واشنګټن پوسټ ورځپاڼې د هغو امریکایي چارواکو په حواله چې نه یې غوښتل نوم یې یاد شي، راپور ورکړی چې پنتاګون د څو اونیو لپاره په ایران کې دننه د محدودو ځمکنيو عملیاتو د پلانولو لپاره چمتووالی نیسي خو ولسمشر ډونالډ ټرمپ تراوسه د دې پلان د عملي کولو لپاره اجازه نه ده ورکړې.

د راپور په اساس، په دغو عملیاتو کې به چې د ځانګړو ځواکونو اوپلي پوځي جزوتامونو له خوا ترسره کیږي، د خارک ټاپو او هرمز تنګې ته نږدې ساحلي سیموپه څیر ځایونو باندې بریدونه شامل وي، خو د سرچینو په وینا دا به د پراخ یا بشپړیرغل په معنی نه وي.

په عین حال کې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د تیرې جمعې په ورځ ټینګار وکړ چې واشنګټن کولای شي "د ځمکنيو ځواکونو له کارونې پرته" خپلو اهدافو ته ورسیږي. خو د واشنګټن پوسټ په وینا د روبیو له دغو څرګندونو سره سره د ایران په وړاندې د محدودو ځمکنیو عملیاتو پلان جوړونه "په وروستۍ مرحله کې" ده.

دا په داسې حال کې ده چې د ایران د پارلمان ریس محمد باقر قالیباف د یکشنبې په ورځ وویل چې ځواکونه یې د ایران خاورې ته د امریکایي سرتیرو د ننوتلو انتظار باسي.

سیمه ییز چارواکي د روسیې د تیلو د صادراتو پریوه مهم ترمنیل د بې پیلوټکو الوتکو د برید خبرورکوي.

ځايي چارواکو ویلي، دا د اوکراین د هغو پرله‌ پسې بریدونو وروستۍ بېلګه ده چې هدف یې په نړۍ کې د انرژۍ له لوړو بیو څخه د روسیې د ګټې اخیستنې د وړتیا محدودول دي.

د ازادي راډیو د خبر د مرکزي څانګې د راپورله مخې د لیننګراد د سیمې والي الکساندر دروژدینکو وویل چې د اوست-لوگا تاسیسات چې د فنلنډ خلیج په جنوبي څنډه کې سنټ پېټرزبورګ ته نږدې موقعیت لري، د مارچ په ۲۹مه د شپې په برید کې زیانمن شول او اور یې واخیست.

هغه ندي ویلي چې له کومه ځایه پردغو تاسیساتو د ډرون بریدونو شوي و او اوکراین هم د دغه برید مسؤلیت وانه خیست، خو د روسیې دفاع وزارت ویلي چې اوکراین د شپې له خوا د ۳۴۵ درونونو په وسیله په روسیه کې هدفونه په نښه کړي و.

دا لږ تر لږه دوهم ځل دی چې په تېره اوونۍ کې د اوست-لوگا تاسیسات په نښه کېږي. د مارچ په ۲۷مه د سپوږمکې له خوا په اخیستل شویو انځورونو کې ښکاري چې له دغو تاسیساتو څخه لوګي او لمبې پورته کیږي.

د اوکراین ولسمشر ولودیمیر زلینسکي چې د منځني ختیځ په سفر بوخت دی تر څو د ډرون ضد جګړې په برخه کې د کییف وړتیاوې وړاندې کړي، د مارچ په ۲۸مه وویل چې د اوست- لوگا د صادراتو شاوخوا ۶۰ سلنه ظرفیت له منځه وړل شوی دی.

د طالبانو د حکومت د ټولګټو وزارت د افغانستان په یوشمیرولایتونو کې د سیلابونو له امله د لویو لارو د بندیدو خبر ورکوي.

دې وزارت نن یکشنبې د وري په نهمه په خپله ایکسپاڼه کې په یوه بیان کې ویلي چې د سرپل ولایت د کوهستانات، البدر او صیاد ولسوالیو، د بلخ ولایت د چهارکنت ولسوالۍ مسیرونه او د بادغیس – فاریاب عمومي لاره لا هم د سیلابونو د جریان له مله د تګ راتګ پرمخ تړلي دي. د ټولګټو وزارت په وینا د ولایتي ریاستونو تخنیکي او عملیاتي ټیمونه په اغیزمنو سیمو کې د لارو د پاکولو او بیا پرانیستلو چارې مخ ته وړي او تراوسه یې یو شمېر تړلي مسیرونه بېرته د ترافیکو پر مخ پرانیستې دي. دې وزارت د سیلابونو له امله د احتمالي ځاني زیانونو یادونه نده کړې خو له هېوادوالو او موټر چلوونکو څخه یې غوښتنه کړې چې د هوا ترعادې کېدو پورې پر سیلابي مسیرونو له سفر څخه ډډه وکړي. تردې مخکې په بادغیس کې ځایي چارواکو د ورښتونو له امله د پنځو تنو د مړه کیدو خبر ورکړی و.

هغه دوه ټولنیزفعالان چې په هرات کې د طالبانو له خوا نیول شوي و، آزاد شول.

په هرات کې یوې سرچینې آزادي راډیو ته وویل، ټولنیز فعالان قدوس خطیبي او فیاض غوري چې د طالبانو ځایي چارواکو پرون شنبې نیولي و، بیرته خوشې شول. دې سرچینې چې د دغو فعالانو نږدې ملګرې ده او د موضوع د حساسیت له امله یې نه غوښتل هویت یې څرګند شي، وویل چې هغوی د خلکو د حضوري او په ټولنیزو شبکو کې د نورو د هڅو په نتیجه کې ازاد شول. په دې وروستیو کې قدوس خطیب په یوه ویډیويي کلیپ کې او فیاض غوري هم په خپله فیسبوک پاڼه کې په یوه پوسټ کې د نجونو پرزده کړو د طالبانو له خوا د لګول شویو بندیزونو د لیرې کیدو غوښتنه کړې وه.

د طالبانو حکومت تر دې مخکې هم لسګونه ټولنیز او مدني فعالان د نجونو د زده ‌کړو د ملاتړ او یا د هغوی پر پالیسیو د نیوکو له امله نیولي او بندیان کړي دي.

یوشمیرسرچینې په هرات کې د نجونو د زده کړې د دوو ټولنیزو فعالانو د نیول کیدو خبرورکوي.

په هرات کې یوې سرچینې ازادي راډیو ته وویل چې د طالبانو ځایي چارواکو په دې ولایت کې دوه ټولنیزفعالان قدوس خطیبي او فیاض غوري د شنبې په ورځ د وري په اتمه نېټه له غرمې وروسته ونیول.

دې سرچینې، چې د دغو فعالانو نږدې ملګرې ده او د موضوع د حساسیت له امله یې نه غوښتل هویت یې څرګند شي، وویل چې هغوی د نجونو د زده ‌کړو په ملاتړ د ویډیوګانو او پوسټونو د خپرولو له امله نیول شوي دي.

د دې سرچینې په وینا، دا ټولنیز فعالان د هرات د اتمې حوزې په توقیف کې دي او تر شنبې شپې پورې د هغوی د خوشې کېدو هڅو نتیجه ورنکړه.

د دې فعالانو د نیولو موضوع ځینو کورنیو رسنیو هم راپور کړې ده.

د طالبانو حکومت تر دې مخکې هم لسګونه ټولنیز او مدني فعالان د نجونو د زده ‌کړو د ملاتړ او یا د هغوی پر پالیسیو د نیوکو له امله نیولي او بندیان کړي دي.

په داسې حال کې چې د ایران په وړاندې جګړه خپلې پنځمې اوونۍ ته داخله شوې او د تهران په ګډون د دې هېواد پر ښارونو بریدونه لا هم دوام لري، په امریکا کې مېشت د بشري حقونو وېب ‌پاڼه هرانا وايي چې تر اوسه په ایران کې ۳۴۶۱ کسان وژل شوي چې له دې ډلې ۱۵۵۱ تنه یې ملکي وګړي دي. په وژل شویو کې لږتر لږه ۲۳۶ ماشومان شامل دي.

د رویترز د راپورله مخې دې ته په پام چې په ایران کې ازاد انټرنیټ ته بشپړ لاسرسی نشته او حکومت معلومات سخت سانسوروي، هرانا خپل ارقام د ساحوي راپورونو، محلي سرچینو او روغتیایي سرچینو په مرسته چمتو کړي دي.

د جمعې په ورځ د سره صلیب نړیوالې کمیټې په ایران کې د وژل شویو شمېر لږ تر لږه ۱۹۰۰ تنه او د ټپیانو ۲۰ زره تنه اعلان کړل.

په مقابل کې، په اسرائیل کې چې د ایران د غچ اخیستونکو توغندیو هدف ګرځېدلی، تر اوسه د دغه هېواد د بیړنیو خدماتو د ادارې د معلوماتو له مخې ۱۹ ملکي وګړي وژل شوي دي.

پر دې سربیره د لبنان په جنوب کې څلور اسرایلي سرتیري وژل شوي دي.

په همدې حال کې د فارس خلیج په عربي هېوادونو کې ۱۳ امریکایي سرتېرو هم خپل ژوند له لاسه ورکړی دی. د شنبې په ورځ راپور ورکړل شو چې ۱۲ نور امریکایي سرتېري په سعودي عربستان کې پر یوه هوايي اډه د ایران په برید کې ټپیان شوي چې د دوو تنو حالت یې نازک بلل شوی دی.

په یمن کې د ایران ملاتړي حوثي یاغیانو د منځني ختیځ په جګړه کې خپله ښکېلتیا نوره هم زیاته کړه او د ۲۴ ساعتونو په موده کې یې د دوهم ځل لپاره پر اسرائیل د توغندیو بریدونه ترسره کړل.

د حوثي ډلې ویاند یحیی سریع د شنبې په ورځ د مارچ په ۲۸ په یوه اعلامیه کې وویل چې دې ډلې پراسرائیل د “کروز توغندیو او بې ‌پیلوټه الوتکو یوه څپه کې” څو مهم او پوځي هدفونه په نښه کړل. هغه زیاته کړه چې دا برید “له هغو پوځي عملیاتو سره هممهاله و چې” د ایران او د لبنان حزب ‌الله لخوا ترسره کېدل.

د اسرائیل پوځ تایید کړه چې له یمن څخه توغول شوی یوتوغندی مخکې له دې چې د اسرائیل خاورې ته د ایلات ښار ته نږدې ورسېږي، ویشتل شوی او شنډ کړای شوی دی.

د منځني ختیځ په جګړه کې د حوثي یاغیانو چې امریکا یې د یوې ترهګرې ډلې په توګه پیژني ګډون دا خطر زیاتوي چې دا جګړه چې له مخکې پکې امریکایي ځواکونه، د خلیج عربي هېوادونه، اسرائیل، او آن لرې سیمې ښکېل شوي، لاپراخه شي.

په عین حال کې اسرائیل پرون شنبې ناوخته پرایران خپل بریدونه زیات کړل. په دغو بریدونو کې د ایران سمندري څېړنیز مرکزاو پلازمېنه تهران کې هدفونه په نښه شوي و.

سیمه ییزچارواکي وایي چې د فاریاب ولایت په څو ولسواليو کې د سیلابونو له امله لارې تړل شوي دي.

د طالبانو ترکنټرول لاندې د باختر خبري آژانس د راپورله مخې په دې ولایت کې د ټولګټو د ادارې ریس مولوي حمیدالله دانش ویلي چې د سیلابونو له امله په ګرزیوان، فردوس او بلچراغ کې مواصلاتي لارې بندې شوې دي. نوموړي د احتمالي زیانونو په اړه څه ندي ویلي خو زیاته کړې یې ده چې د دغو لارو د خلاصیدو لپاره د خلکو په همکارۍ د اړوندو ادارو هڅې پیل شوي دي.

په عین حال کې په بادغیس کې د ورښتونو له امله د پنځو تنو د مړه کیدو راپورونه ورکړل شوي دي. په دغهَ ولایت کې د طالبانو د امنیه قومانداني ویاند صدیق الله صدیقي وایي چې د سیلونو له امله درې تنو د قادس ولسوالي په « شش مني ها» کلي کې او دوو تنو د یوې درې کلنې نجلۍ په شمول د دره بوم په ولسوالي کې ژوند له لاسه ورکړی دی.

په بادغیس کې له طبیعي پېښو سره د مبارزې ریاست وایي چې د سیلونو له امله د دغو ځاني تلفاتو ترڅنګ خلکو ته مالي زیانونه اوښتې دي او یوشمیر زراعتي مځکې تخریب شوې دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د متحده عربي اماراتو د صدراعظم له مرستیال او بهرنیو چارو وزیر عبداله بن زاید ال-نهیان سره د افغانستان او پاکستان پر وضعیت خبرې وکړې.

د طالبانو د بهرنیو چارو د وزارت په خبرپاڼه کې راغلې دي چې د دواړو هیوادو د بهرنیو چارو وزیرانو د شنبې په ورځ د ټیلفوني مکالمې په ترڅ کې د افغانستان او امریکا پر روابطو هم خبرې کړې دي.

په خبرپاڼه کې د متقي په وینا راغلي دي چې افغانستان غواړي له پاکستان سره ستونزې د تفاهم او خبرو له لارې حل کړي.

د خبرپاڼې له مخې د متحده عربي اماراتو د بهرنیو چارو وزیر وویل چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ تاوتریخوالی د هیڅ لورې په ګټه نه دی او ژمنه یې وکړه چې هیواد به یې په دې برخه کې مرسته وکړي. عبدالله بن زاید ال نهیان چې هیواد یې د مارچ په څلرویشتمه د طالبانو له زندانه د دینس کویل په نوم د یوه امریکایي په خوشي کیدو کې مرسته کړې وه، وویل د افغانستان او امریکا اړیکي مهمې دي او هیواد به یې په دې برخه کې هم خپلو همکاریو ته ادامه وکړي.

د هند د کرکټ د غوره لیګ د سیالیو په ترڅ کې نن ممبۍ انډینس لوبډله له کلکته نایت رایډرز سره مخامخیږي.

سږکال په دې لیګ کې لسو لوبډلو برخه اخیستې ده چې لومړۍ لوبه یې پرون د رایل چلنجرز بنګلور او سن رایزرس حیدر اباد ترمنځ وه، دا لوبه رایل چلنجرز بنګلور د شپږ ویکټو په توپير وګټله.

د دې لیګ پایلوبه به د مې په یو دیرشمه ترسره شي.

سږ کال څلور افغان لوبغاړي راشد خان، عظمت الله عمرزی، نوراحمد لکڼوال او الله محمد غضنفر په دې سیالیو کې برخه لري.