د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت وايی د تروریستي بریدونو د مخنیوي لپاره له افغانستان سره د سرحداتو تړل له امنیتي اړخه یوه لاس ته راوړنه ګڼل کیږي.

د پاکستان د بهرنیو چارو د وزارت ویاند طاهر اندرابي د پنجشنبې په ورځ (د مرغومې په ۲۵ مه) په اسلام اباد کې خبریالانو ته وویل چې د دواړو هیوادونو د پولو له تړل کیدو سره سوداګري ته زیان اوښتی خو که چیرې د دغې پریکړې په نتیجه کې د تروریستی بریدونواو تلفاتو مخه نیول شوي وي نو له امنیتي اړخه دا کار د توجیه وړ دی.

ښاغلي اندرابي ټینګار وکړ چې په وینا یې له افغانستان څخه را ټوکیدونکی تروریزم د دواړو هیوادونو ترمینځ یواځنۍ لانجمنه مسئله ده.

هغه زیاته کړه چې پاکستان د اړیکو رغول غواړي خو په دې شرط چې د افغانستان خاورې څخه د تروریستي بریدونو لپاره کار وانخیستل شي.

په افغانستان کې د طالبانو حکومت د اسلام اباد دا تورونه په مکرر ډول رد کړي او ویلي یې دي چې هیچاته اجازه نه ورکوي چې دافغانستان له خاورې بل هیواد ته ګواښ متوجه کړي.

د ډیورند د کرښې په اوږدو کې د دواړو هیوادونو د ځواکونو ترمینځ د تیراکتوبر د یوولسمې له سختو نښتو وروسته د پاکستان او افغانستان ترمینځ ټولې تجارتي لارې تړل شوي دي.

سره لدې چې د دواړو هیوادونو استازیو د اختلافاتو د حل لپاره په دوحه ، استانبول او ریاض کې خبرې وکړې خو کومه مشخصه نتیجه یې نه ده ورکړې او تجارتي لارې تراوسه هم بندې پاتې دي.

د کرکټ د نړیوال جام په مهمه لوبه کې نن هند او پاکستان سره مخ دي.

دا لوبه د سریلانکا په پلازمینه کولمبو کې ماښام مهال پيلیږي.

د پاکستان او هند لوبې تل له شور او ناندریو ډکې وي. دا وار هم پاکستان په لومړي سر کې له هند سره د یکشنبې ورځې له لوبې بایکاټ اعلان کړی وو خو وروسته یې بېرته د لوبېدو پرېکړه وکړه.

له ۲۰۲۲ کال راهیسې هند له پاکستان سره پنځه واره په نړیوالو شل اووریزو لوبو کې مخ شوی چې ټولې یې ترې ګټلي دي.

د شنبې په ورځ بیا د افغانستان له ډلې یعنې ډي ګروپ څخه جنوبي افریقا وتوانېده نیوزیلنډ ته ماته ورکړي.

په بله پرونۍ لوبه کې انګستان له سکاټلنډ وګټله او آیرلنډ هم عمان مات کړ.

د افغانستان لوبه به دوشنبه له متحده عرب اماراتو سره وي.

افغان ټیم خپلې دوې لومړنۍ لوبې په نیوزیلنډ او جنوبي افریقا بایللي خو که پاتې دوه لوبې په ښه ریټ وګټي او کاناډا هم سه شنبه نیوزیلنډ مات کړي سوپر اېټ یا اتو غوره پړاو ته د افغانستان د وتلو چانس برابریږي.

د جرمني په مونیخ کې شاوخوا دوه نیمو لکو خلکو د ایران د رژیم ضد لاریون کې ګډون وکړ.

دا په اروپا کې د ایران د اوسني رژیم پر ضد تر ټولو لوی لاریون وو.

لاریون د مونیخ د امنیتي کنفرانس سره هممهاله د ایران د پخواني پاچا رضاشاه د زوی شاهزاده رضا پهلوي په بلنه ترسره شو.
لاریونوال د اروپا له بیلابیلو هېوادونو مونیخ کې سره ټول شوي وو څو د ایراني رژیم له خوا د مظاهره چیانو د تاوتریخجنې او خونړۍ ځپنې پر ضد خپل اعتراض څرګند کړي.

لاریونوالو ته په خبرو کې رضا پهلوي دا مظاهره د ایرانیانو تر ټولو لویه راټولېدنه یاده کړه او ویې ویل هدف دا دی چې د ایران د خلکو دننه غږ نړۍ ته ورسیږي.

ښاغلي پهلوي مخکې د امریکا په ولسمشر ډونالډ ټرمپ غږ وکړ چې عملي ګام پورته کړي او له ایرانیانو سره مرسته وکړي.

په مرکزي ولایت کاپیسا کې د ځمکې ښوېدنې له کبله ۴ نفره مړه شوي او ۶ نور ژوبل شوي دي.

د افغانستان کورنیو رسنیو د طالبانو د حکومت د ځایي پولیسو په حواله ویلي چې پیښه تېره شپه په شوخي سیمه کې شوې.

پیښه کې یو کور تر خاورو لاندې شوی او قربانیان هم په ظاهره ټول د یوې کورنۍ غړي دي.

افغانستان د هغو هېوادونو له ډلې دی چې د زلزلې، ځمک ښوېدنې او سیلابونو په ګډون طبیعي پیښو په وړاندې زیانګالي دی.

نوموړې نن شنبه ( د سلواغې ۲۵مه) د مونیخ امنیتي کانفرانس ته په وینا کې وویل: " اروپا باید ګام پورته کړي او خپل مسؤلیت پر غاړه واخلي."

نوموړې ټینګار کړی چې د ستراتیژیکو وړتیاوو یو اروپایي چتر باید رامنځته چې پر فضا، استخباراتو کنټرول او د ژورو بریدونو ظرفیت ولري.

همدغه کانفرانس ته په وینا کې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو بیا ویلي چې متحده ایالات او اروپا "یو بل سره تړلي دي."

روبیو زیاته کړې، له اروپا سره یوځای عمل کول به "د یوې سالمې بهرنۍ پالیسۍ په بیا رغولو کې مرسته وکړي."

د مونیخ درې ورځنی امنیتي کانفرانس پرون د جرمني د صدر اعظم فردریش مرڅ له خوا پرانستل شو چې سلګونه اروپایي مشرانو، قانون جوړونکو او امنیتي چارواکو په کې برخه اخیستې.

طالب او ایراني چارواکو تر خپله منځه د ترانسپورتي او مواصلاتي اړیکو پر پياوړتیا او دې برخو کې د ستونزو پر هواري خبرې کړې دي.

د ایران د نفتو وزارت مرستیال سید علي محمد موسوي او د طالبانو د ترانسپورت او هوایي چلند وزارت مرستیال عبدالسلام حیدري دا لیده کاته کابل کې کړي دي.

په کابل کې د ایران سفارت نن شنبه ( د سلواغې ۲۵مه) پر خپله ایکس پاڼه دا خبر خپور کړی دی.

طالب چارواکو ایران خپل اصلي سوداګریز شریک بللی او له هغه هېواده یې غوښتي چې د افغان سوداګرو ستونزې هوارې او باروړونکو موټرو ته یې د سون توکي برابر او پوله کې یې د انتظار موده کمه کړي.

افغانستان وروسته له هغه له ایران سره د سوداګرۍ پراختیا ته مخه کړه چې له شاوخوا څلورو میاشتو راهیسې له پاکستان سره د سوداګرۍ او ترانزیت ټولې لارې بندې شوې دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ یوځل بیا له افغانستانه د خپلو ځواکونو د ایستلو پر څرنګوالي نیوکې کړي او هغه یې " شرمناکه" وتل بللي دي.

ټرمپ پرون جمعه د شمالي کارولینا په فورت براګ کې وویل: " په یاد مو دي چې څنګه یې هلته ټول پوځي تجهیزات پریښودل؟ مونږ دا کار نه کاوه. ټاکل شوې وه مونږ په عزت او درناوي راووځو، خو داسې ښکارېده لکه تېښته چې کوو."

امریکایي ځواکونه د ۲۰۲۱ کال د اګست په وروستیو ورځو کې وروسته تر هغه له افغانستانه ووتل چې طالبانو جمهوري نظام وپرزوه او پر کابل یې ولکه ټینګه کړه.

هغه مهال د ځواکونو وتل له ګډوډیو سره مخامخ وو او د کابل هوایي ډګر سره یوې چاودنې لږ تر لږه ۱۳ امریکایي سرتیري او لسګونه افغانان ووژل.

د امریکا پخواني ولسمشر جوبایډن بیا تل له افغانستانه د ځواکونو د ایستلو ننګه کړې.

د پاریس لوور موزیم اعلان کړی چې د اوبو د یوه پایپ له چاودېدو وروسته د موزیم هغې برخې ته چې ډېر خلک یې لیدو ته ورځي اوبه ورغلي دي. دا په تېرو دریو میاشتو کې دې موزیم ته د اوبو د ننوتو دوهمه پېښه ده.

د لوور موزیم مسوولانو پرون (د سلواغې ۲۴مه) وویل چې د اطفایې پولیسو ژر مداخله وکړه او د موزیم مهم آثار له هغې ډلې د مونالیزا په نوم مهم انځور له زیان څخه خوندي پاتې شوي دي.

دا پېښه په ۷۰۷ نمبر خونه کې، په هغه ځای کې شوې ده چې د نولسمې پېړۍ د فرانسوي هنرمند شارل مینیه او د شپاړسمې پېړۍ د ایټالوي انځورګر برناردینو لوییني آثار پکې نندارې ته ایښودل شوي دي.

دا پېښه داسې مهال کېږي چې د فرانسې دا مشهور موزیم په وروستیو میاشتو کې د غلا، اعتصابونو او د جعلي او تاریخ تېر شویو ټکټونو د خرڅلاو په ګډون له ګڼو ننګونو سره مخامخ شوی دی.

د هند دولت اعلان کړی چې د مصنوعي ذهانت د اغېزو په اړه به د نړۍ د لږترلږه ۱۷ هېوادو د مشرانو، د ملګروملتو د سرمنشي او د ټکنالوژۍ د لویو شرکتونو د مدیرانو په ګډون راتلونکې اونۍ په نوې ډېلي کې یوه غونډه جوړه شي.

د هند د بهرنیوچارو وزارت وايي، په دې غونډه کې به د مصنوعي ذهانت د چټک پرمختګ پر وړاندې د ننګونو او په دې برخه کې د فرصتونو په اړه بحث وشي.

تمه ده چې د دې غونډې لپاره تخصصي پروګرامونه د دوشنبې په ورځ پیل شي او د هند صدراعظم نریندرامودي به د پنجشنې په ورځ غونډه رسما پرانیزي.

په برتانیا کې دوه کسان چې ویل کېږي له داعش ډلې څخه په الهام اخیستو سره یې په مانچسټر کې پر یهودانو د برید پلان درلود په دایمي حبس محکوم شول.

د انګلستان یوې محکمې پرون جمعه (د سلواغې ۲۴مه) اعلان وکړ چې ۳۸ کلن ولید سعداوي او ۵۲ کلن عمار حسین غوښتل په مانچسټر کې پر هغه لاریون برید وکړي چې له یهودانو د کرکې پرضد جوړېده او وروسته بیا د دې ښار په شمال کې ګڼ شمېر نور یهودان ووژني.

دا پلان وروسته له هغه ناکام شو چې دوی دا طرح له یوه پټ استخباراتي مامور سره شریکه کړه.

نن د فبروري ۱۴مه والنټاین یا د مینانو نړیواله ورځ ده. دا ورځ د نړۍ په ډېری هېوادونو کې لمانځل کېږي خو د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان کې د دې ورځې پر لمانځلو ممنوعیت لګېدلی دی.

د طالبانو حکومت له دې مخکې اعلان کړی دی چې والنټاین د لویدیځوالو دود دی او دا او ځینې نورې ورځې د افغاني ټولنې له اصولو سره سمون نه لري.

خو په عین حال کې په افغانستان کې یوشمېر خلک دا ورځ یوبل ته د ګلانو او نورو ډالیو په ورکولو سره په پټه لمانځي او په دې توګه د ژوند شریکانو او نورو عزیزانو ته خپله مینه څرګندوي.