لیتوانیا له بیلاروس سره پر پوله ۳۵ افغان او عراقي کډوال نیولي دي.

د لیتوانیا د سرحدي ساتنې دولتي ادارې اعلان کړی چې دغه کډوال د پنجشنبې په ماښام د کاترا په نوم سیمه کې هغه مهال ونیول شول چې غوښتل يې د لتیوانیا خاورې ته واوړي.

د دې ادارې په خبره، د کډوالو د نیولو په دې عملیاتو کې هېلوکوپټرو، روزل شویو سپیو او د سرحدي ساتنې ځانګړو ځواکونو برخه اخیستې وه.

د چارواکو په خبره، نیول کسان ټول ځوانان دي.

د لیتوانیا د سرحدي ساتنې ادارې ویلي چې د دغو نیول شویو کسانو له ډلې ۲۹تنه يې بیرته بیلاورس ته ستانه کړاي شوي دي.

لیتوانیا وايي، د روان کال له پیل راهیسې يې د بیلاروس له پولې د ۱۶۶۱ ناقانونه کډوالو د راوښتو مخه نیولې ده.

په کابل کې د روسیې سفارت پر کونړ او هلمند ولایتونو د پاکستان وروستي هوايي بریدونه غندلي او د ملکیانو پر مرګژوبلې يې ژور خپګان ښودلې ده.

دې سفارت د شنبې په ورځ د (میزان/تلې۱۱مه) پر خپلې ایکس پاڼې د دواړو لورو ترمنځ د جګړې د دوام په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.

پاکستان درې ورځې وړاندې د (میزان په ۹مه) پر هلمند او کونړ ولایتونو هوايي بریدونه وکړل چې د یوناما په خبره لږترلږ لس ملکیان په کې ووژل شول او نهه نور په کې ټپیان شول.

یوناما ویلي چې په وژل شویو کې ډیر شمیر يې ماشومان دي.

پاکستان بیا ادعا کړې وه چې د وسله والو مرکزونه يې په نښه کړي وو او ۲۲ وسله وال يې وژلي دي.

د پاکستان دغو وروستیو بریدونو پراخ غبرګونونه پارولي وو.

هند د اسیايي لوبو د کرکټ په پایلوبه کې خپل سیال پاکستان ته په ۱۹ منډو ماتې ورکړه او د اتلولۍ جام یې بیا وګاټه.

په شل اوریزه پایلوبه کې هند ۲۱۱ منډې جوړې کړې، خو پاکستان د شپږو لوبغاړو په سوځېدو ۱۹۲ منډو ته ورسېد.

د لوبې تر پیل مخکې د دواړو لوبډلو کپتانانو، د هند شریاس ایر او د پاکستان صاحبزاده فرحان، د پچې اچونې پر مهال د معمول خلاف لاسونه سره ور نه کړل.

په شل اوریزه پایلوبه کې د هند لپاره ابیشک شرما او تلک ورما نیمه سلیزې ووهلې. د هند لوبډلمشر شریاس ایر وویل، له پاکستان سره پایلوبه او د ټول هېواد پام پر لوبه، پر لوبغاړو فشار زیات کړی و.

د امریکا د خزانې وزارت د حماس د پوځي څانګې یو غړی، په فرانسه کې مېشت دوه کسان او دوه بنسټونه د بندیزونو په لېست کې شامل کړي دي. امریکا او اروپايي ټولنه حماس یو ترهګریز سازمان بولي.

د امریکا د خزانې وزارت وايي، دغو کسانو او ادارو د څو کلونو په اوږدو کې یوه پېچلې مالي شبکه جوړه کړې وه او د خیریه ادارو په نوم یې له دوو میلیونو ډالرو ډېرې پیسې حماس ته لېږدولې دي.

وزارت وايي، دې شبکې کلونه خپل فعالیتونه پټ ساتلي او هڅه یې کړې چې د چارواکو له څار او پېژندنې ځان لیرې وساتي.

په نویو بندیزونو کې سلیم عبدالله سلیم الزق هم شامل دی چې د امریکا د خزانې وزارت په وینا، په غزه کې د حماس د پوځي څانګې د یوې ډلې مرستیال دی.

د امریکا د خزانې وزارت وايي، هغه یوه مالي شبکه اداره کوله چې د بېلابېلو صرافیو او د ډیجیټلي اسعارو له لارې یې د عزالدین قسام ترمشرۍ لاندې د حماس پوځي څانګې ته د پام وړ پیسې لېږدولې.

د بریتانیا پولیس وايي، دوه ایراني وګړي د منچسټر ښار پر یهودي ټولنې د یوه "ترهګریز" برید د پلانولو په تور نیول شوي دي.

د فرانسپرېس خبري اژانس د راپور له مخې، ۳۶ کلن سلام احمدیان او ۳۴ کلن رحمان صالحي چې د لیورفول او سالفورډ اوسېدونکي دي، د وږي په ۲۹ په منچسټر کې نیول شوي وو.

سکای نیوز راپور ورکړی چې پر دغو کسانو په لګېدلو تورونو کې د لاسي بم د جوړولو لپاره د موادو او وسایلو د برابرولو هڅه هم شامله ده.

پولیسو همداراز ویلي چې په لیورپول او سالفورډ کې یې یو شمېر کورونه پلټلي دي.

پولیسو د دغه برید د پلان په اړه زیات جزئیات نه دي خپاره کړي خو ویلي یې دي چې هغه یې شنډ کړی او خلکو ته نور کوم ګواښ ندی متوجه. ټاکل شوې ده چې دواړه تورن کسان د شنبې په ورځ د وېسټ‌ مېنسټر محکمې ته حاضر شي.

ایران وايي، هغه سړی یې اعدام کړی چې د روان کال د حکومت ضد مظاهرو پر مهال پر پولیسو د د ډزو په ګډون په یو شمېر جرمونو محکوم شوی و.

د ایران قضایه قوې د شنبې په ورځ وویل، سیاوش جمشیدي د امنیتي ځواکونو د په نښه کولو او د ملي امنیت پر ضد د دسیسې په ګډون په څو تورونو د مرګ په سزا محکوم شوی و.

په ایران کې د وروستیو اعتراضونو او جګړې وروسته نیونې او اعدامونه زیات شوي دي.

د امنیستي انټرنشنل د شمېرو له مخې، ایران په ۲۰۲۵ کال کې لږ تر لږه ۲ زره او ۱۵۹ کسان اعدام کړي وو، چې په څو لسیزو کې تر ټولو لوړه شمېره ده. امنیتي انټرنشنل وايي، ایران له چین وروسته د نړۍ د بل هر هېواد په پرتله ډېر کسان اعدام کړي دي.

په جرمني کې په سپټمبر میاشت کې د اګست په پرتله د لومړي ځل لپاره د پناه غوښتونکو شمېر زیات شوی، خو د جرمني د کورنیو چارو وزارت وايي، په ټوله کې د پناه غوښتنو د کمېدو لړۍ لا هم روانه ده.

د جرمني د کډوالو او پناه غوښتونکو فدرالي ادارې "BAMF" په سپټمبر کې د پناه غوښتنې ۵ زره او ۲۷۶ نوي غوښتنلیکونه ترلاسه کړي دي.

د کورنیو چارو وزارت یوې ویاندې د جرمني خبري اژانس "ډي پي اې" ته ویلي، دا شمېر د تېر کال د سپټمبر په پرتله ۴۰ سلنه او د ۲۰۲۴ کال د همدې میاشتې په پرتله ۷۰ سلنه کم دی.

د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر دوبرینت وايي، د پناه غوښتونکو په شمېر کې دا د پام وړ کموالی ښيي چې په ملي او اروپايي کچه نیول شوي اقدامات اغېزمن دي.

بل خوا، په وروستیو میاشتو کې د هغو کسانو د بیاځلي پناه غوښتنو شمېر زیات شوی چې له پخوا راهیسې په جرمني کې اوسېږي. دا زیاتوالی د افغانستان په اړه د اروپايي ټولنې د عدالت محکمې له هغې پرېکړې سره تړاو لري چې د ۲۰۲۴ کال په اکتوبر کې یې کړې وه.

محکمې ویلي وو، افغان ښځې چې هیواد یې له ۲۰۲۱ کال راهیسې د طالبانو تر واک لاندې دی، په ټوله کې د خوندیتوب مستحقې ګڼل کېدای شي.

اروپايي ټولنې پر کونړ او هلمند ولایتونو په تازه هوايي بریدونو کې د ملکي وګړو پر مرګ‌ژوبلې اندېښنه ښودلې ده.

دې ټولنې د جمعې په ورځ د (تلې/ میزان ۱۰مه) په یوه بیان کې پر افغانستان له واکمنو طالبانو او پاکستاني لوري غوښتي چې روانه شخړه د خبرو اترو له لارې حل کړي.

پاکستان د پنجشنبې په ورځ پر کونړ او هلمند ولایتونو هوايي بریدونه وکړل.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندوی مأموریت، یوناما په دې بریدونو کې د لږترلږ ۱۰ ملکي وکړو وژل کېدل او د نهو نورو ټپي کېدل تأیید کړي دي.

یوناما همداراز ویلي چې د وژل شویو ډېری ماشومان دي.

پاکستان بیا ادعا کړې چې بریدونه‌یې د وسله‌والو پر پټنځایونو کړي او ۲۲ وسله‌وال‌یې وژلي دي.

د اروپايي ټولنې په بیان کې وړاندې راغلي چې ټولې خواوې باید نړیوالو قوانینو په ځانګړې توګه نړیوال بشري قانون ته درناوی وکړي او د ملکي وګړو د مرګ‌ژوبلې مخه ونیسي.

له دې مخکې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بنېټ دغه بریدونه غندلي و او د ملکي وګړو د وژل کېدو په تړاو یې د حساب ورکولو غوښتنه کړې وه.

د طالبانو د کندهار د والي دفتر د پاکستان د پوځ هغه ادعاوې رد کړې چې ګواکې د دې ولایت والي ملا شیرین له بهرنیو وسله‌والو سره غونډه کړې وه.

د دې ولایت مقام د جعمې په ورځ د (تلې/ میزان ۱۰مه) په یوه خبرپاڼه کې وویل چې د پاکستان حکومت په دې ډول ادعاوو سره غواړي چې په افغانستان کې پر ملکي وګړو بریدونو ته توجیه پیدا کړي.

د پاکستان د پوځ ویاند احمد شریف چودري د پنجشنبې په ورځ په یوه خبري ناسته کې ادعا کړې وه چې د کندهار لپاره د طالبانو والي ملا شیرین د تحریک طالبان پاکستان، بلوڅو وسله‌والو او القاعده ډلې له یو شمېرو وسله‌والو سره غونډه کړې وه.

د چودري په ټکو، دا غونډه د روان کال د اګسټ په ۲۶مه جوړه شوې وه.

د پاکستان د پوځ د ویاند دا ادعاوې په داسې حال کې دي چې د پنجشنبې په ورځ پاکستان د افغانستان پر هلمند او کونړ ولایتونو هوايي بریدونه وکړل.

یوناما په دې بریدونو کې د ماشومانو په ګډون د لږترلږه ۱۰ کسانو وژل کېدل تأیید کړي دي.

بل پلو، د تېرې شنبې په ورځ د خیبرپښتونخوا په دېره اسماعیل خان کې د وسله‌والو په یو برید کې ۱۱ کسان وژل شوي او یو شمېر نور ټپیان شوي وو.

پاکستان ادعا کوي چې طالبانو د افغانستان دننه ترهګرو وسله‌والو ډلو ته خوندي پناه‌ځایونه ورکړي، خو طالبانو په ځلونو د پاکستان دا ادعا رد کړې او ویلي دي چې هېچا ته اجازه نه‌ورکوي چې د افغانستان خاوره د بل هېواد پر ضد وکارول شي.

د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې نوې موندې ښيي چې په افغانستان کې ۶۰ سلنه ښځې او نجونې د خوړو له نه‌خوندیتوب سره مخ دي.

دې څانګې د جمعې په ورځ د (تلې/ میزان ۱۰مه) پر خپلې وېب‌پاڼې د یوه تحلیلي راپور په خپرولو سره ویلي چې د منځني خیتځ جګړې په ۲۸ هېوادونو کې د ښځو او نجونو د خوړو خوندیتوب له جدي ګواښ سره مخ کړی دی.

د راپور له مخې، "د روان کال تر ډسمبره ښايي ۱۱،۷ میلیونه ښځې او نجونې په دغو ۲۸ هېوادونو کې په جدي توګه اغېزمنې شي".

د راپور پر اساس، د منځني ختیځ جګړو د هغو هېوادونو ښځې په جدي توګه د خوړو له نه‌خوندیتوب سره مخ کړي چې د کاري ځواک برخه نه‌دي.

په راپور کې وړاندې راغلي چې دا مهال په افغانستان کې ۹۵ سلنه ښځې کار نه‌کوي او په نارینه‌وو متکي دي.

له افغانستان وروسته یمن، سوډان، سوریه، عراق، مصر او فلسطین هغه هېوادونه یاد شوي چې ښځې او نجونې په‌کې په لوړه کچه د خوړو له نه‌خوندیتوب سره مخامخ دي.

د ملګرو ملتونو د ښځو څانګه په داسې حال کې په افغانستان کې د ښځو او نجونو د خوړو د نه‌خوندیتوب خبرداری ورکوي چې له دې مخکې د ملګرو ملتونو یو شمېر نورو ادارو ویلي و چې په افغانستان کې په میلیونو خلک د فقر تر کرښې لاندې ژوند کوي او ځان ته درې وخته ډوډۍ نه‌شي پیدا کولای.