د افغانانو یوه اته ویشت کسیزه ډله چې په جرمني کې یې د پناه غوښتنلیکونه منل شوي و، د چهارشنبې په ورځ د سپټمبر په ۲۴ له پاکستان څخه جرمني ته ورسیده.

د جرمني ډي پي اې خبري آژانس د راپورله مخې په دې ډله کې هغه پنځه تنه هم شامل دي چې څو میاشتې یې په پاکستان کې تیرې کړې او د ویزې انتظار یې ایست چې بالاخره د جرمني یوې اداري محکمې د هغوی د شکایت غوښتنلیک ته مثبت ځواب ورکړاو جرمني ته د تلو اجازه یې ورکړه. د جرمني د کورنیو چارو وزارت په وینا دوی د خپلو کورنیو غړي چې ۱۶ تنه یې د کم عمرلرونکي دي هم له ځان سره جرمني ته بیولي دي. له اسلام آباد څخه د ډي پي آې خبري آژانس د خبریال د راپورله مخې دغه افغانان په یوه مسافر وړونکې الوتکه کې لومړی استانبول او له هغه ځایه د جرمني هانوور ښار ته رسیدلي دي.

تردې مخکې د روانې سپټمبرمیاشتې په پيل کې ۴۷ افغانان چې په جرمني کې یې د پناه اخیستو پړاوونه په محکمه کې بشپړشوي و، هغه هیواد ته رسیدلي و. د راپورله مخې په اوس وخت کې له دوه زره زیات افغانان په پاکستان کې جرمني ته د تلو په تمه دي. دوه نیم سوه نورچې جرمني ته د تلو لپاره یې انتظارایست، له پاکستانه بیرته افغانستان ته استول شوي دي.

د افغانستان د کرکټ لوبډلې نن یکشنبې د هانګ کانګ د شپږ اوریزو سیالیو په پایلوبه کې استرالیا ته د څلورو ویکټو په توپیر ماتې ورکړه او د دغو سیالیو اتلولي یې خپله کړه.

افغان لوبډلې د استرالیا د ۱۱۵ منډو هدف په وروستي اور کې د دوو لوبغاړو په سوځېدو پوره کړ. په دې لوبه کې عمران میر په ۱۴ توپونو ۵۳ ناسوځېدلې منډې وکړې او د افغانستان په بریا کې یې مهم رول ولوباوه.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وايي، لاهم څرګنده نه ده چې د اوکراین جګړې ته به د خبرو اترو له لارې د پای ټکی کېښودل شي.

روبیو د شنبې په ورځ په اتلانتا کې د جي شل هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو د غونډې په پای کې وویل، واشنګټن هڅه کوي معلومه کړي چې ایا د سولې هوکړې ته رسېدل ممکن دي که نه، خو اوس مهال د داسې هوکړې نښې نه لیدل کېږي.

بلخوا اروپايي چارواکو ازادي راډیو ته ویلي، روبیو په خصوصي خبرو کې په راتلونکو میاشتو کې د سولې د هوکړې او د ډسمبر میاشتې د میامي په سرمشریزه کې د روسیې د ولسمشر ولادیمیر پوتین د ګډون په اړه شک څرګند کړی دی.

روبیو همدارنګه ویلي چې د ټرمپ ځانګړي استازي سټیو وېټکوف او جېرډ کوشنر د اوکراین او ایران د شخړو د حل لپاره هڅې کوي.

د جرمني په څو ښارونو کې د زرګونو ځوانانو اعتراضونه، چې د رسنیو په وینا د فرانسې له اعتراضونو څخه په الهام اخیستو ترسره شوي وو، د شنبې په ورځ، د لړم په نهمه، له تاوتریخوالي او پولیسو سره په نښتو پای ته ورسېدل.

د جرمني د برلین او فرانکفورت په ګډون په څو ښارونو کې لسګونه زره ځوانان د شنبې په ورځ د«Gen Z regelt!» په نوم د ځوانانو د یوه خوځښت په بلنه واټونو ته راووتل او د ژوند د لګښتونو د لوړېدو او د ښوونځیو د وضعیت په ګډون یې د بېلابېلو ستونزو پر ضد اعتراضونه وکړل.

دغه اعتراضونه، چې په پیل کې په سوله ‌ییزه او ارامه فضا کې روان وو، په پای کې په تاوتریخوالي واوښتل او پولیس اړ شول چې د اعتراض کوونکو د خورولو لپاره له مرچ لرونکو سپرېګانو او اوبو شیندونکو موټرو کار واخلي.

په ټولنیزو شبکو کې د خپرو شویو ویډیوګانو له مخې، یو شمېر اعتراض کوونکو پر پولیسو ډبرې او د اوبو بوتلونه ورګوزار کړي دي.

د جرمني په هامبورګ او کولن ښارونو کې هم پولیسو د ځوانو اعتراض کوونکو د خورولو لپاره له اوبو شیندونکو موټرو کار واخیست.

سبا دوشنبې د لړم په یولسمه په افغانستان کې د پولیو یا ګوزڼ ضد ناروغۍ د واکسین کمپاین پیلیږي.

له "پولیو پاک افغانستان بنسټ" پرخپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې د پولیو ضد واکسینو دغه کمپاین به په جنوبې ولایتونو کې د سې شنبې په ورځ پیل شي.
په افغانستان کې له پنځو کلونو کم عمره ماشومانو ته د پولیو ضد واکسینو دغه کمپاین داسې مهال پیلږي چې په دې هیواد کې د روان میلادي کال له پیل راهیسې د پولیو د مثبتو پیښو شمیر ۴۲ ته رسیدلی. ډیری پیښې په جنوبي او جنوب ختیځو ولایتونو کې ثبت شوې دي. پولیو یوه ساري ناروغي ده چې یوازې واکسین یې مخه نیولی شي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وايي، واشنګټن د افغانستان له خاورې د ترهګریزو بریدونو په اړه د پاکستان اندېښنې اورېدلې او دې ته چمتو دی که وکولای شي په دې برخه کې ګټور رول ولوبولی شي.

روبیو د شنبې په ورځ په اتلانتا کې د امریکا غږ یوې پوښتنې ته په ځواب کې وویل، پاکستان په دې باور دی چې افغان طالبانو د دغو بریدونو د مخنیوي لپاره کافي اقدامات نه دي کړي.

هغه زیاته کړه چې امریکا له طالبانو سره نږدې اړیکې نه لري، خو دا هیواد د ترهګرۍ مخالف دی، که له هر ځایه سرچینه اخلي او هر څوک چې یې هدف وي.

د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح‌ الله مجاهد د روبیو د څرګندونو په غبرګون کې طلوع نیوز خصوصي رسنۍ ته ویلي چې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر پر هغو معلوماتو تکیه کړې چې د پاکستان له خوا ورته ورکړل شوي دي.

هغه زیاته کړې چې دوی منځګړیتوب ته ارزښت ورکوي.

اسلام‌ اباد ادعا کوي چې د پاکستاني طالبانو تحریک یا ټي‌ټي ‌پي د افغانستان له خاورې بریدونه تنظیموي، خو افغان طالبان دا تورونه ردوي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وايي، ولسمشر ډونالډ ټرمپ تراوسه د ایران پر ضد د پوځي عملیاتو د بیا پیل پرېکړه نه ده کړې او واشنګټن لا هم د اختلافاتو ډیپلوماتیک حل ته چمتو دی.

روبیو د شنبې په ورځ په اتلانتا کې خبریالانو ته وویل چې له ایران سره اړیکې هېڅکله په بشپړه توګه نه دي پرې شوې او د قطر په منځګړیتوب خبرې روانې دي، خو د رسمي مذاکراتو د پیل نېټه لا نه ده ټاکل شوې.

هغه ټینګار وکړ چې امریکا به هېڅکله ایران ته د اټومي وسلو د ترلاسه کولو اجازه ورنه کړي. روبیو همداراز ایران د سوداګریزو بېړیو او د سیمې د هېوادونو د انرژۍ تاسیساتو په ګواښلو تورن کړ.

بلخوا د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي، تهران اوس مهال له امریکايي چارواکو سره مستقیمې لیدنې ته اړتیا نه ویني او خبرې به یوازې د ایران د شرطونو له منلو وروسته پیل شي. د تهران په شرطونو کې چې واشنګټن ته یې وړاندې کړي، د ایران پر بندرونو د امریکا د سمندري محاصرې پای ته رسول، د تېلو پر صادراتو د بندیزونو لرې کول او په ټوله سیمه کې د جګړو درول شامل دي.

د امریکايي رسنیو د راپورونو له مخې، د ولسمشر ډونالډ ټرمپ اداره په پام کې لري چې له ۱۵۰ څخه زیات افغان کډوال د پاکستان له لارې افغانستان ته واستوي. نیویارک ټایمز راپور ورکړی چې د دغو کډوالو د ایستلو لومړنۍ الوتنه ښايي د دوشنبې په ورځ ترسره شي. د فرانسپرس خبري آژانس د راپورله مخې د افغان کډوالو د ملاتړ ټولنې، افغان‌ ایواک مشر شان وان ‌دایور په یوه بیان کې وویل: "په هغو کډوالو کې چې د ایستلو له ګواښ سره مخ دي، د داسې کسانو وروڼه او زامن هم شامل دي چې د امریکايي ځواکونو ترڅنګ یې خدمت کړی دی؛ هغه کورنۍ چې طالبان یې د په نښه کولو لپاره لا له وړاندې هر دلیل لري."

د نوموړي په خبره دا مهمه نه ده چې دوی له کومې لارې دلته رسېدلي دي، هغه خطر چې د بېرته ستنېدو په صورت کې ورسره مخ کېږي، د ټولو لپاره یو شان دی. امریکایي چارواکو تراوسه په دې اړه رسماً څرګندونې ندي کړي او پاکستان او پرافغانستان واکمنو طالبانو هم د دغو راپورونو په اړه غبرګون ندی ښودلی.

د افغانستان د کرکټ ابدلیان لوبډله به د یکشنبې په ورځ د هانګ کانګ د شپږ اوره سیالیو په پایلوبه کې له استرالیا سره مخامخ شي.

ټاکل شوې دا لوبه د کابل په وخت په یوولس بجو او ۴۰ دقیقو پیل شي. د کرکټ ابدالیان ټیم د شنبې په ورځ په دوهمه نیمه پایلوبه کې سکاټلنډ ته په ۲۱ منډو ماتې ورکړه او پای لوبې ته ووت. استرالیا هم متحده عربي اماراتو ته په ماتې ورکولو پایلوبې ته رسېدلې ده.

اوکرایني چارواکي وایي، د دغه هېواد په جنوب کې د روسیې تر ولکې لاندې له اولیشکي ښار څخه د ملکي وګړو د ایستلو بهیر بشپړ شوی دی.

دا عملیات د امریکا د لومړۍ مېرمنې میلانیا ټرمپ په منځګړیتوب د لنډمهالي اوربند له مخې ترسره شول، چې ټاکل شوې د نومبر تر لومړۍ نېټې دوام وکړي. له دې ښاره د ایستل شویو کسانو د شمېر په اړه کره معلومات نشته خو لومړۍ مېرمنې میلانیا ټرمپ ویلي وو چې له ۷۵۰ څخه د زیاتو ملکي وګړو د ایستلو لپاره ۲۵ بسونه او امبولانسونه چمتو شوي دي.

دغه ملکي وګړي په بسونو کې له کومې پېښې پرته له سیمې ووتل. یو شمېر یې اوکراین او نور روسیې ته ولېږدول شول.

د اوکراین ولسمشر ولودیمیر زیلینسکي د شنبې په ورځ وویل، هغه کسان چې غوښتل یې اوکراین ته ولاړ شي، دغه هېواد ته رسېدلي دي. نوموړي د امریکا او میلانیا ټرمپ له منځګړیتوبه مننه وکړه او د سولې لپاره یې د نورو ګامونو غوښتنه وکړه.

ایراني رسنیو د ایران د مشر مجتبی خامنه ‌يي په نوم د یوه خپاره شوي پیغام له مخې راپور ورکړی چې نوموړي د وسله ‌والو ځواکونو لوړپوړو قوماندانانو ته امر کړی، څو هر احتمالي ګواښ ته "سمدستي، اغېزناک او له جغرافیایي محدودیت پرته" ځواب ورکړي.

د راپورونو له مخې، خامنه ‌يي چې د روان کال د فبرورۍ له ۲۸ مې راهیسې، له کله چې پلار یې علي خامنه ‌يي ووژل شو، په عام محضر کې نه دی لیدل شوی او نه یې هم تر اوسه کوم نوی انځور یا غږ هم خپور شوی، همدارنګه امر کړی چې د پوځي هدفونو نوملړ دې په داسې بڼه تازه شي چې د امریکا او اسرائیل ټولې مادي او غیرمادي شتمنۍ د ایراني ځواکونو د بریدونو په ساحه کې راشي.

د ایران د وسله‌ والو ځواکونو لوی درستیز علي عبداللهي هم خبرداری ورکړی چې که امریکا او اسرائیل بیا پر ایران برید وکړي، د تهران ځواب به د تېرې جګړې په پرتله سخت او اغېزناک وي. د اکسیوس په ګډون یوشمیر رسنیو راپور ورکړی چې امریکا او اسرائیل په امریکا کې د نومبر د درېیمې د کانګرېس له منځمهاله ټاکنو وروسته پر ایران د پراخو بریدونو احتمال ارزوي.

دا ګواښونه په داسې حال کې خپرېږي چې قطر د ایران او امریکا ترمنځ د مستقیمو خبرو د بیا پیل لپاره منځګړیتوب کوي. د اکسیوس د راپور له مخې، په دغو هڅو کې پرمختګ شوی، خو تراوسه کومه موافقه نه ده شوې.