طالبانو په قطر کې له میشتو افغانانو چې امریکا ته د تګ انتظار کوي، غوښتنه کړې چې افغانستان ته ستانه شي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په یوه بیان کې چې نن خپور شو، دغو افغانانو ته ډاډ ورکړی او ویلي یې دي، که کوم افغان بل هیواد ته د تللو اراده لري، کولی شي په مناسبت وخت کې له قانوني لارو بیا ولاړ شي.

نیویارک ټایمز ورځپاڼې سې شنبې( اپریل ۲۱ مه) راپور ورکړ چې شاوخوا یولس سوه افغانان چې په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنۍ وروسته په قطر کې په یوه پوځي کمپ کې امریکا ته د تګ په هیله ځای پرځای شوي اوس له یوې سختې پریکړې سره مخامخ دي چې یا به د طالبانو تر واک لاندې افغانستان ته ستنیږي یا به د کانګو ډیموکراتیک جمهوریت ته استول کیږي.

د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بنټ تیره اونۍ په ایکسپاڼه کې د هغو افغانانو په اړه اندیښنه ښکاره کړه چې د طالبانو له بیا واکمنۍ وروسته بهرنیو هیوادونو ته تللي او اوس بیرته افغانستان ته استول کیږي.

په افغانستان کې د خوړو نړیوال پروګرام د روسیې له خوا ۴۲۰ متریک ټنه اوړه ترلاسه کړل.

دغه سازمان د یکشنبې په ورځ ویلي چې دا د هغو ۴ زره ټنو اوړو یوه برخه ده چې روسیې یې ورسره د مرستې ژمنه کړې ده.

دوی ویلي چې دا وړه هغو اړمنو افغانانو ته ورکوي چې د بې وزلۍ تر کرښې لاندې ژوند کوي.

د خوړو نړیوال سازمان تر دې مخکې ویلي و چې په هرو دریو افغانانو کې یې هغه یې د خوړو بیړنۍ مرستې ته اړتیا لري او د دغه سازمان په وینا د پاکستان وروستیو بریدونو او د لسګونه زره کسانو بې ځایه کېدا، دا اړتیا ډېره کړې.

که څه هم له اړمنو افغانانو سره وخت نا وخت د خوراکي او غیرخوراکي موادو مرستې کیږي، خو د مرستو د ناعادلانه ویش او فساد په اړه یې تل شکایتونه کیږي.

روسیه، هغه یوازنی هېواد دی چې د طالبانو حکومت یې په رسمیت پیژندلی او له دغه حکومت سره سیاسي او اقتصادي تعاملات لري.

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ وایي، په واشنګټن کې د ډزو وروستۍ پیښه به دی د ایران د جګړې له بریا راونه ګرځوي.

هغه د سپینې ماڼۍ د خبریالانو ټولنې له خوا په میلمستیا کې د ډزو له پیښې وروسته خبریالانو ته وویل چې پر ایران بریدونه د هغه هېواد د اټومي پروګرام د مخنیوي لپاره اړین وو.

ټرمپ وویل " هغوی ( ایران) که اټومي وسلې ته رسیدلی وی، سل په سلو کې یې له هغې استفاده کوله."

د امریکا ولسمشر زیاته کړه چې د ډزو پیښه تر هغو چې دی پوهیږي، د ایران له جګړې سره کومه اړیکه نه لري.

ټرمپ د شنبې په ورځ پاکستان ته د خپلو ځانګړو استازو سفر لغو کړ.

دا اعلان وروسته تر هغو وشو چې ټرمپ وویل، په خبرو کې د ایران له دریځه خوښ نه دی او د هغوی وړاندیزونه ورته جالبه نه دي.

دا پیښه د امریکا په وخت د شنبې په شپه له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره د خبریالانو د رسمي مېلمستیا پر مهال وشوه.

دا مېلمستیا د رسنیو د کلني جشن په ترڅ کې جوړه شوې وه او له ۲۰۱۶ کال راهیسې چې ولسمشر ټرمپ په کې واک ته ورسېد، دې مراسمو کې د هغه لومړنی ګډون و.

وسله وال کس چې وروسته ۳۱ کلن کول تامس الن معرفي شو، د کلفورنیا یوه ښوونکی دی.

سي ان ان لیکلي، بریدکوونکي غوښتل سپینې ماڼۍ ته نژدې هغه هوټل ته ننوځي چې همدا مېلمستیا په کې وه.

تراوسه معلومه نه ده چې هغه له ځان سره څه شمېر وسلې درلودې.

پیښه کې یو پولیس ټپی شوی او مراسم ګډوډ شوي دي.

روسي ځواکونو د شنبې په ورځ د اوکراین سوېل ختیځ ښار دنیپرو باندې د بې پېلوټه الوتکو او توغندیو په پرله‌ پسې سخت بریدونه وکړل.

دغه بریدونه نورو سیمو ته هم وغځیدل چې په نتیجه کې یې ، لس کسه مړه او لسګونه نور ټپیان شول.

دنیپرو ښار د شپې او ورځې په اوږدو کې درې جلا بریدونو سره مخ شو.

د سیمې والي اولېکساندر هانژا وویل، په ښار کې اته کسان وژل شوي او ۴۹ نور ټپیان دي. دا ښار د روسیې پر وړاندې د څه دپاسه څلورو کلنې جګړې په ترڅ کې بیا بیا په نښه شوی دی.

په لومړي برید کې، چې د شپې ترسره شو، د استوګنې د یوې ودانۍ لویه برخه ونړېده. هانژا وویل چې له کنډوالو څخه د څلورو کسانو مړي را وایستل شول.

همدغه ځای د ورځې پر مهال بیا هغه وخت وویشتل شو چې ژغورونکي په کار بوخت وو. په دویم برید کې یو کس ووژل شو او اووه نور ټپیان شول.

اته نور کسان د شنبې په ماښام په بل برید کې ټپیان شول. د هانژا په وینا، ټول دغه ټپیان په روغتون کې تر درملنې لاندې دي.

د متحدو ایالاتو ولسمشر دونالد ټرمپ د شنبې په ورځ وویل چې ایرانیانو سره خبرو لپاره یې پاکستان ته د خپلو استازو سټیف ویتکاف او جیراد کوشنر سفر لغو کړ.

ټرمپ دغه خبره یو ساعت وروسته لدې وکړه چې د ایران بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي پاکستاني چارواکو سره خبرو نه وروسته له اسلام اباد ولاړ.

ټرمپ فاکس نیوز ته وویل کله چې متحد ایالات ایران سره شخړه کې د بریا ټول کارټونه لري نو په دې نه ارزي چې امريکايي پلاوی پاکستان ته " ۱۸ ساعته پرواز" وکړي.

هغه وویل ایرانیان که هر وخت وغواړي کولای سي امریکا سره تماس ونیسي.

ټرمپ یو ساعت وروسته خپله ټولنیزه شبکه ټروث سوشیل کې ولیکل چې : "د دوی (ایران) په مشرتابه کې سختې ناندرۍ او ګډوډي شتون لري. هېڅوک نه پوهېږي چې څوک مسؤل دی، حتی خپله دوی هم نه پوهېږي."

بلخوا ایران واشنګتڼ سره د بل پړاو خبرو لپاره له امریکا غوښتي چې ددغه هیواد د بندرونو محاصره لیرې کړي.

د روغتیا نړیوال سازمان وایي چې ملاریا لا هم په افغانستان کې ګڼې کورنۍ، په ځانګړي ډول ماشومان اغېزمنوي.

د افغانستان لپاره د روغتیا دنړیوال سازمان څانګې د شنبې په ورځ، د غويي ۵مه، د ملاریا د نړیوالې ورځې په مناسبت په خپله ایکسپاڼه لیکلي چې سره لدې هم د وقایې، ژر تشخیص او پر وخت درملنې له لارې ژوند ژغورل کېدای شي.

د ملګرو ملتونو دغه اداره زیاتوي چې په افغانستان کې ټولنې تر ډېره د ګرمو او باراني میاشتو پر مهال له ملاریا سره مخ کېږي.

روغتیا نړیوال سازمان په دې وروستیو کې وویل چې د مارچ په میاشت کې په افغانستان کې د ملاریا پېښې زیاتې شوې ، او په دې میاشت کې د ملاریا شاوخوا ۷۴۶ پېښې ثبت شوې دي، چې د فبرورۍ میاشتې په پرتله ۲۵ سلنه زیاتوالی ښيي.

ملاریا داسې ناروغي ده چې د غوماشي له لارې له یوه اخته کس څخه بل سالم کس ته لېږدول کېږي او تر ډېره ماشومان او امیندواره ښځې اغېزمنوي.

افغانستان کې د طالبانو حکومت وايي کابل کې یې د یو ښارګوټي د جوړولو پلان منظور کړی.

د ریاست الوزراء اقتصادي معاونیت د شنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه ولیکل چې د ګلبهار د استوګنې اوتجارتي ښارګوټی به په ۱۱ زره جریبه ځمکه کې د ۸ ملیاردو ډالرو په لګښت چې خصوصي سکتور یې په غاړه اخلي جوړیږي.

د ښارکوټي د تخنیکي مطالعې لپاره یو کمیسیون ټاکل شوی دی چې خپل راپور به په ۳ میاشتو کې وړاندې کړي.

خبرپاڼه زیاتوي چې دغه ښارګوتی به لسګونو زرو کسانو ته د استوګنې زمینه او د کار زرګونه فرصتونه برابر کړې.

کابل کې ددغه ښارګوټي د تاسیس خبر په داسې مهال خپریږي چې له ګاونډیو هیوادونو افغانستان ته په وروستیو کلونو کې د ملیونو کډوالو ستنیدو او طبیعي افاتو د مسکن او سرپناه شدید کمی رامینځ ته کړی دی.

د ملګرو ملتونو د بشري میشتیدنې پروګرام ( یو.ان. هبیتات) څو ورځې مخکې وویل افغانستان کې سږ ۲۰۲۶ کال، ۴.۲ ملیونه کسان عاجلې سرپناه او غیرخوراکي موادو ته اړ دي.

روسیې نن سهار( د اپریل ۲۵ مه) د اوکراین په ختیځ کې د دنیپرو پر ښار هوایي بریدونه و کړل. دا څلورمه پرله پسې ورځ ده چې روسیي ځواکونه دا ښار بمباردوي.

د دنیپرو والي اولیکساندر هانزا وویل چې په ننیو بریدونو کې لږ تر لږه پنځه تنه وژل شوي او شاوخوا اته څلویښت نور ټپيان شوې دي.

روسیې د دوه زره دوه ویشتم کال د فبروري په څلرویشتمه پر اوکراین غیر موجه یرغل وکړ چې دا لړۍ لاهم روانه ده.

د طالبانو حکومت د پټاکیو او اورلوبو د موادو تولید، واردول او پلورل منع کړل.

د طالبانو د حکومت د صنعت او سوداګرۍ وزارت د جمعې په ورځ اعلان وکړ چې ګمرکونو ته یې لارښوونه کړې ده چې د دې توکو د وارداتو مخه ونیسي، د اورلوبو او پټاکیو کوم مواد چې وارد شوې دي هغه محصول نه کړي او بیرته یې اصلي ځایونه ته مسترد کړي.

د طالبانو په وینا دا پریکړه د دوی د مشرتابه په لارښوونه شوې ده او له سرغړونکو سره به قانوني چلند وشي.

افغانستان ته د پټاکیو د وارداتو د بندیدو غوښتنه په تیرو کلونو کې هم شوې وه خو مخنیوی یې نه و شوی.