د ملګرو ملتونو د سرمنشي ویاند سټېفن دوجاریک د پاکستان او افغانستان ترمنځ د روانو نښتو په ترڅ کې په افغانستان کې د ملکي وګړو د ساتنې پر اړتیا ټینګار کړی دی.

هغه د چهارشنبې په ورځ (د حوت ۱۴مه) په یوه خبري غونډه کې وویل:

«په افغانستان کې راپورونه ښيي چې د سرحدي سیمو د توپچي بریدونو او هوايي حملو له امله عام ولس ته مرګ ژوبلې او د خلکو کورونو ته زیان اوښتی دی.»

دوجاریک زیاته کړه چې باید د ملکي وګړو او ملکي زیربناوو ساتنه وشي او جګړه باید د بې‌ګناه خلکو ژوند له خطر سره مخامخ نه کړي.

د ملګرو ملتونو ویاند وویل چې د وضعیت خرابېدو د افغانستان د کونړ ولایت بې‌ځایه شوي خلک هم سخت اغېزمن کړي دي، په ځانګړي ډول هغه کسان چې د وروستیو زلزلو له امله بې‌کوره شوي او اوس په موقتي سرپناوو کې اوسي.

د شانګهای د همکارۍ سازمان د بهرنیو چارو د وزارتونو مرستیالانو په مسکو کې د جمعې په ورځ د یوې غونډې په ترڅ کې د افغانستان او سیمې پر وضعیت خبرې وکړې.

د غونډې برخه والو د ترهګرۍ، جګړې او مخدره توکو پورې اړوند ګواښونو څخه پاک د یو خپلواک، بې طرفه او سوله ییز هیواد په توګه له افغانستان څخه یو ځل بیا خپل ملاتړ څرګند کړ.

د شانګهای د همکارۍ سازمان غړیو تر دې مخکې هم باثباته افغانستان په سیمه کې د اوږدمهاله امنیت د پرمختګ لپاره اړین ګڼلی. د دې سازمان اکثر غړي هیوادونه له افغانستانه د مخدر موادو قاچاق ته اندیښمن دي.

د شانګهای د همکارۍ سازمان په دوه زره لومړي کال کې جوړ شو؛ روسیه، چین، د منځنۍ اسیا هیوادونه، هند، پاکستان، ایران او بیلا روسی یې غړي دي.

یوه لور ته ټاکل شوې ده چې نن د امریکا د ولسمشر استازي اسلام اباد ته ورسیږي، بل لور ته د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویلي دي چې داسې پلان تر اوسه نه شته چې عباس عراقچي به له امریکایانو سره ګوري.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي تیره شپه اسلام اباد ته رسیدلی دی.

سپینې ماڼۍ پرون اعلان وکړ چې د ولسمشر ټرمپ ځانګړی استازی سټیف ویټکوف او د هغه سلاکار او زوم جراد کوشنر به د شنبې په ورځ اسلام اباد ته ولاړ شي چې د ایران له بهرنیو چارو وزیر سره په مخامخ خبرو کې برخه واخلي. د سپینې ماڼۍ په وینا کله چې په دې خبرو کې پرمختګ وشو بیا به د ولسمشر ټرمپ مرستیال جي ډي ونس هم اسلام ته ورشي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت وایي، عباس عراقچي به په اسلام اباد کې له پاکستاني چارواکو سره تر لیدو وروسته روسیې او عمان ته سفر وکړي.

ټاکل شوې ده چې شنبې( د اپریل ۲۵ مه) د امریکا د متحد ایالتونو د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ځانګړی استازی سټیف ویتکاف او د هغه زوم او سلاکار جراد کوشنر پاکستان ته ولاړ شي.

د سپینې ماڼۍ ویاندې کارولین لویت فاکس نیوز ته د جمعې په ورځ یو ساعت وروسته تر دې دا خبره وکړه چې سي این این او رویټرز اژانس خبر ورکړ چې سټیف ویټکاف او جراد کوشنر به په اسلام اباد کې د ایران له بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي سره د سولې خبرې مخته یوسي.

بل لور ته د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي په ایکسپاڼه کې پرون ناوخته ولیکل چې اسلام اباد ته ځي.

د قزاقستان په پلازمېنه استانه کې د « غرونه او اقلیمي بدلونونه» په نوم غونډه کې د اقلیمي بدلون اغیزې وارزول شوې، همداراز د اوبو او طبیعي سرچینو د ګډ مدیریت پر مساله بحث وشو او ټینګار وشو چې سیمه ییزه همکاري پياوړې شي.

په دې درې ورځنۍ غونډه کې چې د جمعې په ورځ پای ته ورسیده

د افغانستان او د منځنۍ اسیا د هیوادو او یوشمیر نړیوالو سازمانونو استازیو برخه اخیستې وه.

د طالبانو د چاپيریال ساتنې د ملي ادارې د رییس مولوي مطیع الحق خالص په مشرۍ یو پلاوی دې غونډې ته ورغلی و. دې ادارې په یوه بیان کې ویلي دي چې د استانې په غونډه کې د افغانستان په څېر غرنیو سیمو ته د نړیوالې ټولنې د پاملرنې غوښتنه وشوه.

د ترکیې په پلازمینه انقره کې یو شمیر افغانانو د جمعې په ورځ د سیمې د تحولاتو او افغانستان په تړاو خبرې وکړې.

د دې غونډې یوې ګډونوالې شکریې بارکزۍ ازادي راډیو ته وویل چې دا غونډه د لاجورد یولي په نوم د ترکیې د یوه تحقیقاتي مرکز له لورې جوړه شوې وه.

اغلې بارکزۍ زیاته کړه چې په غونډه کې د افغانستان د جمهوري نظام د کابینې او پارلمان د یوشمیر غړیو ترڅنګ ځینو سیاسونو برخه اخیستې وه او دا غونډه تر ډيره اکاډیمیکه وه.

د لاجورد یولي مرکز په یوه بیان کې ویلي دي چې افغانستان په وروستیو کلونو کې له ژورو ننګونو سره مخامخ دی چې د سیمه ییزو بدلونونو له امله اغیزمن شوی دی. د دې مرکز په باور دغو تغییراتو په افغانستان کې د حکومتدارۍ او مشروعیت په اړه پوښتنې راپورته کړې دي.

د طالبانو د ارشاد، حج او اوقاف وزارت د جمعې په ورځ په یوه بیان کې وویل چې تر اوسه د حج په مراسمو کې د ګډون لپاره اووه زره دوه سوه درې شپیته افغانان مدینې منورې ته انتقال شوې دي.

له یوې اونۍ راهیسې دا کسان په الوتکو کې سعودي عربستان ته لېږدیدلي دي.

ټاکل شوې ده چې سږکال دیرش زره افغانان له افغانستانه سعودي عربستان ته د اریانا او کام اییر الوتکو له لارې په شپږ نوي الوتنو کې انتقال شي.

د حج سږني مراسم د مې په وروستۍ اونۍ کې پیلیږي.

د اوکراین ولسمشر د جمعې په ورځ سعودي عربستان ته ولاړ. دا د ایران، اسراییل او امریکا د جګړې له پیل راهیسې سیمې ته د ولادیمیر زیلینسکي دوهم سفر دی.

زیلینسکي د جمعې په ورځ د سعودي عربستان له ولیعهد محمد بن سلمان سره وکتل او ویې ویل چې د دفاع، انرژي او خوراکي موادو د خوندیتوب په تړاو یې خبرې سره کړې دي.

زیلینسکي زیاته کړه چې دواړه لورې هڅه کوي چې لاسلیک شوی امنیتي تړون پراختیا ومومي.

د کییف او ریاض ترمنځ نژدې یوه میاشت مخکې د دفاعي همکاریو تړون لاسلیک شوی و.

د افغانستان د سنوکر او بیلیارد فدراسیون مشر وحیدالله اصغري چې څو ورځې مخکې کابل کې وژل شوی وو نن یې مړی خاورو ته وسپارل شو.

وحیدالله اصغري تېره سه شنبه د شپې ناوخته په کابل کې نامعلومو وسله والو تر تښتولو وروسته وژلی وو.

د اصغري کورنۍ ته دوه ورځې وروسته د هغه مړی سپارل شوی وو.

د هغه زوی علي عباس اصغري رسنیو ته ویلي چې د طالبانو حکومت یې باید د پلار د وژنې عاملین ونیسي او سزا ورکړي.

د طالبانو امنیتي چارواکو ویلي چې د پېښې عاملین به ونیسي.

وحیدالله اصغري له څو کلونو راهیسې د افغانستان د سنوکر او بیلیارد فدراسیون مشر وو او د المپیک کمېټې ته نږدې یې د افغان کلب په نوم د سنوکر یو کلب هم درلود چې وخت ناوخته به پکې په ملي کچه لوبې هم کېدلې.

که څه هم د طالبانو د پوره امنیت ادعا کوي خو دا او ځینې نورې امنیتي پېښې چې په تېره ځینې ورزشکاران پکې په نښه شوي بل څه وايي.

تمه ده چې د ایران د بهرنیو چارو وزیر سیدعباس عراقچي د جمعې په ماښام اسلام اباد ته ورسیږي.

دا خبره د پاکستان یوې دولتي سرچینې رویټرز ته کړې ده.

د ایران دولتي خبري اژانس ایرنا هم راپور ورکړی چې تمه ده ښاغلی عراقچي د جمعې په ماښام اسلام اباد، مسقط او مسکو ته خپل دوره یي سفر پیل کړي.

ایرنا ویلي د عراقچي د سفر هدف دوه اړخیزې خبرې او په سیمه کې د روانو تحولاتو په اړه بحثونه دي.

اخوا د امریکا دفاع وزیر پيټ هیګسټ ویلي ایران دا موقع درلوده چې له امریکا سره یوه ښه تړون ته ورسیږي.

تمه وه چې تېره اوونۍ اسلام اباد کې د ایران او امریکا دویم دور خبرې وشي خو ایراني پلاوي پکې ګډون ونه کړ او د امریکا مرستیال ولسمشر جې ډي ونس هم اسلام اباد ته سفر ونه کړ.

کابل د دویزې غیږنیونې د جشنوارې کوربه دی چې د اوه هېوادونو لوبغاړي پکې برخه لري.

د کورش، سامبو، رستمي غېږنېونې او کشتنګیرۍ په برخو کې ۱۶۰ لوبغاړي له یو بل سره د لوبې ډګر ته ښکته کېږي.

په دغو سیالیو کې د افغانستان، ایران، قرغزستان،تاجکستان،ترکیه،ترکمنستان او ازبکستان استازي لوبېږي.

ځینو افغان لوبغاړو په دې سیالیو کې خپل بهرني سیالان مات کړي او نورو پړاوو ته وتلي دي.

افغانستان کې داسې وخت د نارینه وو لوبغاړو دا لوبې روانې دي چې نجونې له هر ډول ورزشي فعالیته محرومې دي او ان جمنازیمونو او میدانونو کې د لوبو نندارې ته هم نه پرېښودل کېږي.

ګڼې افغان ورزشکارانې چې له هېواده وتلې هلته په جلاوطنۍ کې خپلې لوبې مخته بیايي.