د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین اوکراین ته د بهرنیو ځواکونو د لیږلو په وړاندې خبرداری ورکړی او ویلي یې دي چې دوی به "مشروع هدفونه" وي.

د جمعې په ورځ (د سپتمبر په ۵ مه) د ارام سمندر په ساحلي ښار ولادیوستوک کې یوې اقتصادي غونډې ته د وینا پر مهال، پوتین وویل چې "که چیرې کوم سرتیري هلته راڅرګند شي، په ځانګړې توګه اوس چې جګړه وي، موږ ګومان کوو چې دوی به مشروع اهداف وي."

دا څرګندونې یوازې څو ساعته وروسته له هغه وشوې چې د کاناډا، جاپان او اسټرالیا په ګډون د شاوخوا ۳۰ اروپایي هیوادونو د یوې ډلې مشران اوکراین ته د سوله ساتو ځواکونو د لیږلو لپاره د سلامشورو په اړه سره غږېدلي.

د "ارادې د اییتلاف" په نوم د دې ډلې مشرانو د پنجشنبې په ورځ په پاریس کې د اوکراین له ولسمشر ولودیمیر زیلینسکي سره لیدلي دي. د فرانسې ولسمشر ایمانویل مکرون، چې د خبرو اترو کوربه توب یې کاوه، وویل ۲۶ هیوادونه اوکراین ته د ډاډ د حاصلولو په هدف د ځواکونو د استولو یا په ځمکه، هوا او سمندري قلمرو کې د عسکرو ځای پر ځای کولو ته ژمن دي.

د اسپانیا په جنوب کې د دوو چټکو اورګاډو د ټکر له امله د مړیو شمېر ۴۲ ته ورسید.

د اندالوسین سیمې چارواکو په یوه بیان کې وویل چې د سې شنبې په ورځ ماسپښین مهال د الوییا اورګاډي په یوه واګون کې د یوه بل تن جسد وموندل شو، چې له دې سره د مړو شمېر ۴۲ ته لوړ شو. د اورګاډي له دغې خونړۍ پیښې وروسته په اسپانیا کې د مادرید او بارسیلونا ترمنځ د اورګاډي سرعت محدود شوی.

د دوو ګړندویو مسافروړونکو اورګاډو د ټکر دا پیښه د تیرې یکشنبې په ورځ له مادرید څخه د جنوب په ۳۶۰ کیلومترۍ کې د کوردوبا ولایت ادموز ښارته نژدې رامینځته شوه. کارپوهان وایي، پرپټلۍ د یوې نښلیدونکې وسیلې د خرابوالي له امله ښایي یو اورګاډی له پټلۍ وتلی او له بل سره یې ټکر کړی وي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سویس په داووس ښار کې د نړیوال اقتصادي فورم په څنډه کې د ګرینلنډ په اړه له یوې ناستې او خبرو اترو سره مواقفه کړې ده.

ټرمپ پرون دوشنبې د (جنوري۱۹مه) پر خپل ټروټ اکونټ ولیکل،"له ټولو خواوو سره مو په داووس کې د ګرینلنډ په اړه د خبرو اترو پر سر مواقفه وکړه".

هغه په دې اړه نور جزیات ورکړې نه دي.

د ګرینلڼد پر سره جنجال د امریکا او اروپا ترمنځ اړیکې ترینګلې کړي دي.

دغه خودمختاره سیمه چې د ډنمارک خاروه دی، امریکا يې په ځلونو د نیولو ګواښ کړی دی.

ټرمپ وايي، ګرینلنډ د امریکا او د نړۍ د ملي امنیت لپاره مهمه سیمه ده او ډنمارک يې د ساتنې وړتیا نه لري.

د داووس اقتصادي فورم د جنوري په ۱۹مه پیل شوی او د همدې میاشتې په ۲۳مه پای ته رسیږي.

ټرمپ په همدې روانه اونۍ کې په دې اقتصادي فورم کې ګډون کوي.

په هسپانیه کې د دوو چټکو ټرینونو/ریل ګاډو په ټکر کې ۳۹ کسان مړه او ۱۵۲ نور ټپیان دي.

لومړنی ټرین له خپلې لیکې وتلی او بل یو له مخ پرې لګېدلی.

پېښه یکشنبه ناوخته د هسپانیې د جنوبي ولایت کوردوبا اداموز سیمې ته نږدې شوې.

په دواړو ټرینونو کې لږ تر لږه ۴۰۰ کسان ناست وو.

چارواکو ویلي د پېښې له امله د لږ تر لږه ۲۰۰ نورو ټرینونو د حرکت مخه ډب او سفرونه ځنډېدلي.

د راپورونو له مخې په ایران کې محدود انټرنېټي خدمات د لاسرسي وړدي او د هیواد دننه کارونکوته د VPN له لارې د وصل کېدو امکان برابرشوی.

د «نېټ بلاکس» په نوم د انټرنېټ د څار ادارې د یکشنبې د ورځې ناوخته وویل، سره له دې چې په ایران کې د عادي انټرنېټ په وصلیدو کې ګډوډي له ۲۲۸ ساعتونو وروسته هم دوام لري، د انټرنېټ د ټرافیک اړوند موندنې ښيي چې په ځینو شبکو، لکه ګوګل کې محدودو آنلاین خدمتونو ته لاسرسی بېرته فعال شوی.

د ازادې اروپا/ ازادي راډیو د فرداڅانګې د راپورله مخې د شنبې د ورځې له لومړیو ساعتونو د ایران په ځینو ښارونو کې د انټرنېټ محدود لاسرسی وو، خو څو ساعته وروسته یو ځل بیا پرې شو.

د پراخو اعتراضونو په تعقیب، د ایران حکومت د تېرې پنجشنبې له ماښام وروسته په ټول هیواد کې انټرنېټ په بشپړه توګه قطع کړ.

ښاغلي ټرمپ ویلي په متحده ایالتونو باندې د ګرینلنډ د پلور تر هوکړې پورې به له دغو اتو اروپايي هېوادونو د توکو په وارداتو لس فیصده تعرفه د فبروري له لومړۍ اجرا شي.

په تروث سوشیال کې د ښاغلي ټرمپ د بیان په اساس دا اته اروپايي هېوادونه ډنمارک، ناروې، سویډن، فرانسه، جرمني، هالنډ، فنلنډ او بریټانیا دي.

هغه ګواښ وکړ چې د جون له لومړۍ به دا تعرفه ۲۵ فیصدو ته لوړه کړي.

ګرینلنډ د ډنمارک یوه نیمه کورواکه سیمه ده.

د ګرینلنډ چارواکي او خلک له امریکا سره ضمیمه کېدل نه غواړي او د ولسمشر ټرمپ د مکررو غوښتنو په غبرګون هلته پرون ځینې لاریونونه هم شوي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ څو واره ویلي چې غواړي ګرینلنډ وپېري او هغه ان د دې چارې لپاره د زور کارول هم نه دي رد کړي.

ولسمشر ټرمپ دلیل راوړي چې ګرینلنډ د ستراتیژیک موقعیت او پراخو طبیعي زیرمو او هم د امریکا د ملي امنیت په خاطر حیاتي ارزښت لري.

د ګرینلنډ په اړه د ښاغلي ټرمپ څرګندونو ته اروپايي مشرانو کلک غبرګونونه ښوولي دي.

د پاکستان د کراچۍ ښار په یوه سوداګریز مرکز کې اورلګېدنې د ودانۍ ځینې برخې ویجاړې کړې او شپږ کسان یې وژلي دي.

ویډیوګانو کې ښکاري چې له ودانۍ څخه اور پورته کیږي پداسې حال کې چې اور وژونکي د اور د کنټرول په لټه کې دي.

اور د شنبې په شپه (د جدي ۲۷) ولګېد او لامل یې لا نه دی معلوم.

د پولیسو یوه چارواکي وویل چې شپږ جسدونه د کراچۍ ملکي روغتون ته وړل شوي او ۱۱ ټپیان هم تر درملنې لاندې دي.

سیمه ییزو رسنیو راپور ورکړ چې د ودانۍ ځینې برخې نړیدلي او د ژغورنې کارکونکي ویره لري چې ټوله ودانۍ به ونړیږي.

له نولس کلنو د لږ عمره کرکټ لوبغاړو په نړیوال جام کې نن هند له بنګله دیش سره او جاپان له سریلانکا سره مسابقه کوي.

د دې جام په ترڅ کې پرون افغان لوبډلې د جنوبي افریقا ټیم ته د اته ویشت منډو په توپير ماتې ورکړه.

د افغانستان دوهمه لوبه سبا له ویسټ اینډیز سره ده.

د پنځوس اوورونو دا نړیوال جام د جنوري په پنځلسمه د زیمبابوې او نامیبیا په کوربتوب پیل شوی چې پایلوبه به یې د فبروري په شپږمه ترسره شي.

د سوریې ولسمشر احمد الشرع نوروز د رسمي ورځې په توګه اعلان کړ او کردي ژبه یې د عربي ژبې ترڅنګ د سوریې د رسمي ژبې په توګه وپیژندله.

د هغه فرمان له مخې چې د جمعې په شپه خپور شو په هغه کې دې ته هم اشاره شوې ده چې هغو کردانو ته به هم د سوریې تابعت ورکړل شي چې د نولس سوه دوه شپیتم میلادي کال د سرشمیرنې پرمهال محروم شوي وو.

له نولس سوه شپږ څلویښتم کال راپه دې خوا چې سوریې خپلواکي اخیستې ده، دا لومړی ځل دی چې مرکزي حکومت د کردانو ملي حقوق ورکوي.

د سوریې له شل میلیونه نفوس څخه شاوخوا دوه میلیونه کردان دي چې د دغه هیواد په شمال او شمال ختیځ کې ژوند کوي.

د سوریې پوځ نن خبر ورکړ چې د حلب ښار ختیځ ته داخل شوې دي.

د پوځ په وینا یوه ورځ مخکې تر دې کردي ځواکونو موافقه وکړه چې دا سیمه به پریږدي. تیره اونۍ په دې سیمه کې د دواړو لوریو ترمنځ خونړۍ نښتې وشوې.

په هغه بیان کې چې د دولتي تلویزیون له لارې خپور شو، د سوریې پوځ وویل چې د دوی ځواکونه د لویدیځ فرات سیمې ته چې د (دیر حافر) له ښارګوټي څخه پيلیږي، داخل شوې دي.

د شوې موافقې له مخې کردي ځواکونو منلې چې له نن سهار څخه به سیمه پریږدي.

د ملګروملتونو د اټومي انرژۍ اداره IAEA وايي، روسیې او اوکراین د زاپوريژیا د اټومي بټۍ په شاوخوا سیمه کې پر محلي اوربند موافقه کړې ده څو د دې بټۍ د بریښنا د وروستي مرستندوی مزي د ترمیم امکان برابر شي.

په یوه بیان کې چې IAEA پرون ناوخته خپور کړ راغلي دي، د بریښنا دا مزی چې د جنوري په دوهمه د پوځي فعالیتونو په نتیجه کې زیانمن شوی باید په راروانو ورځو کې بېرته فعال شي.

په بیان کې د اټومي انرژۍ د نړیوالې ادارې د مشر رافایل ګروسي له قوله راغلي دي چې وايي، دا د دې ادارې په نوښت څلورم موقت اوربند دی او څرګندوي چې IAEA خپل مهم رول ته دوام ورکوي.

زاپوريژیا د اروپا د بریښنا د تولید تر ټولو لوی تاسیسات دي چې د ۲۰۲۲ کال له مارچ میاشتې راهیسې روسي ځواکونو ولکه پرې ټینګه کړې ده.