د افغانستان د انټرنټ او مخابراتي خدمتونو له عمومي بندیز وروسته د ډېرو ټلویزیوني چینلونو انلاین خپرونې هم بندې شوې دي.

هغه شبکې چې پخوا یې خپرونې انلاین وړاندې کولې لکه طلوع، لمر، طلوع نیوز، شمشاد، او یو شمېر ولایتي چاینلونه، اوس د انلاین خپرونو له لارې نه لیدل کېږي. خو د طالبانو تر کنټرول لاندې رسنۍ لکه ملي رادیو ټلویزیون (RTA)، معارف او RTA سپورت لا هم په انترنیټ کې لیدل کېږي.

د انټرنټ او مخابراتي خدماتو بندیز د طالبانو د مخابراتو د تنظیم ادارې او د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ وزارت پرېکړه وه.

ځینې سرچینې وایي، کېدای شي محدود خدمتونه وروسته بېرته فعال شي، خو د طالبانو د مشر په امر د چټک انټرنټ او نوري فایبر شبکې ټول فعالیتونه په بشپړ ډول ځنډول شوي دي.

پاکستاني رسنیو راپور ورکړی چې د صوابۍ د پولیسو د مرکزي قرارګاه مرستیال مشرې الینا شکیل پرون له برکای کمپ څخه د لیدنې پرمهال افغان کډوالو ته خبرداری ورکړ چې د پاکستان حکومت رسما دا کمپ بند کړی دی.

مېرمن شکیل له ټولو کډوالو غوښتي دي چې د اسلام آباد له پالیسیو سره سم د کډوالو د خپلې خوښې ستنېدو په چاره کې له چارواکو سره همکاري وکړي.

د پاکستان حکومت له ۲۰۲۳ کال راهیسې د افغان کډوالو جبري ایستل پیل کړي خو په وروستیو میاشتو کې یې دا لړۍ چټکه کړې ده.

د تېرکال د سپټمبر په ۲۵مه د پاکستان د ایالتونو او سرحدونو چارو وزارت په یوه رسمي مکتوب کې خبرداری ورکړ چې په خیبرپښتونخوا، سند او پنجاب کې د افغان کډوالو شپاړس کمپونه تړل کېږي.

ډېری دا کمپونه د اتیایمې لسیزې په لومړیو کې جوړ شوي او تراوسه هم هلته لسګونه زره کډوال ژوند کوي.

په پاکستان کې وروسته له دې چې د دې هېواد الوتکو پر افغانستان هوايي برید وکړ، کلک امنیتي تدابیر نیول شوي دي.

د رویټرز خبري آژانس د راپور له مخې د پاکستان د کورنیوچارو وزارت مرستیال طلال چودري نن وویل، پر ننګرهار او پکتیکا ولایتونو د شنبې ورځې له حملو وروسته په پاکستان کې چارواکو امنیتي تدابیر پیاوړي کړي او لسګونه مشکوک کسان یې نیولي دي.

ښاغلی چودري زیاتوي چې کله هم دوی په افغانستان کې، د ده په وینا پر وسله والو ډلو برید کړی نو هغو غبرګون ښودلی. چودري رویټرز ته ویلي چې پاکستاني امنیتي ځواکونه د تیارسۍ په حال کې دي څو د احتمالي بریدونو مخنیوی وکړي.

په پاکستان کې په وروستیو کې څو تروریستي حملې وشوې. په دې ترڅ کې د سه شنبې په ورځ د خیبرپښتونخوا په کوهاټ او د پنجاب په بهکر سیمو کې حملې وشوې چې په یوه کې پنځه پولیس او دوه ملکیان او په دوهمه کې دوه پولیس ووژل شول.

د پاکستان حکومت وايي دا حملې د پاکستاني طالبانو په ګډون هغه ډلې کوي چې مرکزونه یې په افغانستان کې دي، خو د طالبانو حکومت وايي هېڅ یوې ډلې ته اجازه نه ورکوي چې د کوم هېواد امنیت وګواښي او وايي پاکستان دې د خپلو ناکامیو پړه پر افغانستان نه اچوي.

دا په داسې حال کې ده چې طالبانو او پاکستاني چارواکو پرون تایید کړه چې ځواکونو یې تېره شپه د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې نښتې کړې دي.

ښاغلي ټرمپ د فبروري په ۲۴مه د امریکا د کانګرس دواړو خونو ته په څه کم دوه ساعته وینا کې چې د امریکا په تاریخ کې د یوه ولسمشر تر ټولو اوږده وینا وه د ایران په اړه ډېر وغږېد او ویې ویل، ایران ته د تېرځل حملې پرمهال خبرداری ورکړل شوی و، چې په راتلونکي کې هېڅکله د وسلو په تېره د اټومي وسلو د جوړولو د پروګرام د بیارغونې هڅه ونه کړي، خو د ده په وینا ایران دا هڅې بیا پیل کړې.

ټرمپ وویل زما لومړیتوب ډیپلوماسي ده خو یوه خبره دې روښانه وي چې زه به هېڅکله د تروریزم لومړۍ درجه پالونکي ته چې اوس مهال د اټومي وسلو جوړول غواړي د دې کار اجازه ورنه کړم.

د امریکا ولسمشر دا څرګندونې داسې مهال کوي چې د تهران او واشنګټن ترمنځ د روانې فبروري میاشتې په ۲۶مه د خبرو د بل پړاو له پیل مخکې د امریکا پوځ په منځني ختیځ کې خپلې جنګي کشتۍ او تجهیزات ځای پرځای کړي دي.

د ایران د بهرنیوچارو وزارت ویاند اسماعیل بقايي پر ټولنیزو شبکو په یوه بیان کې چې ظاهرا د ټرمپ د وینا په ځواب کې یې خپور کړی، ویلي هغه ادعاوې چې د ولسمشر ټرمپ اداره یې د ایران د اټومي پروګرام، بالستیک توغندیو او په دې هېواد کې د تېرې جنوري میاشتې د اعتراضونو د قربانیانو د شمېر په اړه کړې دي، یوازې د لویو درواغو تکرار دي.

ښاغلي ټرمپ همداراز د خپلې وینا په بله برخه کې ژمنه وکړه چې د اوکراین د جګړې د ختمولو لپاره به خبرو ته دوام ورکړي.

د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګروملتونو ځانګړی راپورتر وايي چې د طالبانو پالیسیو د افغان مېرمنو او نجونو پر روغتیا ناوړه اغېز کړی دی.

ریچارډ بینېټ په خپل تازه راپور کې چې نن چارشنبې (د کب ۶مه) خپور شو ویلي دي چې طالبانو پر افغانستان له بیاواکمنېدو وروسته د جنسیت پربنسټ د تبعیض داسې یو منظم سیسټم رامنځ ته کړی چې زده کړو، کار، صحي پاملرنې، تګ راتګ او په عامه ژوند کې د ښځو ګډون محدودوي. بینیټ دا سیسټم له بشري ضد جرمونو سره انډول بللی دی.

راپور ټینګار کوي چې دا تبعیضي پالیسي نه یوازې د ښځو بنسټیز حقوق تر پښو لاندې کوي بلکې د هېواد په کچه د روغتیايي سیسټم پایښت هم ګواښي.

ښاغلي بینیټ د دې وضعیت د پای ته رسولو لپاره د بېړني او دوامداره نړیوال اقدام غوښتنه کړې او خبرداری یې ورکړی چې که داسې ونه شي نو افغانستان به یې له اوږدمهاله ناوړه عواقبو سره مخامخ شي.

طالبانو د ښاغلي بینېټ د تازه راپور په اړه تراوسه څه نه دي ویلي خو مخکې له دې یې د نوموړي راپورونه له حقایقو لیرې بللي او افغانستان ته یې د هغه پر تګ راتګ هم بندیز لګولی دی.

طالبانو او پاکستاني چارواکو تایید کړې ده چې ځواکونو یې تېره شپه د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې نښتې کړې دي.

د طالبانو د حکومت یوې سرچینې د خپل نوم نه ښودلو په شرط بېګا ناوخته ازادۍ راډیو ته تایید کړه چې د ننګرهار ولایت د نازیانو ولسوالۍ په شاه کوټ سیمه کې د دوی د پوله ساتو او پاکستاني پوځیانو ترمنځ نښته شوې ده.

سرچینې زیاته کړه چې نښته پاکستاني لورې پیل کړه او د طالبانو ځواکونو ځوابي ډزې وکړې. د سرچینې په وینا نښته پای ته رسیدلې او مرګژوبله نه لري.

بل خوا د پاکستان د صدراعظم یوه ویاند مشرف زیدي تېره شپه پر ایکس شبکې ولیکل چې د طالبانو ځواکونو په تورخم او تیرا سیمو کې پر پاکستاني ځواکونو بې دلیله ډزې کړي چې امنیتي ځواکونو يې سمدستي ځواب ورکړی دی.

د طالبانو او پاکستاني ځواکونو ترمنځ دا نښتې وروسته له هغه کېږي چې تېره شنبې د پاکستان جنګي الوتکو په ننګرهار او پکتیکا ولایتونو کې هوايي حملې وکړې. دې حملو د ننګرهار په بهسودو ولسوالۍ کې د یوې کورنۍ د ۱۸ غړو په ګډون لسګونه کسانو ته مرګ ژوبله واوړله.

نن چهارشنبې د کرکټ په شل اووریز نړیوال جام کې سریلانکا له نیوزیلنډ سره لوبه لري.

په دغه جام کې پرون سه شنبې د انګلستان لوبډلې پاکستان ته په دوو ویکټو ماتې ورکړه.

پاکستانۍ لوبډلې په ټاکلو شویو شل اورونو کې ۱۶۴منډې د انګلستان لپاره هدف ټاکلي و.

انګلستان په ۱۹ اوور کې د ۸ لوبغاړو په سوځیدو سره ورکړل شوي هدف پوره کړ.

افغانستان د ګروپي لوبو په پړاو کې وروسته له هغه له نړیوال جام څخه ووت چې جنوبي افریقا او نیوزیلنډ ته یې خپلې لوبې وبایللې خو افغان لوبډلې له کاناډا او متحده عربي اماراتو څخه لوبې وګټلې.

د پاکستان د پنجاب ایالت په بهکر سیمه کې د پولیسو پر یوه پوسته ځانمرګی برید شوی دی.

د بهکر د پولیسو مشر شهزاد رفیق د سه شنبې په ورځ د (فبروي۲۴مه) رویترز خبري اژانس ته ویلي، " په برید کې دوه پولیس وژل شوي او پنځه نور ټپیان دي".

د رفیق په ټکو، په زخمیان کې دوه کسان د پولیو واکسینو کارکوونکي دي.

بل پلو، د سه شنبې په ورځ د خیبرپښتونخوا په کوهاټ سیمه کې د ناپیژندو وسله والو په برید کې د دوو ملکیانو په ګډون ۷ پوځیان وژل شوي او پنځه نور ټپیان شوي وو.

ټي ټي پي د دغه برید مسولیت منلي و.

په کابل کې د ترکیې سفارت شاررژدافیر د طالبانو د حکومت د عامې روغتیا له وزیر په کتنه کې د روغتیا په برخه کې پر دوه اړخیز همکاریو خبرې کړي.

دغه وزارت د سه شنبې په ورځ د (فبروري۲۴مه) په یوې اعلامیه کې ویلي،"سادین اییلدیز له نورجلال جلالي سره د روغتیا په برخه کې د کارکوونکو د روزنې، د زړه په ناورغۍ د اخته ماشومانو لپاره په روغتونو کې د امکاناتو په زیاتیدو او په لیرو پرتو سیمو کې د روغتونو د جوړیدو په اړه خبرې وکړې".

په اعلامیه کې راغلي، "دواړو لورو له ترکیې څخه افغانستان ته د دوا او درملو د وارداتو په اړه هم خبرې کړي دي".

د طالبانو حکومت په وروستیو کې له پاکستان څخه د هر ډول درملو په وارداتو بندیز لګولی دی.

بل پلو، عام افغانان په کلینیکونو او درملتونو کې د دوا له کمښت او بې کیفیتي څخه شکایت لري.

یو شمیر افغان او نړیوالو مدني بنسټونو په یوه ګډ بیان کې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو پر شورا غږ کړی چې د طالبانو نویو قوانیو د پخوا پرتله په افغانستان کې د بشري حقونو وضعیت کړکچین شوی دی.

په دغه کډ بیان کې چې ۸۲ کورنیو او ۱۳نړیوالو بنسټونو د سه شنبې په ورځ د (فبروري۲۴مه) ملګروملتونو ته استولی راغلي،"د طالبانو د جزايي محاکمو اصولي نامې پلي کیدو د بشري حقونو وضعیت بدتر کړی دی".

په بیان کې له نړیوالې ټولنې غوښتل شوي چې د طالبانو نوی قانون محکوم کړي او په افغانستان کې د بشري حقونو د نقض مخه ونیسي.

تمه ده د پنجشنبې په ورځ د ملګرو ملتونو د بشري حقونو په شورا کې د افغانستان د بشري وضعیت په اړه خبرې وشي.

د طالبانو حکومت د روان کال په جنورۍ کې د محاکمو جزايي اصول نامه په لسو فصلونو او ۱۱۹ مادو کې تصویب او د دوی د لوی مشر ملا هبیت الله اخوندزاده له خوا توشیح شوه.

په اصولو نامه کې د پخوا پرتله د ښځو په ګډون په عامو خلکو د قوانینو پلي کیدل سخت شوي دي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو مرستندویه ماموریت یوناما وايي،"په تیرو دوو کلونو کې شاوخوا پنځه میلیونه افغان کډوال افغانستان ته ستانه شوي دي".

دغه سازمان د سه شنبې په ورځ د (فبروري۲۴مه) پر خپلې فیسبوک پاڼې ویلي،"یوازې په ۲۰۲۵کال کې نژدې درې میلیونه افغانان له ایران او پاکستانه بیرته افغانستان ته راستانه کړای شوي دي".

د یوناما په ټکو، په دغه لوړ شمیر د کډوالو بیرته راتګ په افغانستان کې په شته اسانتیاو او د خدمتونو په وړاندې کولو فشار اچولی دی.

دغه سازمان وړاندې ویلي،" نړیواله ټوله دې له راستنو شویو کډوالو سره بشري مرستې وکړي".