د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې وايي چې سږ کال د جلغوزو حاصلات د ښه دي او ټاکل شوې چې دا محصول د هوايي دهلیزونو له لارې چین ته صادر شي.

د دغو خونو د مشرتابه پلاوي غړي خانجان الکوزید پنجشنبې په ورځ (د نوومبر ۲۰مه) ازادي راډیو ته وویل چې د جلغوزو د صادراتو د اسانتیا لپاره له افغان هوايي شرکتونو سره خبرې روانې دي.

د افغانستان د وچو میوو د صادرونکو د اتحادیې د معلوماتو له مخې، تمه کېږي چې یوازې خوست ولایت سږ کال شاوخوا ۲۰ زره ټنه جلغوزه تولید کړي، او د نورو ولایتونو مجموعي حاصلات ښايي ۳۵ زره ټنو ته ورسېږي.

د جلغوزو یو شمېر کاروباریانو هم سږني بازار او د صادراتو فرصتونه مثبت بللي دي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې په دې وروستیو کې د کابل او اسلام‌اباد ترمنځ ترینګلتیا زیاته شوې، او پاکستان خپلې ترانزیتي لارې د افغانستان د سوداګریزو توکو او کرنیزو محصولاتو پر مخ تړلې دي

ټاکل شوې چې د پاکستان صدراعظم شهباز شریف د شنبې په ورځ چین ته لاړشي. د چین د بهرنیو چارو وزارت دغه خبر ورکړی خو دا یې نه دي ویلي چې د ایران جګړه به هم د خبرو برخه وي که نه.

د دې وزارت ویاند ګاوجایکون د پنجشنبې په ورځ یوې خبري غونډې ته وویل: "د چین او پاکستان مشران به د دواړو هېوادونو د اړیکو او د اندېښنې وړ ګډو موضوعاتو په اړه نظرونه تبادله کړي."
هغه زیاته کړه: "چین د سولې د ټینګښت او د جګړې د پای ته رسولو لپاره د پاکستان د عادلانه او متوازن منځګړیتوب ملاتړ کوي."

د خبرله مخې له چین څخه د شهباز شریف کتنه به ترسې شنبې پورې دوام وکړي.

د فرانسپرس آژانس د راپورله مخې پاکستان او چین هڅه کوي چې د منځني ختیځ په روانه شخړه کې منځګړیتوب وکړي. خو پاکستان دې وروستیو کې دغې هڅې بیا تیزې کړې دي. د پاکستان د کورنیو چارو پر وزیرسربیره چې روانه اونۍ یې دوه ځلې له تهران څخه کتنه ترسره کړې، په پام کې ده چې نن پنجشنبې د دې هیواد د پوځ لوی درستیز مارشال عاصم منیر هم ایران ته لاړشي. پاکستان د ایران او متحدو ایالتونو ترمنځ یوې هوکړې ته د رسیدو لپاره د منځګړیتوب هڅې مخ ته وړي.

د پاکستان د پوځ لوی درستیز فیلډ مارشال عاصم منیر نن پنجشنبې بیا تهران ته ځي.

دا د ایران او امریکا ترمنځ یوه جوړجاړي ته د رسیدو د هڅو په ترڅ کې تهران ته د هغه دوهم سفردی چې نوموړی به یې په ترڅ کې له ایراني چارواکو سره سلاو مشورې ترسره کړي.

د ایران رسمي خبري آژانسونو دغه خبر یوه ورځ وروسته له هغې خپور کړ چې د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي د روانې اوونۍ په ترڅ کې د دویم ځل لپاره تهران ته ورسېد.

محسن نقوي، چې د ثورد میاشتې په ۲۶مه ایران ته تللی او د اسلامي جمهوریت له لوړپوړو چارواکو سره یې لیدلي وو، له څلورو ورځو وروسته یو ځل بیا تهران ته ستون شو.

دغه سفرونه په داسې حال کې ترسره کېږي چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ څو ساعته مخکې وویل چې له ایران سره خبرې اترې "وروستي پړاو" ته رسېدلې او زیاته یې کړه که ایران د هوکړې سند لاسلیک نه کړي، متحده ایالات به پوځي بریدونه بېرته پیل کړي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي د چهارشنبې په ورځ وویل چې د پاکستان د کورنیو چارو وزیر بیاځلي ایران ته د دې لپاره راغلی چې د تهران او واشنګټن ترمنځ "د پیغامونو تبادله اسانه کړي."

په افغانستان کې د ماشومانو لپاره د پولیو ضد واکسین د کمپاین په وروستۍ ورځ د پولیو د له مینځه وړلو نړیوال بنسټ له کورنیو غوښتي چې خپل ماشومان واکسین کړي.

له پولیو پاک افغانستان بنسټ نن پنجشنبې پرخپله ایکسپاڼه لیکلي، موږ د ټولو هغو میندو او پلرونو څخه مننه کوو چې په روان کمپاین کې یې خپلو ماشومانو ته د پولیو واکسین ورکړی او زیاتوي کمپاین نن هم دوام لري ترڅو ماشومان د پولیو څخه خوندي پاتې شي. د دې بنسټ په خبره د پولیو په دغه کمپاین کې به چې د دوشنبې له ورځې راهیسې د افغانستان په شاوخوا شلو ولایتونو کې پيل شوی، له پنځو کلونو کم عمره ۸،۳ ملیونه ماشومان واکسین شي.

پولیو یا ګوزڼ ساري ناروغي ده چې یوازې واکسین یې مخه نیولی شي.

د طالبانو د حکومت د حج اواوقافو وزارت سعودي عربستان ته د ټولو حاجیانو د انتقال د بهیر د بشپړولو خبرورکوي.

دې وزارت د چهارشنبې په ورځ په یوه خپره کړې خبرپاڼه کې وویل چې له افغانستانه ټول حاجیان د آریانا افغان او کام آیر هوايي شرکتونو په وسیله په څه کم یونیم سل الوتنوکې مدینې منورې او جدې ته ولیږدول شول. د خبرپاڼې له مخې په لومړي پړاو کې مدینې منورې ته ۱۴۹۸۴ او په دوهم پړاو کې ۱۵۰۱۶ تنه جدې ته انتقال شول. د دې وزارت په خبره سږکال ټولټال دیرش زره حاجیان د حج د مراسمو د ترسره کولو لپاره سعودي عربستان ته انتقال شول. د دې وزارت په خبره ټول انتقال شوي حاجیان د دوی د هستوګنې لپاره په ځانګړیو معیاري او عصري ځایونو کې ځای پرځای شوې دي.

د امریکا ولسمشرډونالډ ټرمپ وایي، دی چمتو دی چې د جګړې د پای ته رسولو لپاره د واشنګټن وروستي وړاندیز ته د ایران د ځواب لپاره “څو ورځې” انتظار وباسي، خو خبرداری یې ورکړ چې که تهران “سم ځوابونه” ور نه کړي، وضعیت ښايي ډېر ژر خراب شي.

نوموړي دغه څرګندونې د چهارشنبې په ورځ د امریکا د ساحلي ګارډ اکاډمۍ د محصلینوفراغت غونډې ته له وینا وروسته خبریالانوته وکړې او ویې ویل، که د ایران ځواب سم نه وي، نو شخړې به ډیرژر زیاتې شي او زیاته یې کړه: "موږ د مخکې تګ لپاره چمتو یو. موږ باید سل په سلو کې سم او ښه ځوابونه ترلاسه کړو."

په عین حال کې د ایران د بهرنیو چارو وزارت د مې په ۲۰مه وویل چې د پاکستان د کورنیو چارو وزیرمحسن نقوي بېرته تهران ته ستون شوی ترڅو د ایران او متحده ایالاتو ترمنځ د پیغامونو د تبادلې لپاره اسانتیا رامنځه کړي.

دا په داسې حال کې ده چې د ایران د سپاه پاسداران انقلاب ځواک ګواښ کړی چې که امریکا پر ایران بریدونه بیا پیل کړي، نو "سیمه ‌ییزه جګړه" به "له سیمې هاخوا" وغځوي.

طالبانو له پاکستانه د افغان بندیانو او نادرکه کسانو د وضعیت د روښانتیا غوښتنه کړې

د بلوچستان په مرکز کوټه ښار کې د د طالبانو تر کنترول لاندې د افغانستان کونسلګرۍ ویلي چې د پاکستان له چارواکو سره یې په دغه هېواد کې د افغان بندیانو او نادرکه کسانو د برخلیک په اړه خبرې کړې دي.

د کونسلګرۍ مرستیال انورشاه ملنګیار له پاکستانه غوښتي چې د دغو افغانانو د تعقیب لپاره یو منظم میکانیزم جوړ کړي او د نیول شویو کسانو معلومات له افغان کونسلګرۍ سره شریک کړي.

هغه همداراز د بلوچستان زندانونو ته د لاسرسي غوښتنه کړې، څو د افغان بندیانو وضعیت وڅېړي او ورته قونسلي خدمات وړاندې کړي.

پاکستان د ۲۰۲۳ کال له وروستیو راهیسې د بې‌اسناده افغان کډوالو د ایستلو پراخ بهیر پیل کړی، چې په ترڅ کې یې زرګونه افغانان نیول شوي او بېرته افغانستان ته ستانه کړل شوي دي.

د هلمند ولایت په خانشین ولسوالي کې د ناچاودېدلې مرمۍ د چاودنې له امله دوه ماشومان وژل شوي او مور یې ټپي شوې ده.

د طالبانو امنیه قوماندانۍ پرون (چهارشنبې) په یوه خبرپاڼه کې وویل، ماشومانو له پخوانیو جګړو پاتې د توپ مرمۍ موندلې او کور ته یې وړې وه، چې وروسته په اور کې وچاودېده.

د معلوماتو له مخې، وژل شوي ماشومان ۳ او ۱۰ کلن وو، او مور یې د درملنې لپاره روغتون ته لېږدول شوې ده.

افغانستان لا هم د ماینونو او ناچاودېدلو مهماتو له جدي ګواښ سره مخامخ دی، چې ماشومان یې تر ټولو ډېر قربانیان بلل کېږي.

د خوړو او کرنې نړیوال سازمان او نړیوال بانک ویلي چې پنځو افغان کرنیزو شرکتونو ته مالي مرستې ورکوي.

دغه مرستې، چې پرون (چهارشنبې) اعلان شوې، د هرات، کاپیسا، کندوز، لوګر او تخار ولایتونو هغو شرکتونو ته ورکول کېږي چې د تخمونو د تولید، زعفرانو، لبنیاتو، سویابینو، پروسس او خوراکي توکو په برخو کې فعالیت کوي.

د راپور له مخې، له دغو پنځو شرکتونو څخه درې د ښځو له‌خوا اداره کېږي، او تمه ده چې دا پروژې په کلیوالو سیمو کې د کارموندنې، کرنیزو بازارونو او اقتصادي ودې سبب شي.

روسیې او چین په یوه ګډه اعلامیه کې ترهګري د افغانستان، سیمې او نړۍ د امنیت لپاره جدي ګواښ بللی او له هېوادونو یې غوښتي چې له افغانستان سره د ترهګرۍ ضد همکارۍ پیاوړې کړي.

دا اعلامیه په بیجینګ کې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین او د چین ولسمشر شي جین‌پینګ تر لیدنې وروسته خپره شوې ده.

په اعلامیه کې راغلي چې دواړه هېوادونه د افغانستان د هغو هڅو ملاتړ کوي چې غواړي ترهګري له منځه یوسي او د افغانستان خاوره د ګاونډیو او سیمې د امنیت پر ضد ونه کارول شي.

روسیې او چین همداراز ویلي چې د افغانستان په اړه به خپلې دوه‌اړخیزې او څو اړخیزې همکارۍ پراخې کړي او په دغه هېواد کې د دوامدار امنیت او ثبات ملاتړ کوي.

قرغیزستان د هغو شرکتونو پر ضد پراخ اقدامات پیل کړي چې ګومان کېږي د روسیې پر ضد د لوېدیځ له بندیزونو څخه د خلاصون په هلوځلو کې ښکېل دي.

د راپورونو له مخې، د قرغیزستان د عدلیې وزارت ویلي چې د ۵۰ شرکتونو فعالیتونه به وځنډول شي. د قرغیزستان د عدلیې وزارت دا اعلان وروسته له هغه وکړ چې د لوېدیځو شریکانو له خوا پر دغو شرکتونو شک څرګند شو.

د قرغیزستان د صدراعظم مرستیال دانیار امانګلدییف ویلي، متحده ایالات او بریتانیا د ۵۱ شرکتونو په اړه اندېښنې شریکې کړې وې، او حکومت تر پلټنو وروسته د ۵۰ شرکتونو جوازونه ځنډولي دي.

هغه زیاته کړې چې ښايي د دغو شرکتونو په فعالیتونو کې مشکوکې چارې موجودې وي، او حکومت به یې په محکمه کې د ثابتولو هڅه وکړي.

قرغیزستان له اوږدې مودې راهیسې د روسیې پر ضد د لوېدیځو بندیزونو د مخنیوي له مهمو لارو ګڼل کېږي. له ۲۰۲۲ کال راهیسې، چې پر روسیې بندیزونه ولګېدل، قرغیزستان ته د ځینو توکو صادرات په بې‌ساري ډول زیات شوي او وروسته بېرته روسیې ته لېږدول شوي دي.