د لاسرسي لېنکونه

سه شنبه ۱ لړم ۱۳۹۷ کابل ۰۶:۰۳

عربستان وايي کاناډا سره به‌یې سیاسي شخړې د تېلو د لېږلو چارې اغېزمنې نه‌کړي


سعودي عربستان وایي، د دغه هېواد او کاناډا ترمنځ سیاسي شخړې به کاناډا ته د سعودي د تېلو د لېږلو چارې اغېزمنې نه‎کړي.

عربستان چې د نړۍ په سطح د تېلو تر ټولو لوی صادروونکی دی، یوه قاطع او اوږدمهاله پالېسي لري چې له مخې یې هېڅ ډول سیاسي کړکېچ نه‎شي کولای، د دغه هېواد د تېلو پر صادراتو اغېز وکړي.

دا خبره د سعودي عربستان د انرژۍ وزیر خالد الفالح نن پنجشنبه په یوه وینا کې کړې ده.

د سعودي عربستان د انرژۍ وزیر خالد الفالح
د سعودي عربستان د انرژۍ وزیر خالد الفالح

نو له همدې کبله ریاض ویلي، سره له‎دې چې له کاناډا سره‌یې اړیکې په‎دې وروستیو کې ترینګلې شوې دي، خو تېل به‌یې کاناډا ته ولېږل شي.

د کاناډا او سعودي عربستان ترمنځ د سوداګرۍ ارزښت په کال کې نږدې ۴ میلیارده ډالرو ته رسېږي.

په‎دې کې عربستان ته د کاناډا صادرات په ۲۰۱۷ میلادي کال کې ۱،۱۲ میلیارده ډالره وو چې د کاناډا د ټولو صادراتو ۰،۲ فیصده جوړوي.

د عربستان د بهرنیو چارو وزیر عادل‌الجُبیر د دغو دوو هېوادونو ترمنځ د جوړجاړي هر ډول هڅې رد کړي او د چهارشنبې په ورځ‌یې پر اوتاوا غږ وکړ چې خپله تېروتنه اصلاح کړي.

سعودي عربستان تېره اوونۍ د کاناډا د هغو څرګندونو له کبله غصه شوی چې ویلي یې و په‎دغه هېواد کې د بشري حقونو بندي فعالان باید ژر تر ژره خوشې شي.

د کاناډا حکومت د اګسټ پر درېیمه نېټه یو ټویټ کړی و او پر سعودي یې غږ کړی و چې د بشري حقونو فعالان دې ژر تر ژره خوشې کړي او د دغو فعالانو له کورنیو سره‌یې خپله خواخوږي ښودلې وه.

په‎دغو فعالانو کې یوه سمر بداوي او د هغې یو لیکوال ورور شامل دی چې هغوی په ۲۰۱۲ میلادي کال کې اسلام ته د سپکاوي په تور نیول شوي دي او د زرو درو په وهلو او ۱۰ کاله بند محکوم شوي دي.

دغو اقداماتو ته په نړیواله سطح غبرګونونه ښودل شوي دي، خو ریاض د کاناډا وروستۍ څرګندونې په خپلو کورنیو چارو کې مداخله بولي او له کبله‌یې سخت غبرګون ښودلی دی.

د همدې غبرګون په نتیجه کې یې د تېرې یکشنبې په ورځ له ریاضه د کاناډا سفیر وایست، د کاناډا واردات‌یې بند کړل او له اوتاوا سره‌یې خپل دولتي ښوونیز او روغتیایي پروګرامونه بند کړل.

د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیر ویلي و چې سعودي په خپلو کورنیو چارو کې د مداخلې په تړاو د کاناډا پر وړاندې پر نورو اقداماتو هم غور کوي.

د کاناډا صدراعظم جاستن ټروډو په لومړي سر کې ویلي و چې د مدني ازادیو په برخه کې به پر سعودي عربستان فشارونو ته دوام ورکړي، خو وروسته داسې ښکارېده چې په‎دې خبرو کې د نرمښت راوستلو لپاره‌یې وویل چې سعودي د بشري حقونو په برخه کې پرمختګ کړی دی.

د کاناډا صدراعظم جاستن ټروډو
د کاناډا صدراعظم جاستن ټروډو

ټروډو وایي:

"د دواړو هېوادونو ترمنځ ډیپلوماتېکې خبرې روانې دي. موږ له سعودي سره ناسمې اړیکې نه‌غواړو. دا هغه هېواد دی چې په نړۍ کې یو لوی ارزښت لري او د بشري حقونو په برخه کې یې پرمختګونه کړي دي."

سعودي عربستان په وروستیو میاشتو کې د بشري حقونو ډېری ښځینه فعالانې نیولې دي چې مخکې یې د ښځو د موټر چلولو د حق او په‎دغه هېواد کې د نارینه‎وو تر کنټرول لاندې سیستم د ختمولو لپاره کمپاینونه کړي دي.

XS
SM
MD
LG