پر ایران د امریکا نوي بندیزونه نن عملاً په داسې حال کې نافذ شول چې د واشنګټن او تهران ترمنځ ناندرۍ روانې دي.

په نویو بندیزونو کې د غالیو په ګډون د ایران د صنعتي تولیداتو د خرڅلاو لپاره د امریکايي ډالرو د پېرلو شرایط سخت شوي دي.

ولسمشر ډونالد ټرمپ تېره شپه یو ځل بیا له ایراني چارواکو سره د مخامخ لیدنې وړاندیز تکرار کړ او ویې‌ویل، دی چمتو دی د ایران د بالیستیک توغندیو په ګډون پر ټولو لانجمنو موضوعاتو له ایراني مشرانو سره مخامخ خبرې وکړي، خو ولسمشر حسن روحاني پرون پر دولتي ټلوېزیون په وینا کې دا وړاندیز رد کړ.

ښاغلي روحاني وویل د ټرمپ وړاندیز داسې دی لکه څوک چې خپل مقابل لوری په چاړه ووهي او بیا یې خبرو ته راوبولي.

له دې مخکې د ایران د بهرنیو چارو وزیر جواد ظریف ویلي و، امریکا د ایران پر وړاندې د سخت دریځ په خپلولو سره په خپله منزوي شوی دی.

• پخواني معلومات

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ پرون دوشنبې پر ایران د پراخو مالي بندیزونو د بیا انفاذ امر وکړ.

په دې بندیزونو کې د ایران د اسعارو د راکړې ورکړې او مهمې صنعتي برخې په نښه شوې دي.

ټرمپ دا بندیزونه درې میاشتې وروسته له هغه لګوي چې د ایران له اټمي تړون څخه د امریکا وتل یې اعلان کړل.

ټرمپ پرون په یوه بیان کې پر خپل پخواني دریځ ټینګار وکړ چې د ۲۰۱۵ کال اټمي موافقه یوه یو اړخیزه او ناوړه موافقه وه.

ښاغلي ټرمپ د نړۍ پر ټولو هېوادونو غږ کړی چې دا خبره روښانه کړي چې د ایران رژیم به یا خپل ګواښونکی او بې ثباته کوونکی چلند بدلوي او په نړیوال اقتصاد کې به مدغمېږي او یا به له اقتصادي انزوا سره مخامخ کېږي.

د ایران ولسمشر حسن روحاني پرون په یو وینا کې وویل ایران به د امریکا له بندیزونو سره سره په اټمي موافقه کې پاتې شي.

هغه وویل چې امریکا غواړي د ایران د ملت پرضد له رواني جګړې کار واخلي او د خلکو ترمنځ یې نفاق واچوي.

له دې مخکې د ایران د بهرنیو چارو وزیر جواد ظریف وویل، متحده ایالات د ایران پر وړاندې د سخت دریځ په خپلولو سره په خپله منزوي شوی دی.

پر اوکراین د روسیې په تازه هوایي برید کې یو تن وژل شوی او د یوه ماشوم په ګډون ۸ تنه ټپان شوي دي.

د اوکراین ولسمشر ولودمیر زلنسکي نن یکشنبه ( د کب ۳مه) ویلي، پر کیف د دغه برید اصلي هدف د انرژۍ تاسیسات وو.

هغه ویلي چې تیره شپه روسیې پر اوکراین ۳ سوه ډرون وسلې او ۵۰ توغندي توغولي دي.

زلنسي ویلي، مسکو دا مهال د ډيپلوماسۍ پر ځای پر جګړې ډېره پانګونه کوي.

د امریکا په نوښت په اوکراین کې د روسیې د جګړې پای ته رسیدو ته هڅې ګړندۍ شوي، خو تراوسه یې عملي پایله نه ده ورکړې.

سربیا او سویډن له خپلو اتباعو غوښتي چې له ایرانه ووځي.

د سربیا د بهرنیو چارو وزارت په یوه بیان کې د شنبې په ورځ ویلي: "د امنیتي وضعیت د خرابیدو له امله، د سربیا جمهوریت اتباعو ته توصیه کېږي چې ایران ته سفر ونه کړي. ټولو هغو کسانو ته چې په ایران کې دي هم سپارښتنه کیږي چې ژر تر ژره له هغه هیواده ووځي."

سربیا مخکې هم له خپلو اتباعو څخه د جنوري په نیمایي کې له ایرانه د وتلو غوښتنه کړې وه.

په جلا توګه، د سویډن د بهرنیو چارو وزیرې ماریا مالمو سټرنګارډ په ایکس پاڼه لیکلي چې "موږ په ایران کې د سویډني اتباعو څخه په کلکه غوښتنه کوو چې له هغه هیواده را ووځي."

یوه ورځ وړاندې، د جرمني د بهرنیو چارو وزارت هم یو ځل بیا له ټولو جرمني اتباعو څخه وغوښتل چې د امریکا د احتمالي برید د خطر له امله له ایران څخه را ووځي. په ایران کې د راجستر شویو جرمني اتباعو شمیر په سلګونو کې دی.

ایران د جمعې په ورځ وویل هیله لري په چټکۍ سره د تهران د اټومي پروګرام په اړه له متحده ایالاتو سره یو تړون ته ورسیږي.

خو د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي که خبرې ناکامې شي، نو د یوه محدود پوځي برید په اړه غور کوي.

د کرکټ د نړیوال جام په اتو غوره پړاو کې د پاکستان او نیوزیلنډ لوبه د باران په سبب ونه شوه.

دغو دواړو لوبډلو ته یو یو امتیاز ورکړل شو.

یکشنبه به د نړیوال جام په لوبو کې لومړی سریلانکا له نیوزیلنډ او بیا به ماښام مهال هند له جنوبي افریقا سره مخ شي.

د کرکټ د نړیوال جام په اتو غوره پړاو کې د هند، جنوبي افریقا، ویست اندیز او زمبابوې ټیمونه په اول ګروپ کې دي.

د نیوزیلنډ، پاکستان، انګلستان او سریلانکا ټیمونه په دویم ګروپ کې دي.

دا وار په ګروپي دور کې د افغانستان او اسټرالیا په څېر ځینې لوبډلې چې مخکې ښې ځلېدلې وې حذف شوې.

ډونالډ ټرمپ وروسته له هغه چې د امریکا د متحد ایالتونو سترې محکمې د هغه د مخکنیو تعرفو یوه برخه غیرقانوني اعلان کړه؛ نوي اجرایي فرمانونه صادر کړل.

د دې فرمانونو له مخې د امریکا د تجارتي شریکانو پر ټولو وارداتو د یو سل او پنځوس ورځو لپاره لس فیصده تعرفه وضعه شوه.

د امریکا سترې محکمې د جمعې په ورځ په شپږو موافقو او دریو مخالفو راییو سره د ولسمشر ټرمپ هغه تعرفې رد کړې چې د بیړنیو حالاتو د قانون پر بنسټ لګول شوې دي. سترې محکمې وویل چې ولسمشر دا واک نه لرې چې د امریکا پر تجارتي شریکانو تعرفې ولګوي.

د سترې محکمې د رییس جان رابرټس په بیان کې د همدې تعرفو په اړه راغلې دي چې د امریکا په اساسي قانون کې دا واک کانګرس ته ورکړل شوی دی.

ښاغلي ټرمپ وويل، له نورو لارو او قوانينو به د تعرفو د عملي کولو لپاره کار واخلي او زياته یې کړه چې د هغه سياست پلي کولو ته به دوام ورکړی چې د امریکا د اقتصاد لپاره ګټور دی.

ولسمشر ټرمپ بیا د سترې محکمې دا پریکړه وغندله، هغه یې له شرمه ډکه وبلله او ویې ویل چې هغه تعرفې به په خپل ځای پاتې شي چې د ملي بیړنیو قوانینو تر چتر لاندې نه دي.

د امریکا د متحد ایالتونو ولسمشر وویل، د دې ارزونه کوي چې پر ایران محدود پوځي عملیات ترسره کړي.

له ډونالډ ټرمپ څخه چې کله د جمعې په ورځ په سپینه ماڼۍ کې د خبرې غونډې پرمهال پوښتنه وشوه چې دا محدود عملیات پر ایران د فشار لپاره ترسره کوئ چې یوې موافقې ته غاړه کیږدي؟

ښاغلي ټرمپ په ځواب کې وویل چې داسې ویلی شم چې دا موضوع تر غور لاندې ده.

د امریکا ولسمشر تر دې مخکې د پنجشنبې په ورځ ویلي و چې په راتلونکو لس-پنځلس ورځو کې به څرګنده شي چې د ایران په اړه څه پریکړه کوي.

د کرکټ د شل اورونو د نړیوالې اتلولۍ دوهم پړاو لوبې سر له جمعې پيلیږي.

د دې نړیوال جام له دوهم ګروپه، لومړۍ لوبه د نیوزیلنډ او پاکستان تر منځ ده.

دا نړیوال جام د فبروري په اوومه د سریلانکا او هند په ګډ کوربتوب پيل شو او د نړۍ شل لوبډلو برخه پکې واخیسته چې د دوهم پړاو لوبې د اتو مخکښو لوبډلو ترمنځ په دوو ګروپونو کې ترسره کیږي.

افغان لوبډله ونه توانیده چې له لومړي پړاو څخه دوهم ته لاره وکړي.

ټاکل شوې ده چې د دې نړیوالې اتلولۍ پایلوبه د مارچ په اتمه د هند په حیدراباد کې ترسره شي.

د امریکا ولسمشر، ډونالډ ترمپ د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۳۰مه) وویل چې متحد ایالتونه باید له ایران سره یوې معنادارې هوکړې ته ورسېږي.

هغه زیاته کړه چې په راتلونکو ۱۰ تر ۱۵ ورځو کې به څرګنده شي چې د ایران په اړه څه پرېکړه کوي.

هم‌مهاله، په ملګرو ملتونو کې د ایران استازي د واشنګټن د ګواښونو په غبرګون کې خبرداری ورکړ چې که پوځي برید وشي، په سیمه کې د امریکا اډې او شتمنۍ به د تهران لپاره «مشروع هدفونه» وي.

ټرمپ د «غزې د سولې پلاوي» په لومړنۍ غونډه کې د وینا پر مهال وویل چې له ایران سره یوې معنادارې هوکړې ته رسېدل اسانه نه دي، خو ټینګار یې وکړ چې امریکا باید دې هوکړې ته ورسېږي، که نه نو «بدې پېښې به رامنځته شي».

هغه خبرداری ورکړ چې که هوکړه و نه شي، واشنګټن «ښايي اړ شي یو ګام نور هم مخکې ولاړ شي» او زیاته یې کړه چې ښايي په راتلونکو لسو ورځو کې پایله روښانه شي.

یو ترک خبریال چې له دویچه‌وله سره همکاري کوي، د «ناسمو خبرونو خپرولو» او «د ولسمشر د سپکاوي» په تور نیول شوی دی.

د ترکیې څارنوالۍ ویلي چې علیجان اولوداغ د پنجشنبې په ورځ په انقره کې په خواله رسنیو کې د خپلو لیکنو له امله ونیول شو.

د هغه وکیل ویلي چې دا نیونه د هغه له هغو راپورونو سره تړاو لري چې په داعش پورې د تړلو وګړو د بېرته ستنولو په اړه یې چمتو کړي وو. د دویچه‌وله د راپور له مخې، دا تورونه په ایکسپاڼه (پخوانی ټویټر) کې له یوې پخوانۍ لیکنې سره تړاو لري چې پکې د ترکیې پر حکومت نیوکه شوې وه.

پولیس هغه په خپل کور کې نیولی او شخصي وسایل یې هم ضبط کړي دي. ټاکل شوې ده چې هغه نن محکمې ته حاضر شي.

د «بې سرحده خبریالانو» ټولنې او د دویچه‌وله مشر دا نیونه غندلې او د نوموړي خبریال د سمدستي خوشې کېدو غوښتنه یې کړې ده.

د بریتانیا د پاچا ورور انډرو مونټ‌باټن-وېنډزور د پولیسو له خوا تر نیول کېدو وروسته بیرته له توقیفه ازاد شوی دی.

هغه د پنجشنبې سهار ۸ بجې ونیول شو او د همدې ورځې ماخوستن مهال تر لومړنیو څیړنو وروسته بیرته خوشې شو.

دغه پخوانی شهزاده او د بریتانیا پخوانی سوداګریز مسول تورن دی چې د رسمي دندې پر مهال یې احتمالي سرغړونې کړې دي.

بي بي سي لیکلي چې د هغه نیول کېدل د مړه شوي جنسي مجرم جېفري اېپسټین له دوسیې سره له تړلو رسوایۍ وروسته ترسره شوي دي.

پولیسو ویلي چې ماموران په انګلستان کې د هغه دوه ادرسونه پلټي چې یو هغه یې په ساندرینګهم کې د هغه استوګنځای دی.

ویڼدروز د هر ډول سرغړونې تور رد کړی دی.

پولنډ له خپلو اتباعو غوښتي چې ژر تر ژره له ایرانه ووځي " ممکن څو ساعته وروسته فرصت نه وي"

د پولنډ صدر اعظم دونالډ توسک د پنجشنبې په ورځ ( د سلواغې ۳۰مه) په ایران کې خپلو اتباعو ته خبرداری ورکړ چې ژر تر ژره دغه هېواد پریږدي.

د ازادۍ راډیو د ایرانۍ څانګې راډیو فردا د راپور له مخې، ښاغلي ټوسک په دغه خبرداري کې احتمالي پوځي شخړې ته په اشارې لیکلي، ممکن څو ساعته وروسته د خلکو د تخلیې امکانات نه وي.

که څه هم نوموړي دا وضاحت نه دی ورکړی چې دغه خبرداری یې له کوم احتمالي اقدام سره تړلی دی، خو په دې وروستیو ورځو کې پر ایران د امریکا او اسراییل د احتمالي برید په اړه راپورونه خپریږي.

امریکایي رسنۍ وایي، د دغه هېواد پوځ د ایران په اړه اقدام ته چمتو دی، خو ولسمشر ډونالډ ټرمپ تراوسه په دې اړه کومه پریکړه نه ده کړې.