د امریکا او ایران ترمنځ له اوربند څو ساعته وروسته داسې ښکاري چې دا نازک اوربند تر اوسه دوام لري؛ بېړۍ بیا له هرمز تنګي تېرېږي او له څه باندې یوې میاشتې وروسته په لومړي ځل درنې بمبارۍ درېدلې دي.
د اپرېل په ۸مه د نړۍ مشرانو، او همداراز مالي او د انرژۍ بازارونو، د دې پرمختګ هرکلی وکړ، هیله یې څرګنده کړه چې دا به د جګړې د پای لپاره ډیپلوماتیک حل ته لاره هواره کړي. خو لا هم داسې راپورونه شته چې د اسرائیل او ایران دواړو له خوا ځینې هوايي بریدونه شوي دي.
د جېډي ونس څرګندونې
د امریکا د ولسمشر مرستیال جيډي ونس، چې د t بوداپست په یوه غونډه کې یې ګډون
«جې ډي ونس: ولسمشر بېصبره دی، پرمختګ غواړي. موږ ته یې ویلي چې په ښه نیت خبرې وکړو.
درلود، وویل:
«د امریکا ولسمشر موږ ته، د مذاکرې ټیم ته، د بهرنیو چارو وزیر او ځانګړي استازي سټیف وټکاف ته ویلي چې لاړ شئ او په ښه نیت کار وکړئ څو یوې هوکړې ته ورسېږئ.»
هغه زیاته کړه:
«ولسمشر بېصبره دی، پرمختګ غواړي. موږ ته یې ویلي چې په ښه نیت خبرې وکړو. که هغوی هم همداسې وکړي، موږ کولای شو یوې هوکړې ته ورسېږو. خو وروستۍ پرېکړه په ایرانیانو پورې تړلې ده.
د اوربند شالید
واشنګټن او تهران د اپرېل په ۷مه ناوخته د پاکستان په منځګړیتوب د دوه اوونیو اوربند سره موافقه وکړه، څو دواړه لوري د سولې د تړون لپاره د خبرو وخت ومومي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د اپرېل په ۸مه په ټولنیزو رسنیو کې ولیکل:
«امریکا به له ایران سره نژدې کار وکړي، کوم چې موږ باور لرو یو ډېر ګټور بدلون یې تجربه کړی دی.»
ټاکل شوې ده چې د دواړو هېوادونو ترمنځ مستقیمې خبرې د اپرېل په ۱۰مه په اسلامآباد کې ترسره شي.
د ټرمپ دریځ
ټرمپ، چې مخکې یې ګواښ کړی و «که ایران تړون ته ونه رسېږي، یو بشپړه تمدن به له منځه ولاړ شي»، وویل چې له تهران څخه یې د «۱۰ مادو وړاندیز» ترلاسه کړی او دا یې «د مذاکرې لپاره عملي بنسټ» بللی دی.
د سمندري څار ادارې MarineTraffic د معلوماتو له مخې، تر نیمې ورځې پورې لږ تر لږه دوې کښتۍ له دې لارې تېرې شوې دي.
هغه زیاته کړه چې دا هوکړه په دې پورې تړلې ده چې ایران د هرمز تنګي له لارې د کښتیو ازاد تګ راتګ ومني، دا هغه مهمه لاره ده چې د نړۍ شاوخوا ۲۰٪ تېل او ګاز ترې تېرېږي.
د کښتیو تګ راتګ
د سمندري څار ادارې MarineTraffic د معلوماتو له مخې، تر نیمې ورځې پورې لږ تر لږه دوې کښتۍ له دې لارې تېرې شوې دي.
دې ادارې ویلي:
«د اوربند له اعلان وروسته په هرمز تنګي کې د کښتیو د تګ راتګ لومړنۍ نښې ښکاري، چې پکې د یونان یوه بار وړونکې بېړۍ او د لایبریا تر بیرغ لاندې یوه بله بېړۍ شامله ده.»
د ایران دریځ
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي:
که پر ایران بریدونه ودرېږي، نو د ایران وسلهوال ځواکونه به هم خپل غچ اخیستونکي بریدونه ودروي.
د خلکو غبرګون
په ایران کې خلکو د اوربند هرکلی کړی، خو اندېښنې هم لري:
• ځینې وايي راتلونکې ورځې به سختې وي ځکه زیربناوې ویجاړې شوې دي.
• نور غواړي حکومت اساسي حقونه بېرته ورکړي او سیاسي بندیان خوشې کړي.
یوه ایرانی ویلي:
«زه اوربند ته خوشحاله یم، خو تر هغه به ارام نه شم تر څو دوامداره سوله رانه شي.»
دا اوربند که څه هم یو مهم ګام دی، خو لا هم نازک دی. د راتلونکو خبرو پایله به وښيي چې ایا دا موقتي اوربند پر دایمي سولې اوړي که نه.