په کابل کې د ترکیې سفارت شاررژدافیر د طالبانو د حکومت د عامې روغتیا له وزیر په کتنه کې د روغتیا په برخه کې پر دوه اړخیز همکاریو خبرې کړي.

دغه وزارت د سه شنبې په ورځ د (فبروري۲۴مه) په یوې اعلامیه کې ویلي،"سادین اییلدیز له نورجلال جلالي سره د روغتیا په برخه کې د کارکوونکو د روزنې، د زړه په ناورغۍ د اخته ماشومانو لپاره په روغتونو کې د امکاناتو په زیاتیدو او په لیرو پرتو سیمو کې د روغتونو د جوړیدو په اړه خبرې وکړې".

په اعلامیه کې راغلي، "دواړو لورو له ترکیې څخه افغانستان ته د دوا او درملو د وارداتو په اړه هم خبرې کړي دي".

د طالبانو حکومت په وروستیو کې له پاکستان څخه د هر ډول درملو په وارداتو بندیز لګولی دی.

بل پلو، عام افغانان په کلینیکونو او درملتونو کې د دوا له کمښت او بې کیفیتي څخه شکایت لري.

یو شمیر افغان او نړیوالو مدني بنسټونو په یوه ګډ بیان کې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو پر شورا غږ کړی چې د طالبانو نویو قوانیو د پخوا پرتله په افغانستان کې د بشري حقونو وضعیت کړکچین شوی دی.

په دغه کډ بیان کې چې ۸۲ کورنیو او ۱۳نړیوالو بنسټونو د سه شنبې په ورځ د (فبروري۲۴مه) ملګروملتونو ته استولی راغلي،"د طالبانو د جزايي محاکمو اصولي نامې پلي کیدو د بشري حقونو وضعیت بدتر کړی دی".

په بیان کې له نړیوالې ټولنې غوښتل شوي چې د طالبانو نوی قانون محکوم کړي او په افغانستان کې د بشري حقونو د نقض مخه ونیسي.

تمه ده د پنجشنبې په ورځ د ملګرو ملتونو د بشري حقونو په شورا کې د افغانستان د بشري وضعیت په اړه خبرې وشي.

د طالبانو حکومت د روان کال په جنورۍ کې د محاکمو جزايي اصول نامه په لسو فصلونو او ۱۱۹ مادو کې تصویب او د دوی د لوی مشر ملا هبیت الله اخوندزاده له خوا توشیح شوه.

په اصولو نامه کې د پخوا پرتله د ښځو په ګډون په عامو خلکو د قوانینو پلي کیدل سخت شوي دي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو مرستندویه ماموریت یوناما وايي،"په تیرو دوو کلونو کې شاوخوا پنځه میلیونه افغان کډوال افغانستان ته ستانه شوي دي".

دغه سازمان د سه شنبې په ورځ د (فبروري۲۴مه) پر خپلې فیسبوک پاڼې ویلي،"یوازې په ۲۰۲۵کال کې نژدې درې میلیونه افغانان له ایران او پاکستانه بیرته افغانستان ته راستانه کړای شوي دي".

د یوناما په ټکو، په دغه لوړ شمیر د کډوالو بیرته راتګ په افغانستان کې په شته اسانتیاو او د خدمتونو په وړاندې کولو فشار اچولی دی.

دغه سازمان وړاندې ویلي،" نړیواله ټوله دې له راستنو شویو کډوالو سره بشري مرستې وکړي".

کرکټ بورډ اعلان وکړ چې ریچارډ پایبس د افغانستان د کرکټ د ملي ټیم د نوي سر روزونکي په توګه وټاکل شو.

ریچارډ پایبس په څه باندې شل کلنه روزنګرۍ کې د ویسټ اندیز، بنګله دیش، جنوبي افریقا او پاکستان د ملي ټیم د مشر روزونکي او د مهارتونو د لوړولو د مشر په توګه دندې ترسره کړي.

دی د انګلستان د هېواد دی.

د افغانستان د کرکټ د ملي ټیم د پخواني مشر روزونکي جاناټان ټراټ دنده په روان نړیوال شل اووریز جام کې د افغانستان له وروستۍ لوبې سره سم پای ته ورسېده.

پاکستاني چارواکي وايي چې د خیبرپښتونخوا په کوهاټ ولسوالۍ کې د ناپېژاندو وسله والو په برید کې لږترلږه اوه کسان وژل شوي او درې نور ټپیان دي.

د کوهاټ د پولیسو ویاند نعمان زېب نن سه شنبې (د کب ۵مه) د آزادۍ راډیو مشال څانګې ته وویل چې وسله والو د کوهاټ د لاچي سیمې د شکردرې پر سړک د پولیسو پر یوه موټر برید وکړ چې په نتیجه کې یې د اسد په نوم د پولیسو یو چارواکی او څلور نور پولیس ووژل شول.

نوموړي زیاته کړه چې په دې پېښه کې دوه ولسي وګړې هم وژل شوي دي.

په خیبرپښتوخوا کې پر امنیتي ځواکونو وسله وال بریدونه په دې وروستیو کې زیات شوي چې د ډېرو پړه د پاکستاني طالبانو تحریک یا ټي ټي پي منلې ده.

د نننۍ حملې پړه تراوسه کومې ډلې نه ده منلې.

د کرکټ د شل اووریز نړیوال جام د لوبو په لړۍ کې نن (د کب ۵مه) د پاکستان او انګلستان لوبډلې سره مخامخ کېږي.

دا لوبه د کابل په وخت د ماښام په شپږو بجو د سریلانکا د بولوګولا په لوبغالي کې په پام کې ده.

د هند او سریلانکا په کوربه توب د شل اووریز کرکټ د نړیوال جام د لوبو په دوام ټاکل شوې چې سبا چارشنبې د سریلانکا او نیوزیلنډ لوبډلې لوبه وکړي.

افغانستان د ګروپي لوبو په پړاو کې وروسته له هغه له نړیوال جام څخه ووت چې جنوبي افریقا او نیوزیلنډ ته یې خپلې لوبې وبایللې خو افغان لوبډلې له کاناډا او متحده عربي اماراتو څخه لوبې وګټلې.

د طالبانو د حکومت د بهرنیوچارو وزیر امیرخان متقي د ملګروملتو د سرمنشي له مرستیالې روزمېري دې کارلو سره پر افغانستان د پاکستان د وروستیو حملو په اړه خبرې کړې دي.

د بهرنیوچارو وزارت په یو بیان کې چې نن سه شنبې (د کب ۵مه) خپور شو ویلي دي چې ښاغلي متقي په دې ټلفوني خبرو کې د دې حملو او د ملکي وګړو د مرګ ژوبلې په اړه اندېښنه څرګنده کړه.

په بیان کې د متقي له قوله راغلي دي چې په تېرو څلورو کلونو کې د پاکستان په هوايي حملو کې یوازې ملکي وګړي په نښه شوي دي. د بیان له مخې ښاغلي متقي همداراز ویلي دي چې په افغانستان کې هېڅ یوه وسله واله ډله نه شته او بهرني ډیپلوماتان کولای شي د پاکستان د حملو له سیمو څخه لیدنه وکړي.

په بیان کې د مېرمن دې کارلو له قوله ویل شوي دي چې نوموړې د ملکي افغانانو د مرګ ژوبلې له کبله اندېښنه ښودلې، ویلي یې دي چې د پاکستان د هوايي حملو مسئله به د ملګروملتونو غړو هېوادونو ته وریاده کړي. د دې ټلفوني خبرو په اړه ملګروملتونو تراوسه څه نه دي ویلي.

په افغانستان کې د ملګروملتونو مرستندوی ماموریت یا یوناما د دوشنبې په ورځ وویل د ننګرهار په بهسودو او خوګیاڼیو ولسوالیو کې د پاکستان وروستي برید د ښځو اوماشومانو په ګډون ۱۳ تنه وژلي او ۷ نور یې ټپیان کړي دي.

د پاکستان پوځ تېره شنبې د پکتیکا او ننګرهار ولایتونو پر یوشمېر سیمو هوايي حملې وکړې. پاکستاني چارواکو ادعا کړې چې په دې حملو کې د پاکستاني طالبانو په ګډون له اویا ډېر وسله وال وژل شوي خو د طالبانو حکومت ویلي چې برید پر ملکي وګړو شوی دی.

د واشنګټن او تهران په اړیکو کې د ترینګلتیا او د دواړو خواوو ترمنځ د احتمالي جګړې د پیل په اړه د اټکلونو له زیاتېدو وروسته یوه جګپوړي امریکايي چارواکي په بیروت کې د متحدوایالتونو د سفارت د غیرضروري پرسونل او د سفارت د کارکوونکو د کورنیو د وتلو خبر ورکړی دی.

د رویټرز خبري آژانس د راپور له مخې دې مقام د دوشنبې په ورځ (د کب ۴مه) د خپل نوم د نه ښودلو په شرط په دې اړه څرګندونې کړې دي.

یاد چارواکي ویلي دي چې د سفارت د کارکوونکو د شمېر د کمولو پرېکړه د سیمې د امنیتي وضعیت د وروستیو ارزونو په اساس شوې ده. هغه یادونه کړې چې دا اقدام د لنډ وخت لپاره دی او د لبنان په پلازمېنه کې د امریکا د سفارت چارې به دوام وکړي.

له بلې خوا په بیروت کې د امریکا د سفارت یوې سرچینې رویټرز ته ویلي دي چې د امریکا د سفارت اړوند پنځوس کسان له لبنان څخه ایستل شوي دي.

د بیروت د هوايي ډګر یوه چارواکي ویلي دي چې د دوشنبې په ورځ د سفارت ۳۲ کارکوونکي له خپلو کورنیو سره له لبنان څخه ووتل.

د امریکا د بهرنیوچارو وزارت د دوشنبې په ورځ لبنان ته د امریکايي وګړو د سفر په اړه خپله سپارښتنه یوځل بیا نوې کړه او له امریکايانو څخه یې وغوښتل چې لبنان ته له سفر کولو ډډه وکړي.

اوکراین نن د روسیې د یرغل پر وړاندې د جګړې پنځم کال پیل کړ. د اوکراین جګړه له دوهمې نړیوالې جګړې وروسته د اروپا تر ټولو لویه جګړه ده.

د ۲۰۲۲ کال د فبروري په ۲۴مه روسیې، د اوکراین پرضد پراخ پوځي یرغل پیل کړ چې تراوسه پورې روان دی.

د دې جګړې د مرګ ژوبلې په اړه ورکړل شوي ارقام ضد ونقیض دي خو په یوه وروستي راپور کې د وژل شویو، ټپیانو او لادرکه روسانو شمېر شاوخوا ۱۲ لکه او د همدې ډلې اوکراینیانو شمېر د پنځو او شپږ لکو ترمنځ ښودل شوی دی.

همداراز د اوکراین د جګړې په نتیجه کې میلیونونه اوکراینیان له خپلو کورونو بېځایه شوي دي.

نړیوال بانک د اوکراین د جګړې د پنځم کال د پیل په مناسبت ویلي دي چې د اوکراین د ځپل شوي اقتصاد رغونه ۵۸۸ میلیارد ډالرو ته اړتیا لري خو نړیوال بانک زیاتوي چې د بیارغونې د پیل لپاره جګړه باید پای ته ورسېږي.

د بښنې نړیوال سازمان ایمنسټي انټرنیشنل پر افغانستان د پاکستان په هوايي حملو کې د ملکي وګړو پر مرګ ژوبله ژوره اندېښنه ښودلې او په دې اړه یې د څېړنو غوښتنه کړې ده.

په افغانستان کې د ملګروملتونو مرستندوی ماموریت یا یوناما د دوشنبې په ورځ وویل د ننګرهار په بهسودو او خوګیاڼیو ولسوالیو کې د پاکستان وروستي برید د ښځو اوماشومانو په ګډون ۱۳ تنه وژلي او ۷ نور یې ټپیان کړي دي.

د بښنې نړیوال سازمان نن سه شنبې (د کب ۵مه) پر خپله ایکس پاڼه د یوه بیان په خپرولو سره وویل چې په ننګرهار کې د فبروري په ۲۱ او ۲۲مه د پاکستان په هوايي حملو کې د ملکي افغانانو مرګ ژوبله باید د رښتینو، خپلواکو او بې پرې څېړنو په ترڅ کې وارزول شي.

د پاکستان پوځ د شنبې په شپه د پکتیکا او ننګرهار ولایتونو پر یوشمېر سیمو هوايي حملې وکړې. د پاکستان د اطلاعاتو او خپرونو وزارت ویلي دي چې په دې حملو کې د تحریک طالبان پاکستان او داعش ډلې مرکزونه په نښه شوي خو د طالبانو حکومت ویلي چې برید پر ملکي وګړو شوی دی.

د بښنې نړیوال سازمان د تېرکال د اکتوبر او ډسمبر میاشتو ترمنځ د پاکستان په هوايي حملو کې د ملکي افغانانو د مرګ ژوبلې په اړه د یوناما د تېرو ارقامو یادونه کړې چې له مخې یې اویا تنه ملکي افغانان وژل شوي او څلورسوه اته اویا نور ټپیان شوي دي او ویلي یې دي چې دا لومړی ځل نه دی چې د ملکي افغانانو پر وړاندې له زور څخه کار اخیستل کېږي.

ایمنسټي انټرنیشنل پر ښکېلو خواوو غږ کړی دی چې د ملکي وګړو د مرګ ژوبلې د مخنیوي لپاره لازم اقدامات وکړي.