د لاسرسي لېنکونه

چهارشنبه ۲۶ چنګاښ ۱۳۹۸ کابل ۰۳:۳۷

خلیل‌زاد وایي، د افغانستان له جګړې د ځان خلاصولو لپاره هڅې نه‌کوو


د افغانستان د سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ځانګړی استازی زلمی خلیل‌زاد

د افغانستان د سولې لپاره د امریکا ځانګړی استازی چې له افغانستانه د امریکایي ځواکونو د وتلو په هدف له طالبانو سره خبرې کوي، وایي متحده ایالات یوازې د دې لپاره هڅه نه‌کوي چې په‌دې هېواد کې له دغې تر ټولو اوږدې جګړې ځان خلاص کړي، بلکې د دغې جګړې د پای ته رسېدو لپاره د افغانانو ترمنځ د سولې لپاره خبرې چې ښځې به هم په‌کې ناستې وي، مخ ته وړي.

زلمی خلیل‌زاد دغه څرګندونې د یوه ویډیو کنفرانس له لارې په واشنګټن کې یوې غونډې ته چې ډېرې پوښتنې له طالبانو سره د سولې په روانو خبرو کې د ښځو د ونډې او د دوی د غوښتنو د اورېدو پر مسئلو څرخېدې، وکړې.

موږ غواړو له افغانستانه له وتلو وروسته یو ډېر ښه میراث پریږدو.

د اسوشیټېډ پرېس خبري آژانس د راپور له مخې خلیل‌زاد له قطره چې د روانۍ اوونۍ د یکشنبې او دوشنبې په ورځو د طالبانو د استازیو په ګډون د بین الافغاني خبرو کوربه و، دغې غونډې ته له طالبانو سره د سولې د ترسره شویو خبرو په اړه رڼا اچوله او د هغوی پوښتنې یې ځوابولې.

د واشنګټن د غونډې برخه‌والو سره ډیره اندیښنه له دې پلوه وه چې له ښځو سره اندیښنې شته چې له طالبانو سره د سولې هر تړون ښايي دوی له هغو لاسته راوړنو بې برخې کړي چې په تېرو څو کلونو کې یې ترلاسه کړي او وضعیت بېرته د طالبانو د پخوانۍ واکمنۍ دورې ته وګرځي.

خو د افغانستان د سولې لپاره د امریکا ځانګړي استازي زلمي خلیل‌زاد ټینګار وکړ چې موږ غواړو له افغانستانه له وتلو وروسته یو ډېر ښه میراث پریږدو.

ښاغلي خلیل‌زاد زیاته کړه چې موږ یوازې له دغې لانجې د وتلو لپاره هڅه نه کوو او یوازې د ځواکونو د وتلو لپاره تړون نه‌کوو، بلکې موږ د سولې یو تړون غواړو. موږ له افغانستان سره د اوږدمهاله اړیکو او شراکت غوښتونکي یو.

طالبانو تراوسه د افغانستان له حکومت سره له مخامخ خبرو کولو ډډه کړې ده او هغه یو لاسپوڅۍ حکومت بولي.

د دې غونډي د پای په پریکړه‌لیک کې ویل شوي چې له جګړې وروسته د افغانستان نظام باید پر شریعت ولاړ وي او د اسلامي اصولو په رڼا کې د ښځو حقونه خوندي او دا یقیني کړي چې ټول قومونه مساوي حقوق ولري.

د واشنګټن د جورج ټاون په پوهنتون کې د غونډې یوه برخه‌واله هم د منځنۍ او جنوبي اسیا په چارو کې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت مرستیاله الېس ولز وه.

مېرمن ولز چې تراوسه یې څو ځلي له طالبانو سره کتلي، وویل، د افغانستان اوسنی یا راتلونکی حکومت دې د نړیوالو مرسته کوونکو پر ملاتړ حساب نه‌کوي، که افغان ښځې تر فشار لاندې راولي، حقونه یې محدود کړي یا هم هغوی د ټولنې دوهمه طبقه قشر وبولي.

  • دا چې له طالبانو سره په خبرو کې څومره پرمختګ شوی؟

خلیل‌زاد وویل چې د سولې په خبرو کې د ټولو څلور شاملو موضوعاتو:

  • د ترورېزم پر ضد د مبارزې د ضمانت.
  • د نړیوالو ځواکونو د وتلو.
  • په بین‌الافغاني خبرو کې ګډون.
  • او د یوه پراخ او دوامدار اوربند په برخو کې بنسټیز پرمختګ شوی دی.

ښاغلي خلیل‌زاد د خبرو وروستی پړاو تر ټولو اغېزمن او ګټور بللی او هیله یې ښودلې چې دغه خبرې د سېپټمبر تر لومړۍ نېټې مؤثره نتیجه ورکړي.

له دې مخکې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پامپیو ویلي و چې دی هیله من دی چې تر دغې نېټې مخکې له طالبانو سره د سولې یو تړون وشي.

طالبانو هم له امریکايي چارواکو سره په خبرو کې د پرمختګ خبره کړې ده.

په امریکا کې د افغانستان لومړنۍ ښځینه سفیرې رویا رحماني د سولي هیله وښوده، خو دا یي وویل چې تراوسه د افغانستان د حکومت او طالبانو ترمنځ خبرې نه‌دي پیل شوي.

په امریکا کې د افغانستان لومړنۍ ښځینه سفیره رویا رحماني
په امریکا کې د افغانستان لومړنۍ ښځینه سفیره رویا رحماني

هغې د سولې د پروسې د پرمخ بیولو پر وړاندې د سختو خبرو اترو وړاندوینه وکړه او ویې ویل چې هره موافقه چې کېږي، هغه به دې ته اړتیا ولري چې یو پیاوړي مرکزي حکومت یې عملي کړي.

د سولې روانو خبرو په تېره بیا له ښځو سره خوشبیني او اندیښنې زیاتې کړي دي.

غزال حارث چې د افغانستان په امریکایي پوهنتون کې استاده دا ده او له کابله یې د سکایپ له لارې خبرې کولې وویل چې طالبان باید د ښځو او اقلیتونو چې د افغانستان اوسني اساسي قانون خوندي کړي، د حقونو د ساتنې ضمانت وکړي.

د قطر د بین‌الافغاني خبرو یوې ګډون‌والې اصیله وردګ وویل، داسې ښکاري چې طالبان اوس د ښځو په اړه د پخوا خلاف یو پرمختللی نظر لري، خو دا وایي چې تراوسه دې ته اندیښمنه ده چې ښايي طالبان خپله سخت دریځه ایدیالوژي بدله نه‌کړي.

وردګ چې وایي، د لومړي ځل لپاره یې په دوحه کې له طالبانو سره ولیدل وایي، دوی له موږ سره روغ بړ وکړ، خو لاس یې رانه‌کړ.

XS
SM
MD
LG