د کندهار د سوداګرۍ خونې مسوولین وایي چې سږکال نژدې درویشت زره ټنه انار بهرنیو هیوادونو ته د څه باندې لس نیم میلیونه ډالرو په ارزښت صادر شوې دي.

د کندهار د سوداګرۍ خونې مرستیال عبدالباقي بینا د پنجشنبې په ورځ کورنیو رسنیو ته وویل چې روان کال د انارو د صادراتو په پیل کې د پاکستان لارې وتړل شوې او بیا هند، ازبکستان، قزاقستان، متحد عربي اماراتو، روسیې او یوشمیر نورو هیوادو ته صادر شول.

پاکستان د اکتوبر له نیمایي وروسته د کندهار د سپین بولدک په شمول نورې تجارتي لارې له یوې جګړې وروسته وتړلې چې لاهم دا لارې بندې دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر اعلان کړی دی چې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان د "غیر عادلانه توقیفونو ملاتړی هیواد دی".

مارکو روبیو تیره شپه پر ایکس شبکه په یوه پیغام کې لیکلي چې طالبان هڅه کوي د "ترهګریزو تاکتیکونو" په کارولو سره امتیازات ترلاسه کړي، خو دا طریقه به تر اوسنۍ ادارې لاندي متحده ایالاتونو سره کار ونکړي.

ښاغلي روبیو زیاته کړه: "طالبان دې ډینس کویل، محمود حبیبي او ټول امریکایان چې په افغانستان کې په ناسم ډول توقیف شوي دي، خوشې کړي."

له بلې خوا، د یرغمل نیول شویو د چارو لپاره د امریکا استازي، ادم بوهلر، د ایکس په یوه پوسټ کې وویل چې متحده ایالات به نور د امریکایی اتباعو توقیف ونه زغمي.

هغه زیاته کړه چې درې "بې ګناه" امریکایی اتباع اوس مهال په افغانستان کې بندیان دي او د دوی د پرېښودل کیدو وخت دی.

طالبانو تر اوسه د امریکایی چارواکو د څرګندونو په اړه تبصره نه ده کړې.

په ملګرو ملتونو کې د پاکستان دایمي استازي عاصم افتخار، د امنیت شورا په غونډه کې د هند او افغانستان د استازو هغه تورونه رد کړل چې ګواکې پاکستان له خپلو پولو ورهاخوا د سختدریځو وسله‌والو ډلو ملاتړ کوي.

د امنیت شورا په وروستۍ غونډه کې د هند او افغانستان استازو پر پاکستان تور پورې کړ چې د پولې پورې غاړې وسله‌والو فعالیتونو ملاتړ کوي.

پر پاکستان دا تور له څو لسیزو راهیسي د افغانستان او هندوستان حکومتونه لګوي.

په امنیت شورا کې د افغانستان او هندوستان د تور په ځواب کې د پاکستان استازي وویل چې دا نیوکې د هغو تروریستي ګواښونو د پټولو لپاره دي چې د افغانستان له خاورې څخه پاکستان ته متوجه دي. هغه ټینګار وکړ چې پاکستان تل د تروریزم قرباني شوی دی.

عاصم افتخار د پاکستان د هغو اقداماتو دفاع وکړه چې ده د تروریزم پر ضد مبارزه وبلله او ویې ویل چې دغه هیواد د وسله‌والو ډلو پر ضد د مبارزې او د سیمې د ثبات د ساتلو لپاره جدي هڅې کړې دي.

پاکستان له تېرو څه باندې لسو ورځو راهیسي پر افغانستان بمباري او بریدونه پیل کړي او وايي چې دا جګړه به یې تر هغو دوام لري چې د افغانستان د طالبانو حکومت د ټي ټي پي له ملاتړه لاس واخلي.

خو د طالبانو حکومت د پاکستان تورونه ردوي او وايي چې هیچا ته اجازه نه ورکوي چې د افغانستان له خاورې د بل هیواد پر ضد کار واخلي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ، د دوشنبې په ورځ په سوشل ټروت کې ولیکل:

«که ایران په هرمز تنګي کې د تېلو د صادراتو مخه ونیسي، متحد ایالتونه به پر هغوی داسې ګوزار وکړي چې د هغه څه به شل چنده سخت وي چې تر اوسه یې تجربه کړی دی.»

ټرمپ د ایران له لوري د داسې اقدام په اړه خبرداری هم ورکړ او ویې ویل:

«سربېره پر دې، موږ به هغه هدفونه له منځه یوسو چې په اسانه له منځه وړل کېدای شي؛ داسې هدفونه چې د ایران بیا رغونه د یو ملت په توګه په عملي ډول ناممکنه کړي. مرګ، اور او قهر به پرې واکمن شي — خو هیله لرم او دعا کوم چې داسې څه ونه شي.»

بلخوا د تهران او د البرز ولایت د اوسېدونکو له لوري رسېدلي راپورونه ښيي چې د دوشنبې په ماښام او د سې‌شنبې د سهار (د حوت ۱۹مه) په لړ کې د امریکا او اسرائیل له خوا د ایران پر ځینو سیمو د هوايي بریدونو نوې څپه پیل شوې ده. د دې بریدونو په ترڅ کې په تهران، کرج او شاوخوا سیمو کې د جنګي الوتکو د الوتنې او ګڼو چاودنو غږونه اورېدل شوي دي.

د ټولنیزو شبکو د راپورونو له مخې، د عیني شاهدانو په وینا د شپې په دوولس بجې او ۱۰ دقیقې د تهران په بېلابېلو سیمو لکه تهرانسر، کوهک، میرداماد، سیدخندان، نارمک، مجیدیه، اکباتان، ستارخان، قیطریه، فرمانیه او جردن کې د چاودنو پرله‌پسې غږونه اورېدل شوي دي. ځینو اوسېدونکو د ودانیو د سختې رپېدنې او د ټیټې ارتفاع په کچه د جنګي الوتکو د الوتنې خبر هم ورکړی دی.

همداراز د مهرآباد هوايي ډګر ته نژدې او د تهران په شمال ختیځ او لوېدیځ کې د څو نورو چاودنو راپورونه هم خپاره شوي دي.

دامریکا بهرنیو چارو وزیر وايی ایران د سیمې په هیوادونو هوايی بریدونو سره «هلې ځلې کوي چې نړۍ یرغمله کړي. »

مارکو روبیو د دوشنبې په ورځ ( دکب په اتلسمه ) واشنګټن کې د بهرنیو چارو وزارت په مقر کې د یو لړ مراسمو په ترځ کې ایران دیرغمل نیونکوو ترټولو لوی ملاتړی هیواد وباله او ټینګار یې وکړ چې متحد ایالات داسې چلند نه شي زغملی او په ټکو یې د یرغمل نیونې دیپلوماسۍ ته نه داخلیږي.

ښاغلي روبیو ټینګار وکړ چې واشنګتن ایران سره په جګړه کې د خپلو اهدافو د ترلاسه کولو لور ته روان دی.

دوشنبې په ایران باندې د امریکا او اسرائیلو دګډو بریدونو په لسمه ورځ د تهران ، کرج، اصفهان ، شیراز او اهواز په شمول دایران په څو ښارونو کې د هوايي بریدونو او چاودنو رپوټ ورکړل شو.

د اسرائیلو اردو په خپله ایکسپاڼه اعلان وکړ چې «د بریدونو یوه پراخه همهاله څپه یې دایران په بنسټیزو تاسیساتو په تهران ، اصفهان او د ایران په جنوب کې پیل کړې. »

د کابل ، بدخشان ، کونړ ، ننګرهار نورستان، بادغیس ، میدان وردګ ، بامیان او هرات په شمول د افغانستان په ۲۳ ختیځو، شمال ختیځو ،مرکزي او لویدیځو ولایتونو کې سه شنبې د واورې او باران اټکل شوی دی.

د طالبانو د حکومت د ترانسپورت او هوايي چلند د وزارت د هوا پیژندنې د ادارې له اټکل سره سم د باران کچه له ۱۰ تر۳۰ ملی میترو او دواورې کچه له ۱۰تر۳۰ سانتي مترو اټکل شوې او دغه وریا به په ځینو ولایتونو کې له تلندې او برښنا سره وې.

د ملګرو ملتونو دبشری چارو د همغږۍ ادارې په خپل وروستي رپوټ کې وویل چې سږ ژمی د افغانستان په ځینو برخو کې د واورې پوښښ د تیر کال د ورته مودې پرتله خورا ښه حالت کې دی.

د دې ادارې په ټکو، د واورې او بارانونو زیاتوالی ممکن د پسرلي موسم د غنمو په کښت او تر ټولو مهم، د نويو کرل شوي تخمونو په ځانګړې توګه په وچو یا للمو سیمو کې یې پر ودې مثبته اغیزه ولري.

د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونووجهي صندوق یونیسیف وايي په پام کې لري چې په روان میلادي کال کې افغانستان کې په خوارځواکۍ اخته یو ملیون او درې لکه کوچنیانو ته مرستې ورسوي.

یونیسیف د دوشنبه په ورځ ( د کب اتلسمه) خپله ایکسپاڼه کې ولیکل چې خپلو شریکانو سره یې په تیر ۲۰۲۵ کال کې په شدیدې خوارځواکۍ اخته د څه دپاسه شپږلکو ماشومانو درملنه کړې ده.

د ملګرو ملتونو دغه اداره خبرداری ورکوي چې خوارځواکي په افغانستان کې د کوچنیانو ژوند ګواښي.

د نړیوال خوراکي پروګرام WFP د شمیرو په اساس ، په افغانستان کې ۳.۷ ملیون کوچنیان او ۱.۲ ملیون ښځي په خوارځواکۍ اخته دي.

سریلانکا افغانستان سره په متحدو عربي اماراتو کې د کریکټ لوبلړۍ تر نامعلومې نیټې وځڼډوله.

د سریلانکا د کریکټ بورډ یوه چارواکي د دوشنبې په ورځ د فرانسې خبري اژانس ته وویل د افغانستان په وړاندې د ۶ لوبو لړۍ چې ټاکل شوې وه روانه اونۍ په متحدو عربي اماراتو کې پیل شي ترنامعلومې مودې پورې وځنډول شوه.

دغه چارواکي ویلي چې لوبې د پروازونو د وضعیت او په سیمه کې د روانې جګړې له امله لغوه شوې.

ټاکل شوې وه چې ددواړو هیوادنو ټیمونه دافغانستان په کوربتوب د روانې مارچ میاشتې په ۱۳، ۱۵ او ۱۷ په شارجه کې درې شل اوریزې نړیوالې لوبې او د مارچ په ۲۰، ۲۲ او ۲۵ په دبی کې درې یو ورځنۍ نړیوالې لوبې وکړي.

د فبروري په ۲۸مه د متحدوایالاتو او اسراییلو له خوا په ایران له برید وروسته چې تهران غچ اخیستونکي بریدونه پیل کړل، په منځني ختیځ کې جګړه خپره شوې ده.

د دبی د هوایی ډګرپه شمول د سیمې په هیوادونو کې پروازونه مختل شوي.

د دبی هوايی ډګر د شنبې په ورځ د لنډ وخت لپاره ځکه وتړل شو چې ایران د خلیج په هیوادونو کې اهدافو باندې هوايی بریدونه وکړل.

جګړه ځپلي افغانستان هیڅکله په هیواد کې دننه د کرکټ د کومې نړیوالې لوبې کوربتوب نه دی کړی او پرځای یې له خپلې خوا د بین المللي لوبو کوربتوب هند یا متحده عربي اماراتو کې کوي.

په افغانستان کې د طالبانو حکومت په سیمه کې روانې جګړې او کړکیچونه د اندیښنې وړ بولي او ټینګار کوي چې ستونزې د خبرو له لارې حل شي.

د طالبانو د حکومت بهرنیو چارو وزیر د بهرنیو هیوادونو سفیرانواو دنړیوالو سازمانو له استازو سره د روژه ماتې په غونډه کې په افغانستان باندې د پاکستان بریدونه وغندل او وویل چې پاکستاني ځواکونو په ختیځو او جنوب ختیځو ولایتونو کې بمبارد کې د ښځو او کوچنیانو په شمول ولسي خلک وژلي دي.

امیرخان متقي وویل چې افغانستان د پاکستان له لورې له یو تحمیلي جنګ سره مخ دی او دافغانستان دفاعي اقداماتو کې په پوځي اهدافو تمرکز شوی دی.

په داسې حال کې چې اسلام اباد وايي چې د تحریک طالبان پاکستان کسانو په افغانستان کې پناه اخیستې او له هغه ځایه پاکستان کې دننه بریدونو تنظیموي او کوي یې متقي یو ځل بیا وویل چې د TTP ستونزه یوه پخوانۍ او د پاکستان کورنۍ مسئله ده او واک ته د طالبانو له راتګ سره نه ده رامینځ ته شوې.

امیرخان متقي د امریکا ،اسرائیلو او ایران ترمینځ جګړه د سیمې او نړۍ د امنیت لپاره ګواښ وباله اوخواشیني یې څرګنده کړه چې دغه نښتې دسیمې نورو هیوادونو ته غځیدلي اوغوښتنه یې وکړه چې ستونزې باید د خبرو له لارې حل شي.

د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د ایران نوي مشر مجتبی خامنه ای ته د مبارکۍ پیغام ورلیږلی دی.

هغه نن دوشنبې د مبارکۍ په پیغام ویلي،"روسیه د ایران لپاره د باور وړ شریک و، او وي به".

د پوتین په ټکو،" په داسې حال کې چې پر ایران تیری شوی، په دغه لوړ مقام ستاسې ټاکنه زوړتیا او فداکاري غواړي".

پوتین د نړۍ له لومړنیو ولسمشرانو دی چې د ایران نوي ټاکل شوي مشر مجتبی خامنه ای ته مبارکي ورکوي.

د ایران د خبرګانو شورا پرون یکشنبې ناوخته د ایران د مخکني مذهبي مشر ایات الله علي خامنه زوی مجتبی خامنه ای د ایران د مشر په توګه وټاکه.

د طالبانو د حکومت د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هوا پیژندنې ریاست سبا سه شنبې په ۲۳ولایتونو کې د واورې، باران او تالنده بریښنا اټکل کړی دی.

په هغه خبرپاڼه کې چې هوا پیژندنې ریاست خپره کړې د کابل په ګډون په لغمان، کونړ، کاپیسا، پنجشیر، هرات، بادغیس، بدخشان او یو شمیر نورو ولایتونو کې د واورې او باران اټکل شوی دی.