په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر په افغانستان کې د کورنیو بې ځایه شویو د وضعیت په اړه خبرداری ورکړی دی.

په افغانستان کې د جنګ جګړو له امله د بې ځایه شویو کورنیو په اړه د ملګرو ملتونو جدي اندېښنه.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر "اوچا" دغه کورنیو ته د جدي مرستو د رسولو غوښتنه کوي.

د افغانستان د بشر حقونو خپلواک کمیسیون هم د هوا په سړېدو سره د بې ځایه شویو کورنیو د میرمنو او ماشومانو وضعیت اندېښمن کړی دی.

د دغه کمیسیون د رسنیو د برخې مسول ذبیح الله فرهنګ ازادي راډيو ته وویل: " موږ د بې ځایه شویو کورنیو د وضعیت په اړه اندېښمن یو، دغه کورنۍ له زیاتو فرصتونو نه بې برخې کیږي، د ژوند د تېرولو لپاره ځای نه لري، د دغه کورنیو د ماشومانو د زده کړې، خوراکي مواد، چاپیریالي ستونزې او د دوی مصونیت اندېښمونکې دي، له حکومته مو په دې برخه کې د جدې مرستو غوښتنه ده."

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر د راپور پربسټ په روان 2019 میلادي کال کې په دې هيواد کې د جنګ جګړو له امله له 375800 کسانو نه ډېر د خپلو مېنو پرېښودو ته اړ شوي چې په روان ژمي کې د ژوند تېرولو په هدف لومړنیو مرستو ته اړتیا لري.

د جګړې ترڅنګ وچکالي بل هغه عامل دی چې له دې شمېر بې ځایه شویو نږدې 245000 کسانو یې له امله خپلې اصلي مېنې پرېښې دي.

د دغه راپور پر بنسټ له دې شمېر څخه 75000 کسان یوازې د هيواد د لوېدیځې څنډې په کمپونو کې ژوند کوي چې بېرته لا خپلو سیمو ته نه دي ستانه شوي.

د دې ترڅنګ له ګاونډیو هيوادونو ایران او پاکستان نه د نږدې 500 زره افغانانو بېرته ستندېدل هغه څه دي چې د بشر حقونو د کمیسیون او د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر يې اندېښمن کړی دی.

په دغه راپور کې دغه شان راغلي، چې افغانستان ته د بهرنیو هيوادونو نه د راستنېدونکو کسانو او هغه پناه غوښتونکو شمېر چې د روان میلادي کال په ترڅ کې له ترکیې نه راویستل شوي هم د زیاتېدو په حال کې دي.

په ورته وخت کې د افغانستان د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ویاند عبدالباسط انصاري وايي، د کورنیو بې ځایه شویو او د بېرته راستنېدونکو لپاره د ژوند لومړنۍ اړتیاوې په نظر کې نیول شوي دي.

هغه زیاته کړه: "د کورنیو بې ځایه شویو او بېرته راستنېدونکو لپاره چې شمېر يې ۹۵۰۰۰ کسانو ته رسیږي، د خوراکي موادو، د سونګ توکو، او د نورو ژمنیو اړتیاوو مرستې کیږي، دا زموږ د تیاریو له جملې نه دي، له دې شمېر کسانو نه دولس زره او سل کورنیو سره د دې وزارت مرستې شوي دي، او له نورو سره د مرستو په هدف اروپايي ټولنه او نور نړیوال مرسته کوونکي بنسټونه له موږ سره همکاري کوي."

د ژمي د موسم په رارسېدو سره د کورنیو بې ځایه شویو او بېرته راستنو شویو بې سرپنا کډوالو ژوند سخت شوی او بېلابېلې ناروغۍ د دغه کورنیو ماشومان او میرمنې ګواښي.

له زده کړو نه د دغه کورنیو د ماشومانو پاتې کېدل بله هغه ستونزه ده چې د افغانستان د بشر د حقونو کمیسیون ورته اشاره کوي او په دې برخه کې د حوکمت دعاجلې پاملرنې غوښتونکی دی.

افغانستان کې د طالبانو حکومت څه دپاسه ۶۵ زره راستنوشویو کورنیو ته د استوګنې د نمرو د توزیع خبر ورکوي.

د کور او ښار جوړولو وزارت وايي تر دې مهاله په ټول هېواد کې د استوګنیزو ځمکو د وېش د بهیر له مخې ۶۵ زره او ۱۵۴ راستنو شویو مهاجرو کورنیو ته د استوګنې نمرې ورکړل شوې دي، او دا لړۍ لا هم روانه ده.

بلخوا ملګري ملتونه وايي د ۲۰۲۳ کال له وروستیو راهیسې تقریبا ۶ ملیونه افغانان له ګاوڼدیو هیوادونو،پاکستان او ایران څخه خپل هېواد ته ستانه کړل شوي دي.

د افغانستان او ایرلینډ ترمینځ د ۵ یو ورځنیو لوبو دوهمه لوبه د جمعې په ورځ ترسره کیږي.

ددغې لړۍ لومړنۍ لوبه د چهارشنبې په ورځ د باران له کبله بې نتیجې اعلان شوه.

ټاکل شوې ده چې دغه لوبلړۍ د اګست تر۱۴ دوام وکړي.

پاکستاني رسنۍ رپوټ ورکوي چې د پیښور سترې محکمی دیو افغان پخواني جنرال او دوه خبریالانو د ډیپورت مخه ونیوله.

یادې محکمې د ایالت کورنیو چارو وزارت ته حکم کړی دی چې د جنرال نوید احمد عمري او خبریالانو سید انعام الله صالحي او سید منیر احمد هدف د پاته کیدو په اړه د دوه میاشتو په ترځ کې تصمیم ونیسي.

پاکستان ټوډې ورځپاڼې د چهارشنبې په ورځ رپوټ ورکړ چې یادو کسانو په خپلو عریضو کې پاکستان کې د دوه میاشتو د پاته کیدو غوښتنه ځکه کړې وه چې وايي په افغانستان کې یې ژوند ته ګواښ متوجه دی.

پاکستان د ۲۰۲۳ کال له سپټمبر راهیسې د «غیرقانوني بهرنیانو د بېرته ستنولو پلان» په چوکاټ کې د افغان کډوالو د ایستلو لړۍ پیل کړې او تر اوسه یې شاوخوا ۲.۶۶میلیونه افغانان افغانستان ته ستانه کړي دي.

په افغانستان کې د طالبانو د حکومت د کرنې وزارت درې چارواکو د اګست په ۳مه د ملډاویا له پلازمینې کیشینیو څخه کتنه ترسره کړه چې له پراخو سیاسي نیوکو سره مخ شوې ده.

طالبانو ویلي چې دا سفر د کرنې په برخه کې د تخنیکي او عملي همکاریو د پراخېدو لپاره ترسره شوی او هڅه یې کړې چې هغه ته د رسمي سفر بڼه ورکړي. د طالبانو اړوندو رسنیو د دې پلاوي د سفر په اړه پرله ‌پسې راپورونه خپاره کړي دي.

خو ازادي راډیو د ملډوایا څانګې د راپورله مخې د ملډاویا حکومت ویلي چې دغه هېواد د طالبانو حکومت په رسمیت نه پېژني او له پلاوي سره هېڅ رسمي لیدنې کتنې ندي پلان شوي. د ملډاویا د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې د پلاوي غړیو ته ویزې ځکه ورکړل شوې چې هغوی د نړیوالو بندیزونو په لېست کې نه ووشامل خو د دې وزارت په خبره هغه د طالبانو د حکومت د په رسمیت پېژندلو معنا نه لري.

د راپورونو له مخې د دې درې کسیز پلاوي مشري د کرنې مرستیال وزیر صدر اعظم عثماني کوله.

د ملډاویا صدراعظم د دې پېښې په اړه ویلي چې دا یوه "شرموونکې او د نه منلو وړ" اداري تېروتنه وه او د ویزو د ورکړې په اړه یې د پلټنې امر کړی دی.

په افغانستان کې د طالبانو د بیا ځلي واکمنۍ پنځه کاله په پوره کیدو دي خو په دې موده کې روسیه په نړۍ کې یوازینی هیواد دی چې په ۲۰۲۵ کال کې یې د طالبانو حکومت په رسمیت پیژندلی.

په تایلنډ کې د فوټسال د اسیایي جام لوبو په لړ کې د افغانستان د فوټسال ملي لوبډله نن خپله درېیمه لوبه د روسیې پر وړاندې ترسره کوي.

دا لوبه د کابل پر وخت د ماسپښین په درې نیمو بجو پیلېږي.

افغانستان په دې سیالیو کې خپلې لومړۍ دوه لوبې د کوربه هېواد تایلنډ او ویتنام پر وړاندې بایللې دي.

د افغانستان د فوټسال ملي لوبډلې په خپله فیسبوک پاڼه کې لیکلي چې لوبغاړو د ننۍ لوبې لپاره ښه تیاری نیولی او هیله من دي چې هغه وګټي.

یو ۲۶ کلن افغان سوک‌ وهونکی چې په یونان کې یې پناه اخیستې، نن چهارشنبې د یوې سکاټلنډۍ مرستندویه کارکونکې الیزابت جین راس د وژنې په تور محکمې ته وړاندې کېږي.

د یونان پولیس وايي، د ۳۸ کلنې راس مړی د جولای په ۱۸مه په اتن ښار کې په یوه بکس کې وموندل شو. نوموړې د جولای له ۱۵مې راهیسې ورکه وه.

پولیس وايي، تورن د وژنې تورونه رد کړي او ادعا کوي چې مړی یې په یوه اپارتمان کې موندلی، خو د وېرې له امله یې په بکس کې ایښی او د پټولو هڅه یې کړې ده.

یوشمیر رسنیو تورن کس شریف احمدزی ښودلې او ویلي یې دي چې هغه چې په افغانستان کې زیږیدلی، په ځوانۍ کې یونان ته تللی او هلته میشت شوی دی.

چارواکي وايي، تورن د راس له مړینې وروسته د هغې بانکي کارت د پیسو ایستلو لپاره کارولی او ښايي د هغې له ټیلیفون څخه یې داسې پیغامونه هم استولي وي چې ګواکې نوموړې لا ژوندۍ ده.

د پولیسو په وینا، د قضیې څېړنې روانې دي او د تورونو بڼه کېدای شي د پلټنو له پرمختګ سره بدله شي.

د افغانستان او ایرلنډ د کرکټ ملي لوبډلو ترمنځ د پنځو یو ورځنیو سیالیو لړۍ نن چهارشنبه د اګسټ «په ۵مه» په ایرلنډ کې پیلېږي.

د افغانستان کرکټ بورډ ویلي چې د ملي لوبډلې لوبغاړو د دوشنبې په ورځ له ایرلنډ سره د سیالیو لپاره خپل تمرینات ترسره کړي دي.

د دواړو لوبډلو ترمنځ لومړنۍ لوبه به د افغانستان پر وخت د ماسپښین په ۲:۱۵ بجو د ایرلنډ د «بریډي» کرکټ لوبغالي کې ترسره شي.

ټاکل شوې ده چې د دغو سیالیو لړۍ د اګسټ تر ۱۴مې نېټې پورې دوام وکړي.

دا په داسې حال کې ده چې د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي، ریچارډ بنېټ، د یکشنبې په ورځ ویلي و چې د ایرلنډ کرکټ بورډ دا فرصت لري چې د جنسیتي برابرۍ ملاتړ په عمل کې ښکاره کړي او په جلاوطنۍ کې د افغانستان د ښځو د کرکټ ملي لوبډلې ته د لوبې بلنه ورکړي.

د ایرلنډ کرکټ بورډ د شنبې په ورځ اعلان وکړ چې د احتمالي اعتراضونو د اټکل له امله‌یې د افغانستان پر وړاندې د یو ورځنیو سیالیو لپاره مناسب امنیتي تدابیر نیولي او له پولیسو او نورو اړوندو ادارو سره همغږي کوي، ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې ټولې پنځه سیالۍ په خوندي ډول ترسره شي.

د دغو سیالیو کوربه‌توب په افغانستان کې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې د ښځو پر حقونو د سختو محدودیتونو له امله له نیوکو سره مخ شوی دی.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر (اوچا) د سې ‌شنبې په ورځ، د زمري په ۱۳مه، په خپلې اېکسپاڼه کې لیکلي چې د استرالیا له سخاوتمندانه ۹ میلیونه استرالیايي ډالرو چې شاوخوا ۶،۳۴ میلیونه امریکايي ډالره کېږي، مرستې څخه مننه کوي.

اوچا زیاته کړې، په داسې حال کې چې بشري اړتیاوې ورځ تر بلې زیاتېږي او مالي سرچینې محدودې دي، دا مرسته به په ټول افغانستان کې د ژوند ژغورونکو بشري مرستو د دوام لپاره زمینه برابره کړي.

اوچا تر دې مخکې ویلي و چې د ۲۰۲۶ کال له پیل څخه د شپږو میاشتو په تېرېدو سره، دغې ادارې یوازې د خپلې اړتیا وړ بودجې ۱۷ سلنه ترلاسه کړې ده.

د ملګرو ملتونو د دې ادارې په وینا، په افغانستان کې ډېری اړ کسان هره ورځ له سختو انتخابونو سره مخ دي، دا چې خواړه واخلي که درمل او یا د نن ورځې خواړه برابر کړي که د سبا.

دا په داسې حال کې ده چې د خوړو نړیوال پروګرام (ډبلیو اېف پي) هم خبرداری ورکړی و چې دا مهال په افغانستان کې ۱۳،۸ میلیونه کسان د خوړو له بحراني یا بېړني ناامنۍ سره مخامخ دي.

تمه ده چې دافغانستان او ایرلینډ د کریکټ ټیمونو ترمینځ یوې ورځنۍ لوبې سبا د اګست په پنځمه پیل شي.

دواړه ټیمونه ۵ یوې ورځنۍ لوبې کوي.

د افغانستان کریکټ بورډ وايی د افغانستان د ټیم لوبغاړو د د دوشنبې په ورځ دسیالیو لپاره خپل تمرینات ترسره کړل.

ټاکل شوې ده چې دغه لوبلړۍ د اګست تر۱۴ دوام وکړي.

افغانستان کې د طالبانو د حکومت د ترانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هوا پېژندنې اداره نن په یو شمېر ولایتونو کې د سختو بارانونو، تندر او برېښنا، زورورو بادونو او ناڅاپي سېلابونو د راوتلو خبرداری ورکوي.

یادې ادارې د دوشنبې ورځې، د اسد په ۱۲مه، په اېکس (پخواني ټویټر) خبرپاڼه کې ویلي، چې د سې شنبې په ورځ، د اسد په ۱۳مه، په نورستان، کونړ، لغمان، ننګرهار، لوګر، پکتیا، پکتیکا او خوست ولایتونو کې د سختو بارانونو، تندر او برېښنا او ناڅاپي سېلابونو احتمال شته.

د خبرپاڼې له مخې، په دغو ولایتونو کې د باران اندازه له ۱۰ تر ۳۵ میلی‌مترو پورې اټکل شوې ده.

د هوا پېژندنې ادارې همدارنګه ویلي، چې د هېواد په مرکزي، ختیځو، سوېل ختیځو او لوېدیځو ولایتونو کې د دوړو او خاورو سره د سختو بادونو د لګېدو احتمال هم شته، چې سرعت یې په بېلابېلو سیمو کې له ۵۰ تر ۹۵ کیلومترو په ساعت پورې رسېږي.

دا خبرداری داسې مهال خپرېږي، چې په وروستیو ورځو کې په نورستان او یو شمېر ګاونډیو ولایتونو کې سېلابونو خلکو ته درنه مرګ ژوبله او مالي زیانونه اړولي دي.

د ملګرو ملتونو د ادارو د شمېرو له مخې، د دغو سېلابونو له امله لږ تر لږه ۲۳ کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.