د پاکستان کریکټ بورد ویلي چې د سوپر لیګ ( پي.ایس.ایل) لومړنۍ سیالۍ به په لاهور او کراچۍ کې له نندارچیانو پرته ترسره کیږي.

رویټرز اژانس د یکشنبې په ورځ د کریکټ بورد د مشر محسن نقوي په حواله ویلي چې دا پریکړه یې د تېلو او انرژۍ د سپما په خاطر کړې ده.

پر ایران د امریکا او اسراییلو له برید وروسته د تیلو بیه لوړه شوې.

ټاکل شوې د شلو اورونو دغه لیګ د راتلونکې پنجشنبې په ورځ پیل شي.

وړاندې راغلي چې لاهور کې د دغه لیګ د پرانستې مراسم هم لغوه شوي او لوبې د پلان شویو پنځو لوبغالو پر ځای یوازې دوو لوبغالو کې ترسره کیږي.

د افغانستان او پاکستان ترمنځ د اختر په مناسبت اعلان شوی اوربند، د پاکستان د اعلان له مخې ( دوشنبه د شپې ۱۲ بجې) پای ته رسیږي.

که څه هم تراوسه د اوربند د غځولو کوم خبر نه دی خپور شوی، خو د افغانستان لوري د اختر په ورځو کې څو ځله پاکستان د دغه لنډمهاله اوربند په ماتولو تورن کړ.

د طالبانو د حکومت مرستیال ویاند حمدالله فطرت وویل چې پر کونړ ولایت د پاکستاني لوري په بریدونو کې د جمعې او یکشنبې په ورځو ملکیانو ته مرګ ژوبله واوښته.

دغه اوربند له اختره مخکې لومړی د پاکستان له خوا اعلان شو او وروسته د طالبانو حکومت هم وویل چې د منځګړو په غوښتنه د اختر په مناسبت اوربند اعلانوي.

دواړو لورو ویلي چې سعودي عربستان، قطر او ترکیې منځګړیتوب کړی دی.

د قطر او ترکیې د چارواکو په وینا، د قطر په سمندري قلمرو کې د یوې هیلیکوپټرې د نسکوریدو له امله اووه کسان مړه شوي دي.

د قطر او ترکیې د دفاع وزارتونو ویلي چې هیلي کوپټر د تخنیکي ستونزې له امله غورځېدلې، او د قطر دفاع وزارت زیاتوي چې دا پېښه د «عادي وظیفې» پر مهال رامنځته شوې ده.

د دواړو هېوادونو د دفاع وزارتونو په وینا، له مړوشویو کسانو څخه څلور تنه د قطر د وسله‌والو ځواکونو غړي، یو تن د قطر-ترکیې د ګډو ځواکونو غړی، او دوه نورملکي ترکي تخنیکران وو.

د ترکیې دفاع وزارت ویلي: «د ترکیې جمهوریت او د قطر دولت ترمینځ د پوځي همکارۍ او همغږۍ فعالیتونه د موجودو تړونونو او پلانونو په چوکاټ کې پرته له ځنډه دوام لري.»

دا پیښه په داسې مهال رامینځ ته کیږي چې د ایران، اسرائیلو او امریکا ترمینځ روانې وسله والې شخړې د سیمې وضعیت کړکیچن کړی او دجګړې په جریان کې د ایران لخوا په غچ اخیستونکو بریدونو کې دفارس خلیج عربي هیوادونو کې ځینې اهداف په نښه شوي دي.

د سره صیلب نړیواله کمیټه د اوبو دنړیوالې ورځې په مناسبت وايي افغانستان کې د څښاک پاکو اوبو ته لاسرسی یوه ورځنۍ ستونزه ده او د اوبو کموالی په ورځني ژوند، معیشت او روغتیا تاثیر کوي.

دغه نړیواله اداره وايي اوږدمهالو ناورینونو او پخوانیو شخړو،او دغه راز وچکالیو،د نفوس چټکې ودې، د ګاونډیو هیوادونو څخه راستنیدونکو او د ځمکې لاندې اوبو د کچې ټیټوالي، په کلیوالي سیمو کې د اوبو دودیز سیسټمونه، لکه څاګانې او کاریزونه تر فشار لاندې راوستي.

د سره صلیب نړیواله کمیټه د اوبو د نړیوالې ورځې په مناسبت، د افغانستان د اوبو د وضعیت په اړه د بهترو معلوماتو، قوي سیسټمونو، او د روغتیا، معیشت او ثبات د ساتنې لپاره د همغږو اقداماتو په اړتیا ټینګار کوي.

په سږني ۲۰۲۶ کال کې د دې ورځې تمرکز پر «اوبو او جنسیت» دی او تردې شعار لاندې لمانځل کیږي چې «چېرته چې اوبه بهېږي، هلته برابري وده کوي.»

بلخوا، د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ ادارې (اوچا) په دی وروستیو کې وویل چې په افغانستان کې وروستۍ واورې او بارانونه د دې هېواد اکثرو وچکالۍ ځپلو سیمو ته خورا ګټور وو خو ځینې سیمې لاهم د ګواښ لاندې دي.

د اوبو نړیواله ورځ هر کال د مارچ په ۲۲مه د څښاک د پاکو اوبو ارزښت ته د پاملرنې او د دغو اوبو د سرچینو د دوامدار مدیریت لپاره لمانځل کیږي.

افغانستان کې د طالبانو حکومت اسلام اباد یوځل بیا د اوربند په ماتولو تورنوي او وايي چې پاکستان پرافغانستان بریدونه پيل کړي دي.

د طالبانو د حکومت مرستيال وياند، حمدالله فطرت نن یکشنبه (د مارچ پر ۲۲مه)، پر اېکسپاڼه ليکلي چې سهار مهال، پاکستاني پوځيانو د کونړ ولایت پر ناړۍ ولسوالۍ د هاوان مرمۍ ویشتلي چې له امله یې يو نارينه وژل شوی او يوه ښځه ژوبله شوې ده. د فطرت په وينا، پاکستاني پوځ د پکتیکا ولایت په شکین ولسوالۍ کې هم د ملکي خلکو پر موټر ډزې کړې خو چاته زیان نه دی اوښتی.

تر اوسه پاکستان په دې اړه څه نه دي ويلي خو مخکې یې د کابل یوه ورته ادعا رد کړې وه. په افغانستان کې د طالبانو حکومت او پاکستان د اختر په ورځو کې اوربند اعلان کړی . پاکستان د فبرورۍ د مياشتې له وروستيوو څخه په کابل، ننګرهار، پکتيکا، خوست او کونړ کې بمبارۍ کړې دي. په غبرګون کې یې افغان طالبانو هم د ډرون او د ځمکنیو ځواکونو د بریدونو له لارې ځواب ورکړی دی.

اسلام اباد ادعا کوي چې په افغانستان کې دننه بریدونه د هغو پاکستاني وسله والو د مرکزونو ویشتلو لپاره کوي چې پاکستان کې حملې کوي. خو ملګري ملتونه او د طالبانو حکومت وايي د پاکستان په حملو کې ولسي وګړي وژل شوي دي. افغان طالبان دا نه مني چې پاکستانۍ وسله والې ډلې په افغانستان کې موجودې دي اوپه تکرار یې ویلي چې هیچا ته اجازه نه ورکوي چې دافغانستان خاوره د نورو پر ضد وکاروي.

نن د افغانستان په ۲۸ ولایتونو کې د باران او واورې اټکل شوی دی.

په افغانستان کې د طالبانو د حکومت د ټرانسپورت وزارت د هوا پیژندنې ادارې په هرات ، فراه ، نیمروز ، بادغیس ، هلمند ، کندهار، زابل، روزګان ، دایکندي ، فاریاب ، جوزجان ،بلخ، سمنګان ، سرپل، بامیان ، میدان وردګ ، غزني ، پکتیکا ، خوست ، پکتیا ، لوګر، پروان ، بغلان ، ننګرهار ، نورستان ، تخار، او بدخشان ولایتونو کې د واورې او باران اټکل شوی دی .

دغه راز د تیزو بادونو او د سیلابونو د راوتلو هم اټکل کړی دی.

د ملګرو ملتونو دبشری چارو د همغږۍ ادارې په خپل وروستي رپوټ کې وویل چې تیر ژمی د افغانستان په ځینو برخو کې د واورې پوښښ د مخکني کال د ورته مودې پرتله خورا ښه حالت کې وو.

د دې ادارې په ټکو، د واورې او بارانونو زیاتوالی ممکن د پسرلي موسم د غنمو په کښت او تر ټولو مهم، د نويو کرل شوي تخمونو په ځانګړې توګه په وچو یا للمو سیمو کې یې پر ودې مثبته اغیزه ولري.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تهران ته ۴۸ ساعته وخت ورکړی چې د هرمز تنګی "په بشپړه توګه پرانیزي" کنه امریکا به د ایران د بریښنا تاسیسات "له منځه یوسي".

دا دامریکا،اسرائیلو او ایران ترمینځ په روانه جګړه کې د تشدید یوه څرګنده نښه ده، هغه وسله واله شخړه چې وار دمخه یې له کنټروله د وتلو ویره شته.

ټرمپ دغه ضرب الاجل پرون دامریکا په وخت د ماښام په ۷:۴۴ بجو په خپله ټولنیزه شبکه ټروث سوشیال کې صادر کړ.

هغه ولیکل : "که ایران د دې دقیق وخت څخه په ۴۸ ساعتونو کې پرته له ګواښه د هرمز تنګی په بشپړه توګه خلاص نه کړي، متحده ایالات به د دوی مختلف بریښنا کوټونه وولي او له منځه به یې یوسي،"

ټرمپ په مشخصه توګه ونه ویل چې کوم بریښنا کوټونه به په نښه شي خو یوه ورځ مخکې یې ویلي وو چې د پوځي عملیاتو د کمولو په اړه غور کوي.

د ولسمشر ټرمپ ددغه ګواښ په ځواب کې ایران هم یوځل بیا ګواښ وکړ چې په سیمه کې زیربناوې به په نښه کړي.

د سپاه پاسدارانو ویاند وویل که چیرې دایران د انرژي په تاسیساتو برید وشي نو په سیمه کې امریکا پورې مرتبط د انرژۍ ، تکنالوژۍ ، استخباراتو او د څښاک اوبو ټول تاسیسات به په نښه کړی.

د هرمز تنګی په نړۍ کې د تیلو او ګازو د لیږد د مهمولارو څخه دی چې د نړۍ دانرژۍ پنځمه برخه پرې تیریږي. دغه تنګی د کب په نهمه د جګړې د پیل راهیسې عملا تړل شوی او دکنټرول لپاره یې کړکیچ مخ په زیاتیدو دی.

اوسمهال فارس خلیج کې سلګونه تیل وړونکې بیړۍ بندې پاته دي او لدې امله د تیلو بیه په نړۍ کې ۵۰ سلنه او دګازو ۹۳ سلنه لوړه شوې ده.

د پاکستان یو شیعه دیني عالم چې د دغه هېواد د پوځ د مشر عاصم منیر د روژه ماتي په مېلمستیا کې یې ګډون کړی و، وایي چې دوی ته سپکاوی شوی دی.

دغه دیني عالم زیاتوي چې په دې مېلمستیا کې یې د اسراییل او امریکا پر وړاندې د ایران په ملاتړ دریځ څرګنداوه خو عاصم منیر په تونده لهجه ورسره خبرې کړي او دوی ته یې د خبرو او پوښتنو اجازه نه ده ورکړې.

د هغه په خبره، له مېلمستیا وروسته په خبري کنفرانس کې هم د اهل تشیع علماو خبرې تحریف شوې او یوازې هغه برخه یې خپره شوه چې د پاکستان د پوځ په ګټه وه. دغه دیني عالم زیاته کړې، "موږ په پاکستان کې د امریکا د کونسلګریو پر ضد په لاریونونو کې د ښکېلو ځوانانو د بخښلو غوښتنه وکړه خو عاصم منیر رد کړه."

تر شلو زیاتو هېوادونو اعلان کړی چې د بېړیو د خوندي تګ راتګ د تضمین لپاره به په هرمز تنګي کې ګډه همکاري وکړي.

دوی د دې مهمې سمندري لارې د بندولو لپاره د ایران اقدام غندلی دی.

په ګډه اعلامیه کې، چې د شنبې په ورځ (د وري/حمل لومړۍ) د ۲۲ هېوادونو له لوري خپره شوې، ویل شوي چې دوی چمتو دي د هرمز تنګي له لارې د کښتیو د خوندي تګ راتګ لپاره په مناسبو هڅو کې برخه واخلي.

په اعلامیه کې د خلیج په سیمه کې پر ملکي سوداګریزو کښتیو د ایران وروستي بریدونه او همداراز پر غیرنظامي بنسټونو لکه د تېلو او ګاز پر تاسیساتو بریدونه په کلکه غندل شوي دي. دغو هېوادونو د ایران له خوا د هرمز تنګي د «عملي بندېدو» په اړه هم اندېښنه ښوولې ده.

د راپورونو له مخې، په دې اعلامیه کې متحده عربي امارات، بحرین، بریتانیا، فرانسه، جاپان، حرمني، ایټالیا، هالند، کاناډا، جنوبي کوریا، نیوزیلنډ، ډنمارک، لاتویا، لیتوانیا، سلوانیا، استونیا، ناروې، سویډن، فنلنډ، چک جمهوریت، رومانیا او استرالیا شامل دي.

دغو هېوادونو له ایران څخه غوښتنه کړې چې ژر تر ژره پر کښتیو بریدونه، د ماینونو ایښودل او د دې مهمې سمندري لارې د بندولو هڅې ودروي.

د ایرلنډ د کرکټ اداره، کرکټ آیرلنډ (CI) وايي چې سږ کال به د څو سیالیو لپاره د افغانستان د کرکټ د ملي لوبډلو کوربه شي.

د ایرلنډ د نارینه‌وو لوبډله به د اګست له ۵مې تر ۱۴مې پورې له افغانستان سره پنځه یو ورځنۍ (ODI) سیالۍ وکړي.

همداراز په پام کې ده چې آیرلنډ د افغان ښځو د کرکټ ملي لوبډله هم په بلفاست کې سیالیو ته وروبولي.

د افغانستان د ښځو د کرکټ ملي لوبډله په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته جلاوطنه شوې او تراوسه پورې یې په جلاوطنۍ کې څو سیالۍ کړي دي.