خبرونه
امریکا د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان د "ناحقه توقیفونو" ملاتړی هیواد اعلان کړ
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر اعلان کړی دی چې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان د "ناحقه توقیفونو ملاتړی هیواد دی".
مارکو روبیو تیره شپه پر ایکس شبکه په یوه پیغام کې لیکلي چې طالبان هڅه کوي د "ترهګریزو تاکتیکونو" په کارولو سره امتیازات ترلاسه کړي، خو دا طریقه به تر اوسنۍ ادارې لاندي متحده ایالاتونو سره کار ونکړي.
ښاغلي روبیو زیاته کړه: "طالبان دې ډینس کویل، محمود حبیبي او ټول امریکایان چې په افغانستان کې په ناسم ډول توقیف شوي دي، خوشې کړي."
له بلې خوا، د یرغمل نیول شویو د چارو لپاره د امریکا استازي، ادم بوهلر، د ایکس په یوه پوسټ کې وویل چې متحده ایالات به نور د امریکایی اتباعو توقیف ونه زغمي.
هغه زیاته کړه چې درې "بې ګناه" امریکایی اتباع اوس مهال په افغانستان کې بندیان دي او د دوی د پرېښودل کیدو وخت دی.
طالبانو تر اوسه د امریکایی چارواکو د څرګندونو په اړه تبصره نه ده کړې.
د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ
ملګرو ملتونو افغانستان ته ۴۸ میلیونه ډالره بېړنۍ بشري مرسته ځانګړې کړه
ملګرو ملتونو په افغانستان کې له شاوخوا ۸۲۴ زره اړو کسانو سره د بېړنیو بشري مرستو لپاره ۱۸ میلیونه ډالر ځانګړي کړي دي.
د ریلیفوېب د سې شنبې د ورځې د راپور له مخې، دغه بودجه د ملګرو ملتونو د بشري مرستو مشر ټام فلېچر منظور کړې، څو د ژمي له رارسېدو مخکې له هغو کورنیو سره مرسته وشي چې له بېوزلۍ، د خوراکي توکو له کمښت او نورو سختو شرایطو سره مخامخ دي.
دغه پیسې به د خوړو، روغتیا، تغذیې، سرپناه، پاکو اوبو او نورو اړینو خدماتو په برخو کې ولګول شي.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږي کوونکي برونو لومارکي ویلي، دا مرستې به تر ټولو زیانګالو ټولنو ته ورسېږي، خو ټینګار یې کړی چې د مرستو په رسولو کې د ښځو په مشرۍ د بنسټونو ونډه هم اړینه ده.
د راپور له مخې، ملګرو ملتونو د افغانستان د بشري مرستو له صندوقه هم ۳۰ میلیونه ډالر ځانګړي کړي چې په دې سره د نویو مرستو ټولټال ۴۸ میلیونه ډالرو ته رسېږي.
دا اقدام داسې مهال کېږي چې د ملګرو ملتونو د اټکل له مخې، په ۲۰۲۶ کال کې په افغانستان کې شاوخوا ۲۱،۹ میلیونه کسان بشري مرستو ته اړتیا لري.
عدالت ته د جنګي جرمونو د افغان قربانیانو د نهرسېدو په اړه اندېښنې
د بشري حقونو څار سازمان (هیومن رایټس واچ) خبرداری ورکړی چې د جرمونو د نړیوالې محکمې (ایسيسي) وروستۍ پرېکړه ښايي په افغانستان کې عدالت ته د امریکايي ځواکونو او د پخواني افغان حکومت د ځواکونو د ادعا شویو جنګي جرمونو د قربانیانو لاسرسی محدود کړي.
دغه سازمان د سې شنبې په ورځ «د لړم په ۲۶مه» په خپله وېبپاڼه کې په یوه اعلامیه کې ویلي چې محکمې د نومبر په ۱۲مه، د څېړنو د نهپرمختګ له امله، د ۲۰۲۱ کال په اګسټ کې د طالبانو له بیا واکمنېدو مخکې د ترسره شویو جرمونو اړوند قضیه عملاً تړلې ده.
خو د محکمې د قاضیانو د پرېکړې له مخې، د طالبانو د ادعا شویو جرمونو په اړه جلا روانې څېړنې دوام لري.
د بشري حقونو څار سازمان د نړیوال عدالت مشرې لېز ایونسن ویلي، دا پرېکړه ښايي د امریکايي او پخوانیو افغان حکومتي ځواکونو د ادعا شویو جرمونو د حساب ورکولو پر وړاندې نور خنډونه رامنځته کړي.
د جرمونو د نړیوالې محکمې څارنوالۍ د نومبر په ۱۳مه د دې پرېکړې د استېناف او د پلي کېدو د ځنډولو غوښتنه کړې ده.
د بشري حقونو څار سازمان وايي، د افغانستان د اوږدې جګړې پر مهال د امریکايي ځواکونو، «سيایاې»، پخوانیو افغان حکومتي ځواکونو، طالبانو او د اسلامي دولت ډلې یا داعش د خراسان څانګې لهخوا د جنګي جرمونو او د بشریت ضد جرمونو ادعاوې مستندې شوې دي.
د سعودي او پاکستان ترمنځ د ۳۰ میلیارده ډالرو د ګازي تأسیساتو د پروژې هوکړه
د سعودي عربستان د انرژۍ شرکت «ډېلټا انرژي» له یوه پاکستاني دولتي شرکت سره د شاوخوا ۳۰ میلیارده ډالرو په ارزښت د ګازو د نللیکو او نورو تأسیساتو د جوړولو د امکاناتو د څېړلو هوکړه لاسلیک کړې ده.
د روېټرز خبري اژانس د راپور له مخې، په هغې خبرپاڼه کې چې د دواړو شرکتونو لهخوا د سې شنبې په ورځ «د لړم په ۲۶مه» خپره شوې، ویل شوي چې په دې طرحه کې د افغانستان له پولې د پاکستان تر ګوادر بندر او د هند تر پولې د ګازو د نللیکو غځول هم شامل دي.
سعودي شرکت د افغانستان د کشک د ګازو زېرمې او نورې سرچینې د دغو نللیکو لپاره د ګازو د احتمالي تأمین کوونکو په توګه یادې کړې دي.
د روېټرز په وینا، دا پروژه د ټاپي له پروژې چې د ترکمنستان پر ګازو تکیه لري، جلا ده.
خو شرکتونو ټینګار کړی چې دا هوکړه یوازې د پروژو د امکاناتو د ارزونې لپاره ده او تر اوسهیې د پانګونې یا عملي کار وروستۍ پرېکړه نهده شوې.
د زېمبابوې کرکټ لوبډلې د افغانستان پر وړاندې دوهمه ټېسټ لوبه وګټله
د زېمبابوې د کرکټ ملي لوبډلې د افغانستان پر وړاندې دوهمه او وروستۍ ټېسټ لوبه د ۵۷ منډو په توپیر وګټله.
دغه لوبه د سې شنبې په ورځ «د لړم په ۲۶مه» د متحده عربي اماراتو په شارجه کې پای ته ورسېده.
زېمبابوې په لومړۍ پاڼۍ کې ۳۳۹ او په دوهمه کې ۲۹۵ منډې وکړې او افغانستان تهیې د ۴۱۸ منډو هدف وټاکه.
افغانستان په لومړۍ پاڼۍ کې ۲۱۷ او په دوهمه کې ۳۶۰ منډې وکړې او لوبهیې وبایلله.
د افغانستان په دوهمه پاڼۍ کې نصیر خان معروفخېل ۱۰۱ ناسوځېدلې منډې وکړې او افسر ځاځي ۸۷ منډې جوړې کړې.
نصیر خان معروفخېل د زېمبابوې په لومړۍ پاڼۍ کې د اوو لوبغاړو په سوځولو هم ځلېدلی و.
د افغانستان او زېمبابوې ترمنځ لومړۍ ټېسټ لوبه بېپایلې یا مساوي پای ته رسېدلې وه.
د سویس او ناروې سفیرانو د افغانستان لپاره د بریټانیا له ځانګړي استازي سره د افغانستان په اړه خبرې کړي
د سویس او ناروې سفیرانو د افغانستان لپاره د بریټانیا له ځانګړي استازي ریچارډ لیندسي سره په افغانستان او سیمه کې د روان وضعیت په اړه خبرې کړي دي.
د پاکستان په پلازمینه اسلام اباد کې د سویس سفارت پرون دوشنبې پر خپلې ایکس پاڼې لیکلي چې "په افغانستان کې ثبات د سیمې په ګټه دی".
وړاندې راغلي چې دې موخې ته رسیدل د سیمو هېوادونو او نړیوالې ټولنې ترمنځ همغږۍ او خبرو اترو ته اړتیا لري.
لیندسي پاکستان ته له سفر څه موده مخکې افغانستان ته تللی و.
د طالبانو حکومت پرون په یو بیان کې وویل چې لیندسي هڅه کوي د طالبانو او پاکستان ترمنځ شته اختلافات حل او خبرو اترو ته زمینه برابره کړي.
څه باندې یو کال کیږي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ ټولې سوداګریزې لارې تړل شوي او پاکستان وخت ناوخت د ختیځو ولایتونو سربیره پر جنوبي او مرکزي ولایتونو هوايي بریدونه کوي.
قطر او ترکیې څو ځلې هڅه وکړه چې د طالبانو د حکومت او پاکستان ترمنځ د سولې د خبرو منځګړیتوب وکړي.
اوچا: په افغانستان کې د بشري مرستو په رسونه کې لاسوهنو او نورو محدودیتونو پر دغه بهیر منفي اغیز کړی
د ملګروملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر اوچا وايي چې په افغانستان کې د بشري مرستو په رسونه کې لاسوهنو او نورو محدودیتونو پر دغه بهیر منفي اغیز کړی دی.
اوچا نن سه شنبې پر خپلې ایکس پاڼې لیکلي چې اړونده بنسټونو یې په تیره اکټوبر میاشت کې د بشري مرستو د رسونې پر بهیر د محدودیتونو ۲۹ قضیې ثبت کړي دي.
د اوچا په ټکو دا پېښې په سپټمبر میاشت کې ۳۰ قضیې وې.
اوچا په سپټمبر میاشت کې د افغانستان په لویدیځ کې د نژدې ۹۰ سلنه مرستندویه بنسټونو وضعیت ارزول وو چې دغو بنسټونو ښځو او نجونو ته د بشري مرستو د رسونې په برخه کې له ستونزو شکایتونه درلودل.
د طالبانو حکومت په څه باندې تیرو پنځو کلونو کې د یوناما په ګډون په ډیر شمیر دولتي او غیردولتي ادارو کې د ښځو پر کار بندیز لګولی دی.
دا بندیزونه په داسې حال کې دي چې د ملګروملتونو ادارو په افغانستان کې د خوړو د شدیدې ناامني خبرداری ورکړی دی.
د طالبانو مشر د کابل پوهنتون په هغه سیمینار کې ګډون وکړ چې د ده د فرمانونو اغیزو ته ځانګړی شوی و
د طالبانو مشر ملا هبت الله اخوندزاده د کابل پوهنتون په هغه سیمینار کې ګډون او وینا وکړه چې د ده د فرمانونو د اغیزو څیړلو ته ځانګړی شوی دی.
نوموړي په خپله وینا کې چې ځینې برخې یې د طالبانو ترواک لاندې ملی ټلویزیون خپرې کړي، د امیر په اطاعت او د تفرقې او اختلافاتو په لیرې والې ټینګار کړی دی.
دا په داسې حال کې ده چې ملګرو ملتونو او نړیوالو بشري ادارو ویلي چې د هبت الله اخوندزاده شاوخوا سلو فرمانونو د نجونو او ښځو حقونه نقض یا محدود کړي دي.
د جرمونو نړیوالې محکمې د همدغو فرمانونو له امله د طالبانو د مشر ملا هبت الله اخوندزاده او د کابینې د درېو غړو د نیولو حکم صادر کړی دی.
د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد وایي چې دوی په دې نوم کومه محکمه په رسمیت نه پیژني او پریکړو ته یې هم ارزښت نه ورکوي.
دغې محکمې بیا د روانې لړم میاشتې په ۲۱مه وویل چې د افغانستان په اړه د خپلو څیړنو یوه برخه چې ممکنه وه د امریکایي پوځیانو اړوند وي درولې او د طالبانو د جرمونو پر څیړنه یې محدوده کړې ده.
جي ډي ونس: د ټرمپ اداره نه پریږدي چې له ایران سره جګړه په «بې پایه جګړې» بدله شي
د امریکا د ولسمشر مرستیال جي ډي ونس وايي، د ټرمپ اداره نه پریږدي چې له ایران سره جګړه په یوې «بې پایه جګړې» بدله شي.
ونس پرون دوشنبې فاکس نیوز سره په مرکه کې پر ایران د برید ننګه کړې او ویلي یې دي چې واشنګټن نه غواړي په اوږدمهاله جګړه کې ښکیل شي.
امریکا او اسراییلو په ګډه څه باندې اته میاشتې مخکې پر ایران برید وکړ.
که څه هم دواړه خواوې د جګړې د پایته رسیدو په اړه کومې هوکړې ته نه دي رسیدلي، خو د قطر په منځګړیتوب د امریکا او ایران ترمنځ د سولې مذاکرات روان دي چې کومه پایله یې نه ده ورکړې.
د ایران سپاه ځواکونو پر بحرین د بې پیلوټه الوتکو بریدونه کړي
د ایران سپاه پاسدارن ځواکونو نن سهار پر بحرین د بې پیلوټه الوتکو د بریدونو خبر ورکړی او ادعا یې کړی چې په دې هېواد کې یې د شیخ عیسي پوځي اډه په نښه کړې ده.
خپلواکو سرچینو دغه ادعاوې نه دي تاییدې کړي.
بل پلو، د بحرین د کورنیو چارو وزارت د بریدونو د ګواښ خبرداری ورکړی او له خلکو یې غوښتي چې امن ځایونو کې پناه واخلي.
ایراني ځواکونو دغه بریدونه د امریکا د بېپیلوټه الوتکو له خوا د "ایران د هوايي حریم د نقض" په ځواب کې کړي دي.
د دوی په خبره، "د ایران پر وړاندې د امریکا هیڅ برید به بې ځوابه پرېنږدي".
د ایران سپاه پاسداران ځواکونو د تیرې جمعې او شنبې په ورځو هم پر بحرین بریدونه کړي وو.
اوچا: افغانستان کې نږدې ۱۰ میلیونه کسانو ته بشري مرستې رسول شوي
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ اداره ( اوچا) وايي د روان میلادي کال په لومړیو نهو میاشتو کې افغانستان کې شاوخوا نهه میلونه او نهه سوه زرو کسانو بشري مرستې ترلاسه کړي دي.
اوچا د دوشنبې په ورځ د لړم په ۲۵ مه په خپله ایکسپاڼه د رپوټ په خپرولو سره وویل چې څه دپاسه ۵ ملیونو کسانو د خوړو او کرنې، څلورنیم ملیونو کسانو د روغتیایې خدماتو، درې نیم ملیونو کسانو د ملاتړ او ساتنې،او درې ملیونو کسانو د تغذیې په برخه کې مرستې ترلاسه کړي دي.
د ملګرو ملتونو دغه اداره په داسې حال کې چې د مرستو د دوام خبره کوي د اړمنو خلکو د زیاتیدونکو اړتیاو د پوره کولو لپاره د منابعو د کموالي خبرداری هم ورکوي.
اوچا وايي په روان ۲۰۲۶ کال کې په افغانستان کې ۲۱ ملیونه او نهه سوه زره کسان بشري مرستو ته اړتیا لري.