میټا شرکت د ماشومانو د خوندیتوب په قضیه کې څه باندې پنځه میلیونه ډالره جریمه شو.

د امریکا د نیو میکسیکو یوې ایالتي محکمې د فیسبوک او انسټاګرام مالک میټا شرکت د ماشومانو د خوندیتوب په قضیه کې ۵۶۷میلیونه ډالره جریمه کړ او د ۱۸ کم عمره کاروونکو لپاره د دې شبکو پر ځینو ځانګرتیاو محدودیتونه ولګول شول.

د اړونده قضیه یو قاضي ویلي،"میټا شرکت ماشومان او تنکي ځوانان د "عامه ځورونې" له خطر سره مخ کړي دي".

محکمې میټا شرکت ته امر کړی چې د ۱۸کلونو کم عمره کاروونکو لپاره دې د ښوونځیو په وخت د ځینو اعلانونو او په ټوله کې دې د لایکونو د ښودلو شمیر بند کړي.

وړاندې په حکم کې راغلي، میټا شرکت دې په میاشت کې د ۹۰ ساعتونو لپاره چې په ورځیني ډول درې ساعته راځي ماشومانو ته حق ورکړي د انسټا او فیسبوک اکونټونه وکاروي.

دا پریکړه وروسته له هغې کیږي چې میټا شرکت په خپلو پلیټ فرامونو کې له ځوانانو څخه د ناوړه ګټې اخیستي مسولیت ومنه.

میټا شرکت ویلي چې له دې پریکړې سره موافق نه دي او د بیا کتنې غوښتنه به وکړي.

د بښنې نړیوال سازمان په افغانستان کې د یوه حقوقي سازمان د شپږو کارکوونکو د ژر تر ژر خوشي کیدو غوښتنه کړې ده.

دغه سازمان پرون جمعه پر خپلې ایکسپاڼې له طالبانو غوښتي چې د ښځو او ماشومانو د حقونو د څیړنو د یو سازمان نیول شوي کارکوونکي ازاد کړي.

د بښنې د نړیوال سازمان وړاندې ویلي، دغه کسان د جولای له ۱۸مې راهیسې په خپل سري توګه نیول شوي او په توقیف کې دي.

له دې مخکې د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنیټ هم د دغو شپږو کسانو د خوشي کیدو غوښتنه کړې وه.

طالبانو تراوسه د دې کسانو د نیولو په اړه څه نه دي ویلي.

سعودي عربستان، ترکیې او پاکستان په مکه ښار کې ګډ دفاعي ټرون لاسلیک کړی.

دغه تړون د جمعې په ورځ د (اګست۷مه) د سعودي د ولیعهد محمد بن سلمان، د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان او د پاکستان د لومړي وزیر شهباز شریف له خوا لاسلیک شو.

د دغو هېوادونو په ګډ بیان راغلي،" د تړون له مخې له دې درېیو هېوادونو پر هر یو يې برید، پر درې واړو برید ګڼل کیږي".

تراوسه د دې دفاعي تړون ټول جزیات رسنیز شوي نه دي.

یو ترکې چارواکي ویلي،" دا تړون یوازې دفاعي موخې لري او نور هېوادونو کولی شي چې غړیتوب يې ترلاسه کړي".

دا درې هېوادونه په داسې حال کې دفاعي تړون لاسلیکوي چې په منځني خیتځ کې پر ایران د امریکا او اسراییلو د بریدونو له کبله وضعیت ترینګلی دی.

د عربي هېوادونو د اقتصادي پراختیا لپاره د کویټ وجهي صندوق په افغانستان او سوریه کې د بشري پروګرامونو د ملاتړ په موخه پنځه میلیونه ډالر ځانګړي کړي دي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر اوچا د جمعې په ورځ د (اګست ۷ مه) پر خپلې ایکس پاڼې لیکي،"د دغو پیسو دوه نیم میلیونه به افغانستان ته ورکړل شي".

دا بشري مرسته د اوچا له خوا په افغانستان کې ویشل کیږي.

د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړی راپورورکونکی ریچارډ بېنیټ د یو حقوقي سازمان د شپږ کارکوونکو د خوشي کیدو غوښتنه کړې ده.

بېنیټ د جمعې په ورځ پر خپلې ایکس پاڼې لیکلي،"۲۱ ورځې کیږي چې د ښځو او ماشومانو د څیړنې د یوه سازمان شپږ کارکوونکي نیول شوي دي".

د هغه په ټکو،" دغه ډول نیونو اندېښمن کړی دی".

بېنیټ له طالبانو غوښتي چې دغه شپږ کسان ژر تر ژر راخوشي کړي.

طالبانو تراوسه د دې کسانو د نیولو په اړه څه نه دي ویلي.

د "افغانستان د ازادۍ دجبهې" په نامه د طالبانو یوه مخالفه وسله واله ډله د پنجشنبې په ماښام د کابل په هوايي ډګر د برید ادعا کوي.

دغې ډلې د جمعې په ورځ خپل ویبسایټ کې د خبرپاڼې په خپرولو سره ادعا کړې چې دپوځي ترانسپورت په برخه یې هدف لرونکی توغندیز برید کړی دی.

د خپلواکو منابعو لخوا ددغې ادعا تایید یا رد ترلاسه کول ګران دي. دطالبانو سرچینو په دې اړه د ازادي راډیو پوښتنو ته ځواب نه دی ویلی. خو تیرماښام کابل کې د چاودنو غږونه رپوټ شوي دي.

د افغان کډوالو د ملاتړ بنسټ، افغان ایواک، د امریکا په کانګرس کې د افغان وګړو لپاره د لنډمهالي خوندیتوب وضعیت (TPS) د طرحې د وړاندې کېدو هرکلی کړی دی.

دغه بنسټ د پنجشنبې په ورځ، د زمري ۱۵مه، په خپلې اېکس (X) پاڼه کې ویلي چې د امریکا د استازو جرګې یو شمېر غړو، د جېسن کرو، ډان بېکن، سام لیکارډو او ماریا سالازار په ګډون، د «د ۲۰۲۶ کال د افغان وګړو د لنډمهالي خوندي وضعیت قانون» په نوم یوه طرحه وړاندې کړې چې موخه یې په امریکا کې د افغانانو قانوني وضعیت ته مستقیمه پاملرنه ده.

د اعلامیې له مخې، که دا طرحه تصویب شي، نو د ۲۰۲۹ کال د جولای تر لومړۍ نېټې پورې به د شرایطو وړ افغان وګړي له امریکا څخه نه ایستل کېږي. همدارنګه، د امریکا د تابعیت او کډوالۍ خدماتو اداره (USCIS) به مکلفه وي چې د دې پروګرام اړوند غوښتنلیکونه په اعظمي توګه د ۹۰ ورځو په موده کې وڅېړي او وروستۍ پرېکړه پرې وکړي.

افغان ایواک وايي، د دې طرحې تصویب به په ځانګړي ډول د هغو افغانانو د ایستلو مخه ونیسي چې په ۲۰۲۱ کال د افغانستان د تخلیې پر مهال امریکا ته لېږدول شوي دي.

د یاد کال د اګست په میاشت کې د کابل له هوايي ډګر څخه د بېړنۍ تخلیې پر مهال شاوخوا ۷۹ زره افغانان امریکا ته ولېږدول شول، او وروسته هم زرګونه نور افغانان د انتقال او بیا مېشتېدو د پروګرامونو له لارې دغه هېواد ته داخل شول.

د تایلنډ پولیسو د جمعې په ورځ، د زمري ۱۶مه، اعلان وکړ چې د دغه هېواد په یوه ښوونځي کې د ډزو په پېښه کې د بریدګر په ګډون، اته کسان وژل شوي او ۱۵ نور ټپیان دي.

پولیسو ویلي چې بریدګر یو زده‌کوونکی و. د پولیسو په وینا، هغه په ښوونځي کې له برید وړاندې خپل نیکه او نیا هم په خپل کور کې په ډزو وژلي وو.

د سیمه‌ییزو چارواکو د معلوماتو له مخې، دغه ښوونځي د ۲۰۲۵ تعلیمي کال پر مهال شاوخوا ۳,۱۰۰ زده‌کوونکي او ۱۴۷ ښوونکي لرل.

تایلنډ کې له دې وړاندې هم ورته خونړي بریدونه شوي دي.

د متحدو ایالاتو ولسمشر وايي دی خپله ایران سره په خبرو کې دخیل دی، جګړه ژر پای ته رسیږي او د هرمز تنګي د پرانیستلو په هکله یو توافق کیدای شي ژر ترلاسه شي.

ډونالد ټرمپ د پنجشنبې په ورځ سپینه ماڼۍ کې خبریالانو ته دڅرګندونو په ترځ کې ددې پوښتنې په ځواب کې چې ایا د دهرمز تنګي د پرانیستلو په هکله توافق شوی دی ؟ وویل: « نه غواړم ووایم چې شوی دی ، خو اوس تریوې اندازې پرانیستی دی. »

هغه زیاته کړه : «تنګی د مونږ په کنټرول کې دی. فکرکوم جګړه ډیره ژر پای ته رسیږي. بعیده ګڼم چې دوی ډیره زیاته ادامه ورکړي. »

د تیرې کب میاشتې له نهمې راهیسې چې دامریکا او ایران ترمینځ جګړه پیل شوې ، دایران سپاه پاسداران ځواکونو د هرمز د تنګي د تړلو په هڅه کې څو ځله تجارتي بیړۍ په نښه کړي دي.

خو واشنګټن وايي د یاد تنګي جنوبي لار چې د عمان په اوبوکې تیریږي پرانیستې پاته ده او بیړۍ کولای شي په کې تګ راتګ وکړي.

د امریکا ولسمشر د خپلو څرګندونو په بله برخه کې وویل چې د دغه هېواد وسله‌ وال ځواکونه د ځینو وسلو او مهماتو له کمښت سره مخ دي.

د رویټرز خبري اژانس د سې‌شنبې په ورځ راپور ورکړ چې د امریکا پوځ له ایران سره د پنځه میاشتنۍ جګړې پر مهال د خپلو لرې واټن ویشتونکو او ډېرو دقیقو توغندیو د نړیوالو زېرمو یوه لویه برخه کارولې ده.

د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو صندوق (یونېسف) کوچنیانو ته د مور د شیدو ورکولو لپاره میندو ته د ښځینه روغتیاپالانو د لارښوونو په اهمیت ټینګار کوي.

یونېسف د مور په شیدو د تغذیې د نړیوالې اوونۍ په مناسبت دا هم وايي چې د میندو روغتیا د ماشومانو روغتیا سره برابره ده.

د ملګرو ملتونو دغه اداره د مېرمنو د تغذیې او د زېږون دمخه دوی ته د اړینې پاملرنې په اهمیت هم ټینګار کوي.

هر کال د اګسټ میاشتې لومړۍ اوونۍ د مور په شیدو د تغذیې د نړیوالې اوونۍ په توګه نمانځل کېږي چې هدف‌یې د ماشومانو او نویو زېږېدلو د ودې او روغتیا لپاره د مور د شیدو حیاتي رول ته پاملرنه را اړول دي.