د دوی په ټکو دقیقو هوايي بریدونو کې ترهګر په نښه کړي.

پر کونړ او پکتیکا د پاکستان د تېرې دوشنبې ورځې بریدونه وروسته له هغه وشول چې د تېرې جمعې په ورځ په کوهاټ کې د پولیسو یوه مرکز ته نژدې یوه برید کې ۳۱ کسان ووژل او لسګونه نور ټپيان شول.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ملګرو ملتونو عمومي اسمبلې وویل چې په نومبر کې د امریکا تر منځمهاله ټاکنو وروسته به له ایران سره د سولې تړون وکړي.

ټرمپ دوشنبه ناوخته د ملګرو ملتونو ۸۱مې عمومي ناستې ته په وینا کې که څه هم د تړون په اړه ډاډ څرګند کړ خو خبرداری یې ورکړ چې که د شخړې د پای ته رسولو لپاره کوم تړون ونه شي نو دی ایران له منځه وړی شي.

د ولسمشر ټرمپ د وینا لویه برخه د ایران په جګړې څرخیده او د دې تر څنګ چې ایران یې د ترهګرۍ لومړی تمویلونکی وباله ټینګار یې وکړ چې اجازه نه ورکوي دا هېواد هېڅکله اټومي وسله ولري.

د ټرمپ تر دې وینا مخکې د امریکا استازیو سټيف ویټکاف او جریډ کوشنر د ایران د بهرنیو چارو له وزیر عباس عراقچي سره لیدلي.

امریکا دا لیدنه رغنده بللې خو ایراني رسنیو راپور ورکړی چې د هرمز تنګي د بیا پرانیستې په باب یې د تهران شرطونه وړاندې کړل.

د اروپايي ټولنې د بهرني سیاست مشرې کایا کالاس د ایران د بهرنیو چارو له وزیر عباس عراقچي سره د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلي په څنډه کې کتلي.

هغې ویلي چې له عراقچي سره یې د هرمز تنګي او باب المندب له لارې د کښتیو په ازادانه عبور او همداراز په ایران کې د اعدامونو په زیاتېدو خبرې کړي دي.

کایا کالاس له عراقچي سره د دې لیدنې یو عکس هم په ایکس پاڼه خپور کړی او لیکلي یې دي چې د ایران له بهرنیو چارو وزیر سره یې د امریکا او ایران د جګړې د پای ته رسولو لپاره د ډپلوماټیک لیدلوري او د هرمز تنګي د بشپړې پرانیستنې په باب بحث کړی.

تر دې مخکې د امریکا دوو لوړپوړو مرکچیانو او د ولسمشر ډونالډ ټرمپ استازیو سټیف ویټکاف او جریډ کوشنر هم په نیویارک کې د ایران د بهرنیو چارو له وزیر عباس عراقچي سره درې ساعته لیدنه دایره کړې.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ دا لیدنه رغنده بللې ده.

هند پر افغان خاورې د پاکستان وروستي هوايي بریدونه غندلي دي.
د هند د بهرنیو چارو وزارت ویاند رندیر جېسوال پرون په نوې ډهلي کې یوه کنفرانس ته وویل چې : «موږ د پاکستان دا بریدونه چې پکې افغان ملکیان مړه شوي په کلکه غندو او له قربانیانو سره خواخوږي څرګندوو.»

جېسوال زیاته کړه چې د یوه خپلواکه ګاوندي په وړاندې داسې پاروونکي اقدامات د سیمې د سولې او امنیت پر ضد دي.

د ملګرو ملتونو مرستندویه ماموریت یوناما تایید کړې چې د سپټمبر په ۲۱مه دوشنبه سهار وختي په کونړ په هوايي برید کې درې افغان ملکیان وژل شوي او څلور نور ټپیان دي.

یوناما زیاته کړې چې سږ کال یې تر دې دمه د پولې له هغې غاړې د بریدونو او تاوتریخوالي په نتیجه کې د څه باندې ۱۱۰۰ افغان ملکیانو مرګژوبله مستند کړې.

خو د پاکستان چارواکو ادعا کړې چې دوی په افغانستان باندې دوی دقیق هوايي بریدونو کې ترهګر په نښه کړي.

د بخښنې نړیوال سازمان له پاکستاني چارواکو غوښتي چې د پاکستان د پخواني صدراعظم عمران خان خپلوان او د تحریک انصاف ګوند غړي سمدستي خوشې کړي.

د دغه سازمان په وینا، دوی یوازې د کورنیو اړیکو، سیاسي تړاو او د اعتراضونو د پلانولو له امله په نښه شوي دي.

د بخښنې نړیوال سازمان د سې‌ شنبې په ورځ «د سنبلې په ۳۱مه» پر اېکس‌پاڼه لیکلي چې د عمران خان د کورنۍ د غړو او د تحریک انصاف ګوند د فعالانو په نښه کول د بیان د ازادۍ او سوله‌ییزو غونډو د حقونو ښکاره سرغړونه ده.

دغه سازمان ویلي، دا ډول اقدامات په پاکستان کې د اوسنیو محدودیتونو د سختوالي ښکارندويي کوي.

د لاهور د پولیسو کمېشنر تېره یکشنبه د عمران خان د درېیو خویندو او د تحریک انصاف ګوند د یو شمېر فعالانو د نیولو حکم صادر کړ او هغوی د لاهور یوه زندان ته ولېږدول شول.

دغه نیونې داسې مهال ترسره شوي چې تحریک انصاف ګوند د راتلونکې شنبې په ورځ د اسلام‌اباد پر لور یو پراخ اعتراضي لاریون پلان کړی دی.

۷۲ کلن عمران خان له ۲۰۲۳ کال راهیسې په زندان کې دی.

هغه او مېرمن‌یې چې په یوه قضیه کې د فساد په تور هر یو پر ۱۷ کاله بند محکوم شوي، وايي چې پر دوی لګېدلي تورونه سیاسي انګېزه لري.

یوه ورځ وروسته له هغې چې د امریکا د خزانې وزیر سکاټ بسېنټ وویل چې د ایران د ټولو هوايي شرکتونو فعالیتونه به د تلې له لومړۍ نېټې "په ټوله نړۍ کې بند شي"، د چین د بهرنیو چارو وزارت په رسمي توګه اعلان وکړ چې له ایراني هوايي شرکتونو سره د واشنګټن له بندیزونو سره مخالف دی.

د ازادي راډیو د فردا څانګې د راپور له مخې د چین د بهرنیو چارو وزارت ویاند ګوو جیاکون د سې ‌شنبې په ورځ «د وږې په ۳۱مه» په یوه خبري غونډه کې وویل چې پیکېنګ د امریکا دا ډول بندیزونه "غیر قانوني" ګڼي او له لګولو سره‌یې مخالفت کوي.

د امریکا د خزانې وزیر سکاټ بسېنټ ویلي، که ایراني الوتکې په هوايي ډګرونو کې ښکته شي، نو هغوی ته د سونګ توکو ورکول او یا ورته د خدماتو وړاندې کول به منع وي.

نوموړي خبرداری ورکړی چې ښايي هغه شرکتونه چې دغو الوتکو ته خدمات وړاندې کوي، د ډالرو له مالي سیستم څخه وایستل شي.

د فرانسې ولسمشر امانوئل مکرون له اروپايي کمېسیون څخه غوښتي چې د میتان ګاز د خپرېدو د راپور ورکولو په اړه د نویو مقرراتو پلي کېدل یو کال وځنډوي.

د روېټرز د راپور له مخې، مکرون اروپايي کمېسیون ته په یوه لیک کې خبرداری ورکړی چې د انرژۍ د عرضې د محدودیتونو په شرایطو کې د دغو مقرراتو پلي کېدل واردوونکي له قانوني خطرونو سره مخ کولای شي.

هغه وړاندیز کړی چې د دغو مقرراتو پلي کېدل د ۲۰۲۸ کال د جنورۍ تر لومړۍ نېټې وځنډول شي.

ټاکل شوې دغه مقررات د ۲۰۲۷ کال د جنورۍ له لومړۍ نېټې پلي شي.

په دې سره به د وارداتي تېلو او ګازو په بارونو کې د میتان ګاز د خپرېدو کچه وڅارل او تصدیق شي او پر سرغړوونکو شرکتونو به جریمه ولګول شي.

اروپايي کمېسیون ویلي چې د مکرون وړاندیز به وڅېړي.

تر دې مخکې، د اروپايي ټولنې له ۱۲ څخه زیاتو غړو هېوادونو چې جرمني هم په‌کې شامل دی او د اروپا تر ټولو لوی د ګازو بازار لري، د دغو مقرراتو د ځنډولو غوښتنه کړې وه.

اروپايي کمېسیون په جولای میاشت کې د ۲۰۲۹ کال تر پایه د دغو مقرراتو اړوند مالي جریمې له ځنډولو سره موافقه کړې وه، خو د مقرراتو د پلي کېدو نېټه‌یې نه‌‎وه ځنډولې.

میتان ګاز له کاربن ډای‌‌اکسایډ وروسته د ځمکې د تودوخې د زیاتېدو دوهم لوی لامل بلل کېږي.

افغان ووشوکارانو په اسیایي لوبو کې د دوو برونزو مډالونو ګټل یقیني کړل.

محمد خالد هوتک او حامد اشرفي د سې‌شنبې په ورځ «د وږې په ۳۱مه» خپل اندونیزیایي سیالان مات کړل او په دې سره‌یې د برونزو مډالونه یقیني کړل.

دغه دواړه لوبغاړي به په بل پړاو کې د سپینو زرو د مډال لپاره سیالۍ وکړي.

خالد هوتک تر دې مخکې هم دوه ځله په اسیایي لوبو کې، په چین او اندونیزیا کې، د برونزو مډالونه ګټلي دي.

د اسیایي لوبو سیالۍ د جاپان د ایچي ولایت په ناګویا ښار کې روانې دي.

د افغانستان لسګونه لوبغاړي چې د هېواد له بهره مېشتې یو شمېر افغانې لوبغاړې هم په‌کې شاملې دي، په بېلابېلو برخو کې ګډون لري.

د امریکا د خزانې وزارت د ایران پر ۲۷ هوايي شرکتونو بندیزونه اعلان کړل.

دغه وزارت په یوه بیان کې ویلي چې د ایران دغو سوداګریزو هوايي شرکتونو له ډېره وخته د ایراني رژیم ملاتړ کړی او د ایران سپاه پاسداران د وسلو او پرسونل د انتقال لپاره له دغو هوايي شرکتونو کار اخیستی.

د امریکا د خزانې وزیر سکاټ بسنټ هم ویلي چې د دغو بندیزونو په اساس که ایرانۍ الوتکې په کوم هوايي ډګر کې کیني څوک تیل یا نور خدمات نه شي ورته وړاندې کولی که نه نو له ډالري سیسټم به لرې شي.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان غبرګون ښوولی او ویلي یې دي چې د دې اقدام په وړاندې به مقاومت وکړي.

د امریکا له خوا د ایران په هوايي شرکتونو تر تازه بندیزونو وروسته په ځینو هېوادونو کې د ایران د هوایي شرکتونو د الوتنو د کمېدو راپور ورکړل شوی.

په ترکیه کې د یوه ښوونځي مخته په ډزو کې لږ تر لږه ۱۱ زده کوونکي ټپيان شوي.

دا پېښه نن سهار د مانیسا ولایت په تورګوتلو سیمه کې شوې.

له ټپي زده کوونکو د دوو حالت نازک ښودل شوی.

ترکي چارواکو بریدګر د ښوونځي یو زده کوونکی بللی چې له سیمې تښتېدلی دی.

پولیس د بریدګر په لټه کې دي او د ښوونځي په شاوخوا کې امنیتي تدابیر سخت شوي دي.