ملګري ملتونه وايي، پاکستان روان کال څه باندې ۸۰ زره افغان کډوال نیولي او اخراج کړي دي.

د کډوالو نړیوال سازمان (ای او ام) او د کډوالو په چارو د ملګرو ملتونو لویې کمېشنرۍ پرون جمعه د (سپټمبر ۱۸مه) په یوه ګډ راپور کې وویل چې "د روان کال له جنورۍ تر سپټمبره څه باندې ۸۰ زره افغان کډوال د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې له نیول کېدو وروسته افغانستان ته اخراج شوي دي".

د راپور په ټکو، دا کډوال د طالبانو تر واک لاندې داسې افغانستان ته ستنېږي چې کاري فرصتونه لا له وړاندې په‌کې په نشت حساب دي او خلک په‌کې له فقر او بې‌وزلۍ کړېږي.

د پاکستان د بشري حقونو مخکښه فعاله ایمان زینب مزاري حاضر او خاوند يې هادي علي چته له زندانه تر خوشې کېدو څو ساعته وروسته بېرته ونیول شول.

اغلې مزاري او خاوند يې دواړه مدافع وکیلان دي او د پاکستان د حکومت له سرسختو منتقدانو شمېرل کېږي.

د بخښنې نړیوال سازمان پرون جمعه په یوې اعلامیه کې وویل "دا جوړه د پنجشنبې په ورځ له زندانه تر خوشې کېدو څو ساعته وروسته بېرته ونیول شول".

د دې سازمان په ټکو، دا جوړه په "یوه سوله‌ییزه" غونډه کې د ګډون په تور نیول شوې ده.

له دې مخکې د پاکستان یوې محکمې ایمان مزاري او خاوند يې له ۱۰ څخه تر ۱۷ کلونو په بند محکوم کړي وو.

د اسټرالیا پولیس وايي، سورینټو ساحل ته نږدې د یو شارک نهنګ د برید له کبله یو لامبو وهونکی وژل شوی دی.

دا په روان کال کې د شارک نهنګانو د برید له کبله د مرګ‌ژوبلې پنځمه پېښه ده.

د لوېدیځې اسټرالیا پولیسو ویلي چې دا ساحل تر بلې خبرتیا د خلکو پر مخ تړلی دی.

له دې مخکې د اسټرالیا په ګلینفیلډ ساحل کې د یو شارک نهنګ د برید له کبله یو لامبو وهونکي ژوند بایلی و.

د پاکستان د خیبر پښتونخوا ایالت په کوهاټ ښار کې د نن ورځې له خونړۍ چاودنې وروسته، د کوهاټ مرستیال کمشنر نوید احمد وايي چې د مړو شمېر لږ تر لږه ۲۰ ته رسیدلی او د ټپیانو شمېر ۷۸ ته رسیدلی دی.

د کوهاټ مرستیال کمشنر ازادي راډیو ته وویل چې ډیری وژل شوي پولیس افسران دي. هغه دا هم تایید کړه چې له چاودنې وروسته د پولیسو او وسله والو بریدګرو ترمنځ نښته وشوه.

په ورته وخت کې، د خیبر پښتونخوا د پولیسو یوه لوړ پوړي چارواکي فرانسې خبري اژانس ته وویل چې په برید کې د پنځو پولیسو په ګډون ۱۶ کسان وژل شوي دي.

پاکستاني چارواکي وايي چې چاودنه جومات ته نژدې او د پولیسو په مرکزي دفتر کې هغه وخت وشوه کله چې عبادت کوونکو د جمعې لمونځ پای ته رسولی و.

پاکستاني رسنیو د امنیتي سرچینو په حواله راپور ورکړی چې لږترلږه شپږ بریدګر هم وژل شوي دي.

نوید احمد زیاته کړه چې په پیل کې، یوه ځانمرګي بریدګر د پولیسو د مرکزي دفتر دیوال په چاودېدونکو موادو والوځاوه او بیا نور بریدګر ودانۍ ته ننوتل. د چاودنې له امله د پولیسو د روزنیز مرکز لویه برخه ونړېده.

د دې برید مسؤلیت کومې ډلې نه دی منلی، خو په وروستیو کلونو کې په خیبر پښتونخوا سیمه کې تحریک طالبان پاکستان (ټي ټي پي) ډلې بریدونه کړي دي.

د پاکستان ولسمشر اصف علي زرداري د تلفاتو په اړه خواخوږي څرګنده کړه او د ټپیانو د ژر روغتیا هیله یې وکړه.

پاکستان په خیبر پښتونخوا او بلوچستان کې د بریدونو د زیاتوالي پړه د هغو وسله والو ډلو پر غاړه اچوي چې له افغانستان سره تړاو لري، خو د طالبانو حکومت دا تورونه ردوي. دغه اختلافات په وروستیو کلونو کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د تاوتریخوالي او شخړو د زیاتوالي لامل شوی دی.

د خیبر پښتونخوا په کواټ کې له مرګوني چاودنې وروسته لسګونه کسان وژل شوي او ټپیان دي.

د خیبرپښتونخوا د روغتیايي چارو یوه ویاند بلال احمد فیضي ازادي راډیو ته وویل چې لږترلږه ۱۷ تنه وژل شوي او ۵۰ نور ټپیان دي.

پاکستاني چارواکي وايي، چاودنه یوه جومات ته څېرمه د پولیسو پر مرکز هغه مهال شوې چې لمونځ کوونکو د جمعې لمونځ پای ته رسولی و.

د پولیسو د سرچینو په وینا، له چاودنې وروسته د ډزو غږونه هم اورېدل شوي او د سیمې په شاوخوا کې د امنیتي ځواکونو او وسله‌والو ترمنځ نښته هم شوې ده.

پاکستاني چارواکو هم د برید د احتمالي انګېزې په اړه څه نه دي ویلي.

تراوسه کومې ډلې د دې برید مسوولیت نه دی منلی خو په خیبرپښتونخوا کې ټي ټي پي ډېره فعاله ده.

د پاکستان ولسمشر اصف علي زرداري په پېښه خواشیني ښوولې او تینکار یې کړی چې له تروریزم سره به مبارزې ته دوام ورکړي.

د پاکستان د لاهور لوړې محکمې د جمعې په ورځ، د سپټمبر ۱۸مه، له پوهنتونونو څخه د څه باندې ۱۰۰ افغان طبي محصلانو د ایستلو بهیر تر بلې محکمې پورې وځنډاوه.

د فرانسې خبري اژانس د ترلاسه کړي حکم له مخې، قاضي خالد اسحاق د دغو محصلانو د ایستلو د مخنیوي حکم وغځاوه، خو د راتلونکې محکمې د ناستې نېټه یې نه ده ټاکلې.

دغه افغان محصلان وروسته له هغه د ایستلو له ګواښ سره مخامخ شول چې د پاکستان طبي شورا اعلان وکړ، هغه افغانان چې په پاکستان کې د طب او غاښونو په څانګو کې له وړاندې زده‌کړې کوي یا یې تازه نوم‌لیکنه کړې، باید افغانستان ته ستانه شي. د دې شورا په وینا، دغه پرېکړه د پاکستان د ملي تګلارو په چوکاټ کې شوې ده.

تر دې مخکې د بلوچستان لوړې محکمې هم د یو شمېر افغان طبي محصلانو د زده‌کړو د دوام غوښتنه رد کړې وه.

د بشري حقونو ځینو بنسټونو د پاکستان له طبي شورا غوښتي و چې خپله پرېکړه لغوه کړي. دوی ویلي، دغه پرېکړه په ځانګړې ډول پر افغان ښځینه محصلانو اغېز کولی شي، ځکه ښځې او نجونې په افغانستان کې له زده‌کړو محرومې دي.

د جرمني پولیسو ویلي، د پنجشنبې په ورځ یې د دغه هېواد په لوېدیځ، ووپرتال ښار کې یو ۳۷ کلن افغان د یهودانو د یوه عبادتځای د سوځولو د هڅې په تور نیولی دی.

د فرانسې خبري اژانس د پولیسو د ویاند له قوله راپور ورکړی چې شکمن کس هڅه کړې وه د د عبادتځای یا کنیسیټ یوه فرعي دروازه وسوځوي، خو د دې عبادتځای غړو په چټکۍ سره اور مړ کړی دی.

پولیس وايي، شکمن کس تر پېښې مخکې عبادتځای ته د ننوتلو پر زینو اور اخیستونې مایع هم شیندلې وه. په پېښه کې څوک نه دي ټپیان شوي او د رامنځته شویو زیانونو اندازه هم کمه بلل شوې ده.

د پولیسو په وینا، شکمن کس چې مخکې هم پولیسو پېژانده، له پېښې سمدستي وروسته د کنیسیټ په شاوخوا کې نیول شوی دی. لومړنۍ څېړنې ښيي چې ښايي دې کس په دې اقدام کې کوم ملګری نه درلود.

د جرمني د یهودانو د مرکزي شورا مشر یوزف شوستر دا پېښه غندلې او ویلي یې دي چې دا په دغه هېواد کې د یهودانو پر وړاندې د کرکې د «ورو ورو عادي کېدو» نخښه ده.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت سعودي عربستان ته د ۴۸ ایف-۳۵ جنګي الوتکو د احتمالي پلور اجازه ورکړې ده. د دې معاملې ارزښت شاوخوا ۲۴.۳ میلیارد ډالره اټکل شوی دی.

په معامله کې د الوتکو ترڅنګ ۴۹ انجنونه، د اړیکو وسایل، پُرزې او نور ملاتړ کوونکي تجهیزات هم شامل دي.

خو د دې معاملې وروستۍ پرېکړه لا نه ده شوې او باید د امریکا کانګرس یې تصویب کړي. که معامله تصویب شي، سعودي عربستان به په منځني ختیځ کې له اسرائیلو وروسته دوهم هیواد شي چې ایف-۳۵ الوتکې لري.

ریاض وايي، دا پرمختللې جنګي الوتکې به د دغه هېواد دفاعي وړتیا پیاوړې کړي.

اسراییل له یوې لسیزې راهیسي ایف ۳۵ الوتکې لري او په جګړه کې ورڅخه کار اخلي.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا د پنجشنبې په ورځ د روسیې او چین د منفي رایو له امله ونه توانېده چې د ایران د اتومي بندیزونو د څارنې د کارپوهانو د پلاوي ماموریت وغځوي.

د امریکا له خوا د وړاندې شوې مسودې هدف دا و چې د دغه پلاوي ماموریت وغځول شي. ټاکل شوې وه چې د پلاوي اوسنی ماموریت د سپټمبر په ۲۶مه پای ته ورسېږي.

مسودې ته د امنیت شورا له ۱۵ غړو څخه ۱۱ غړیو مثبتې رایې ورکړې او دوو هېوادونو سپینه رایه ورکړه، خو روسیې او چین، چې د امنیت شورا دایمي غړي او د ویټو حق لري، ورسره مخالفت وکړ.

روسیې او چین ویلي چې د ایران د بندیزونو د څارنې د دغه میکانیزم د دوام اړتیا نشته او پر هېوادونو یې د سیاسي فشار پر ځای د خبرو او دیپلوماسۍ غوښتنه کړې ده.

امریکا بیا د روسیې او چین پر اقدام نیوکه کړې او ویلي یې دي چې د دغه پلاوي له منځه تلل به د ایران د اتومي فعالیتونو او د بندیزونو د احتمالي سرغړونو په اړه د معلوماتو او څارنې تشه رامنځته کړي.

دا پرېکړه په داسې وخت کې شوې چې د ایران اتومي دوسیه د نړیوالې اتومي انرژۍ ادارې له خوا د ملګرو ملتونو امنیت شورا ته هم استول شوې ده. د دې ادارې د رییس رافایل ګروسي په وینا، دوی له څه باندې یوه کال راهیسې د ایران د اتومي پروګرام په اړه بشپړ معلومات نه لري او د ۲۰۲۵ کال له جون راهیسې یې د ایران په اعلان شویو اتومي تاسیساتو کې د پلټنې او تایید چارې نه دي ترسره کړې.

د روغتیا نړیوال سازمان وايي، په افغانستان کې د پولیو د وحشي ویروس د (ډبلیو پي وي۱) دوه تازه پېښې ثبت شوې دي.

دې سازمان پرون پنجشنبه وویل، د پولیو دغه مثبتې پېښې د هلمند او نورستان ولایتونو په دیشو او کامدېش ولسوالیو کې ثبت شوې دي.

د روغتیا نړیوال سازمان وايي، دا پېښې د روان کال د اګسټ په ۴مه او ۶مه راپور شوي.

د ۲۰۲۶ کال له پیل راهیسې تر اوسه په ټول افغانستان کې د پولیو ناروغۍ ۲۵ مثبتې پېښې ثبت شوې دي.

بل پلو، له پولیو پاک افغانستان اعلان کړی چې د راروانې دوشنبې په ورځ د افغانستان په یو شمېر ولایتونو کې د پولیو واکسین کمپیاین پیلېږي.

دې ادارې ویلي، د افغانستان په جنوبي ولایتونو کې به دغه کمپاین د سې شنبې په ورځ پیل شي.

لا معلومه نه‌ده چې په دې کمپاین کې به څومره ماشومانو ته د پولیو څاڅکي ورکړل شي.

پولیو یوه ساري ناروغي ده چې درملنه نه‌لري او یوازې واکسین‌يې مخه نیولی شي.