امریکايي ویب پاڼه اکسیوس راپور ورکړی چې په تهران کې د قطر په منځګړیتوب د امریکا او ایران ترمنځ په ۱۲ساعته مذاکراتو کې ((مثبت پرمختګ)) شوی دی.

د اکسیوس په خبره منځګړي به په دوحه کې دې مذاکراتو ته دوام ورکړي.

اکسیوس نن شنبې د ډېپلماتیکو سرچېنو په حواله ویلي چې دغه مذاکرات پر ایران د بریدونو د بیا پیل د مخنیوي په موخه ترسره شوي دي.

دې سرچېنو وړاندې ویلي چې قطري منځګړي پرون له سپینې ماڼې سره په تماس کې وو، او په پایله کې یې مثبت پرمختګ رامنځته شو.

یو امریکايي چارواکي اکسیوس خبري اژانس ته ویلي چې لا هم د دواړو خواو ترمنځ پر ځینو مسایلو ژور اختلافات پر خپل ځای دي.

د راپورونو له مخې قطري منځګړو له ایرانه غوښتي چې د نړیوال اټومي انرژي سازمان څار ټیم ته اجازه ورکړي چې د دې هېواد له اټومي تاسیساتو کتنه وکړي او په مقابل کې به امریکا پر دې هېواد وضعه شوي بندیزونه لیرې کړي.

تراوسه ایراني چارواکو د دې وړاندېز په څه نه دي ویلي، خو وړمه ورځ د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي و چې منځګړو سره د ایران د اووه ورځینۍ طرحې په اړه خبرې شوي دي.

نیویارک ټایمز د درېو امریکايي چارواکو په حواله راپور ورکړی چې د امریکا حکومت پلان لري چې په راتلونکو څو ورځو کې یو شمیر افغان کډوال د امریکا له لویزیانا ایالت څخه د پاکستان له لارې افغانستان ته دېپورټ کړي.

یو له دغو چارواکو پرون جمعه دې ورځپاڼې ته ویلي چې تمه ده څه باندې ۱۵۰ افغان کډوال اخراج شي.

نیویارک ټایمز وايي چې ښايي پاکستان ته د دغو کډوالو د لیږد لومړی الوتنه د دوشنبې په ورځ د نوامبر په ۲ مه ترسره شي.

یو امریکايي چارواکي ویلي دا کډوال ځکه د پاکستان له لارې افغانستان ته دېپورټ کیږي چې واشنګټن له کابل سره مستقیمې اړیکې نه لري.

د امریکا د کورنۍ امنیت وزارت بیا د دې کډوالو د اخراج په څه نه دي ویلي.

د افغان ایواک مشر شان وان ډایور پر خپلې فیسبوک پاڼې پرون جمعه لیکلي چې په دې کډوالو کې د هغو کسانو د کورنۍ غړي هم شامل دي چې په افغانستان کې یې له امریکايي ځواکونو سره دندې ترسره کړې دي.

افغانستان کې د طالبانو حکومت په کندهار کې د سمنټو د تولید د فابریکې د پرانیستې خبر ورکوي.

د طالبانو حکومت ویاند ذبیح‌الله مجاهد د جمعې په ورځ (د لړم/ عقرب اتمه) په خپله اېکس‌پاڼه ولیکل چې دغه ستره فابریکه اوس‌مهال د ورځې ۱،۵۰۰ ټنه سمنټ تولیدوي او په راتلونکي کې به‌یې ورځنی تولید ۵،۰۰۰ ټنو ته ورسېږي.

چارواکو د دغې فابریکې افتتاح د سمنټو په برخه کې د ځان بسیاینې لور ته یو ګام بللی چې زرګونو کسانو ته به د کار زمینه برابره کړي.

د راپورونو په اساس، افغانستان د خپلو انکشافي پروژو لپاره هر کال له ۵ تر۷ میلیون ټنو سمنټو ته اړتیا لري چې ډېری برخه‌یې له ګاونډیو هېوادونو واردوي او وروسته له دې چې له پاکستان سره سوداګریزې لارې وتړل شوې په افغانستان کې یې بیه لوړه شوې.

په سالنګونو کې د ټرافیکي پېښې له امله لسګونه کسانو ته مرګ‌ژوبله اوښتې.

راپورونه وايي چې پېښه د جمعې په سهار (د لړم اتمه) د شمالي سالنګ تونل په خوله کې د یوه ۵۸۰ ډوله مسافر وړونکي بس او ټانکر ترمنځ ټکر څخه رامنځته شوې چې په‌کې ۵ کسه مړه او شاوخوا ۲۰ تنه نور ټپیان شوي دي.

د طالبانو حکومت تر کنټرول لاندې باختر دولتي خبري اژانس راپور ورکړی چې پېښه د یخنۍ او چټک تګ له امله د موټر چلوونکي د واک له لاسه وتلو په نتیجه کې رامنځته شوې ده.

راپور زیاتوي چې ټپیان روغتون ته رسول شوي او د پېښې په اړه څېړنې پیل شوې دي.

افغانستان کې اکثر ټرافیکي پېښې د لارو د خرابوالي، د ټرافیکي مقرراتو د نه‌رعایتولو او د موټر چلوونکو له بې‌احتیاطۍ رامنځته کېږي.

منځني ختیځ کې د امریکايي ځواکونو قوماندان وايي د هرمز تنګي د پاسه د الوتنې پر مهال‌یې لاندې سمندر کې امریکايي تجهیزات او ځواکونه د ګزمې په حال کې لیدلي، خو د ایراني ځواکونو کوم اثر یې نه‌دی تر سترګو شوی.

امیرالبحر برد کوپر په یوه وېډیو کې چې د جمعې په ورځ‌یې خپره کړه، سیمې ته د خپل وروستي سفر په هکله وویل چې د هرمز تنګي د پاسه د الوتنې پر مهال‌یې د بار ووړونکو، تېل او ګاز وړونکو بېړیو په شمول لسګونه سوداګریزې بېړۍ د حرکت په حال کې لیدلې دي.

کوپر زیاته کړه چې امریکايي پوځي تجهیزات‌یې د سیمې په اسمان او اوبو کې لیدلي چې د دفاعي تدابیرو په چوکات کې د ګزمې په حال کې و.

د امریکايي ځواکونو د مرکزي قوماندانۍ (سنټکام) قوماندان وروسته وویل: "خو هغه څه چې ومونه‌لیدل، د سپاه پاسداران ځواکونه و. موږ دوی هلته هېڅ ونه‌لیدل."

امریکا او ایران دواړه د هرمز تنګي د بشپړ کنټرول ادعا کوي، هغه ستراتېژیکه سمندري لار چې د تېرې کب میاشتې په ۶مه نېټه د جګړې د پیل راهیسې په‌کې ازاد سمندري تګ راتګ له جدي خنډونو سره مخ شوی دی.

د افغانستان د کرکټ ملي ټیم د جمعې په ورځ هانګ کانګ کې په شږ اوریزه لوبه کې جنوبي افریقا ته ماته ورکړه.

ټاس د جنوبي افریقا ټیم وګاټه، بېټنګ‌یې غوره کړ او په ټاکل شویو اورونو کې یې د یوه لوبغاړي په سوځېدو سره د افغانستان ټیم ته ۱۰۸ رنزه هدف وټاکه.

د ګلبدین نایب په مشرۍ افغان ټیم په داسې حال کې چې ۳ لوبغاړي یې وسوځېدل، ۱۱۲ رنزه وکړل او لوبه‌یې په درېیو وېکټو وګټله.

د افغانستان ټیم د ۲۰۲۶/۲۷ کال د شپږو اورونو په دغې سیالۍ کې د شنبې په ورځ د عمان له ټیم سره لوبه کوي.

د قطر منځګړي یو ځل بیا تهران ته تللي، څو د ایران او امریکا ترمنځ د جګړې د پای ته رسولو او هوکړې ته د رسېدو هڅې روانې وساتي.

رویټرز خبري اژانس د جمعې په ورځ (د لړم اتمه) د یوه باخبره چارواکي له قوله راپور ورکړی چې د قطري منځګړو خبرې له واشنګټن سره په همغږۍ ترسره کېږي، خو د نویو خبرو اترو په اړه یې نور جزییات نه دي ورکړي.

دا په تېره یوه اوونۍ کې ایران ته د قطري منځګړو دوهم سفر دی. د ایران حکومت تر اوسه په رسمي ډول سفر نه دی تایید کړی.

قطري منځګړو دا سفر وروسته له هغه کوي چې د امریکا د ولسمشر مرستیال جي‌ډي ونس د ایران د ملي امنیت د عالي شورا منشي محسن رضايي ته یو لیک واستاوه. د ځینو راپورونو له مخې، په دې لیک کې د مخامخ خبرو اترو د بیا پیلولو وړاندیز شوی و.

قطر تېره یکشنبه ایران ته د جګړې د پای ته رسولو لپاره د یوه وړاندیز مسوده سپارلې وه، خو د ایران یوه جګپوړي چارواکي دغه وړاندیزونه «نه منونکي» بللي وو او ټینګار یې کړی و چې د اتومي پروګرام په اړه د تهران دریځ نه دی بدل شوی.

د افغانستان د کرکټ ملي لوبډلې نامتو لوبغاړي راشد خان د شل اوریزو نړیوالو سیالیو په تاریخ کې لومړی توپ‌اچوونکی شو چې ۲۰۰ وېکټونه ترلاسه کوي.

راشدخان دا ریکارډ د پنجشنبې په ورځ د افغانستان او زیمبابوې ترمنځ په دوهمه شل اوره لوبه کې، چې د متحده عربي اماراتو په شارجه ښار کې ترسره شوه، جوړ کړ.

د افغانستان دغه ۲۸ کلن توپ‌اچوونکی په خپله ۱۲۰مه شل اوریزه نړیواله لوبه کې دې بري ته ورسېد.

ده په یوولس شل اوره سیالیو کې څلور یا تر څلورو ډېر ویکټونه اخیستي دي. بل هیڅ لوبغاړي په ۱۱ شل اوره سیالیو کې څلور ویکټونه نه دي اخیستي.

د انګلستان عادل رشید د ۱۷۱ وېکټو په لرلو په دې نوملړ کې دوهم ځای لري.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ ادارې (یونیسف) نن وویل چې د واکسیناتورانو په هڅو په افغانستان کې ۱۲ میلیونه او ۷۰۰ زره ماشومان د ګوزڼ یا پولیو د ناروغۍ په وړاندې واکسین شوي دي.

یونیسف دا خبره پر خپله اېکس کې لیکلې او ورسره یې د خپلو واکسیناتورانو د فعالیتونو یوه ویډیو هم خپره کړې ده.

په دې ویډیو کې یوې ښځینه واکسیناتورې ویلي چې د پولیو د له منځه وړلو لپاره باید د واکسیناسیون په هر پړاو کې د هر ماشوم خولې ته د واکسین دوه څاڅکي واچول شي.

د روغتیا د نړیوال سازمان پر اساس، سږ کال په افغانستان کې د پولیو ۴۲ پېښې ثبت شوې دي.

افغانستان او پاکستان لا هم هغه دوه هیوادونه دي چې د پولیو ویروس پکې محوه شوی نه دی.

د ملګرو ملتونو د کډوالو لویې کمېشنرۍ (UNHCR) د جمعې په ورځ ویلي چې په اوکراین، سوریه، لبنان او افغانستان کې به نهه میلیونه کسان د راتلونکي ژمي د تېرولو لپاره اضافي مرستو ته اړتیا ولري.

دې ادارې د مرستو راټولولو کمپاین پیل کړی او غواړي د ژمنیو مرستو لپاره لږ تر لږه ۵۰ میلیونه ډالر راټول کړي. دا اندازه د تېر کال پرتله درې میلیونه ډالر زیاته ده.

د ملګرو ملتونو د کډوالو لویې کمېشنرۍ د بهرنیو اړیکو مشرې ډومینیک هایډ ویلي: «سرچینې کمې دي او لګښتونه په چټکۍ لوړېږي، په داسې حال کې چې د شمالي نیمې کرې د ژمي موسم رانژدې شوی دی.»

هغې زیاته کړې: «په دغو زیان‌ګالو او د جګړو له اغېزو سره مخ هېوادونو کې میلیونونه کسان له دې خطر سره مخ دي چې د یخنۍ پر وړاندې به له کافي خوندیتوب پرته پاتې شي. موږ باید ژر تر ژره د هغوی د ساتنې لپاره اقدام وکړو.»

دې جنیوا مېشتې ادارې ویلي چې په څلورو واړو هېوادونو کې د ژمنیو مرستو اړتیاوې ډېرې دي. په دغو هېوادونو کې میلیونونه کسان د انرژۍ او خوراکي توکو د بیو له لوړېدو او د تودوخې او پخلي لپاره د سون‌توکو له کمښت سره مخ دي.