پر ایران د امریکا او اسرائیل د عملیاتو د ۱۲مې شپې او ۱۳مې ورځې په ترڅ کې د دې هېواد پر څو ښارونو، لکه تهران، کرج، اصفهان، کاشان او شاوخوا سیمو بریدونه شوي دي.

د راپورونو له مخې، د نن پنجشنبې د سهار (۲۱ حوت) د په پرند، کرج او کاشان په ښارونو کې د پرله‌پسې چاودنو غږونه اورېدل شوي دي.

د کاشان اوسېدونکو ویلي چې د سهار د څلورو بجو او لسو دقیقو ترمنځ لږ تر لږه څو چاودنې شوې دي. ځینو ویلي چې د چاودنو شدت دومره قوي و چې کورونه یې ولړزول او د جنګي الوتکو غږونه هم د ښار په اسمان کې اورېدل کېدل.

د ازادې اروپا/ ازادي راډیو ایراني څانګې راډیو فردا د راپور له مخې، د سهار په شاوخوا څلور بجې په اراک ښار کې هم د چاودنو راپورونه ورکړل شوي دي.

همداراز راپورونه خپاره شوي چې د حسن‌آباد فشافویه صنعتي ښارګوټی او د پرند صنعتي ښارګوټی هم ویشتل شوي دي.

له بلې خوا د امریکا د پوځ مرکزي قوماندانۍ سنټکام د ویډیوګانو په خپرولو سره اعلان کړی چې درنو پوځي الوتکو د ایران پر ځینو هدفونو بریدونه کړي دي.

د اسرائیل پوځ هم ویلي چې د هغه څه پر ضد چې دوی یې «په تهران کې د ایران د رژیم بنسټونه» بولي، د بریدونو «پراخه څپه» پیل شوې ده.

په همدې حال کې په اهواز ښار کې هم د څو چاودنو د اورېدو راپورونه خپاره شوي دي. د ښار ځینو اوسېدونکو ویلي چې د سهار شاوخوا ۶:۵۰ بجې لږ تر لږه څو پرله‌پسې چاودنې اورېدل شوې او د جنګي الوتکو د الوتنې غږ هم د څه مودې لپاره د سیمې په اسمان کې دوام درلود.

په خیبرپښتونخوا ایالت کې د دوشنبې په ورځ په یوه ټرافیکي پېښه کې لږ تر لږه ۱۷ کسان مړه او ۱۰ نور ټپیان شوي دي.

دا پېښه هغه مهال رامنځته شوه چې یومسافروړونکی بس له سوات ولسوالۍ څخه پېښور ته روان وو چې تخنیکي ستونزه یې پیدا کړه او د سړک پرغاړه ودرېد. د چارواکو په خبره سپرلۍ له بس څخه ښکته شوې او د هغه ترڅنګ ولاړې وې چې یو وان موټر چې کنټرول یې له لاسه ورکړی و، پر خلکو او ولاړ بس ورغی.

د ژغورنې د چارو یوه چارواکي بلال احمد فیضي فرانسپرس ته ویلي چې لږ تر لږه ۱۷ کسان مړه او له ۱۰ څخه ډېر ټپیان دي او زیاته یې کړه چې د ټپیانو له ډلې درې کسان په نازک حالت کې دي. ویل شوي چې ډېری مسافر د اخترلپاره خپلو کورونو ته روان وو.

په پاکستان کې د ټرافیکي پېښو کچه لوړه ده، چې لاملونه یې د ټرافیکي قوانینو کمزوری پلي کېدل، چټک موټر چلول، د سړکونو د خوندیتوب کمزوري معیارونه او د چلونکو بې احتیاطي بلل کېږي.

ملګري ملتونه وایي، د طالبانو د حکومت او پاکستان ترمنځ د تاوتریخوالي له زیاتېدو راهیسې، د خوست، کونړ، ننګرهار، نورستان، پکتیا او پکتیکا ولایتونو څخه په سلګونو زره کسان بېځایه شوي دي.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) په یوه تازه راپور کې ویلي چې د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر له میاشتې راهیسې د دواړو لورو ترمنځ نښتو بنسټیزو خدماتو ته د خلکو د لاسرسي پر وضعیت هم اغېز کړی دی.

له جګړو او نښتو اغیزمن شویو یوشمیر افغانانوهم له رادیو ازادي سره په خبرو کې د دغو شخړو د سمدستي پای ته رسولو غوښتنه کړې ده.

د پاکستان صدراعظم شهباز شریف په دې وروستیو کې اعلان کړی چې د «غضب الحق» پوځي عملیات به په افغانستان کې په «پوره قاطعیت» سره دوام وکړي. د طالبانو د حکومت چارواکو تر دې مخکې ویلي وو چې د پاکستان بریدونو ته به متقابل ځواب ورکړي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وایي، د دې امکان شته چې له ایران سره یوه هوکړه د دوشنبې په ورځ وشي.

روبیو دغه څرګندونې د دوشنبې په ورځ له نوي ډیلي څخه د کتنې په پای کې خبریالانو ته وکړې او زیاته یې کړه:" موږ فکر کاوه چې ښايي تېره شپه کوم خبر ولرو، ښايي نن یې ولرو، خو زه له دې زیات څه نشم ویلی."

تردې مخکې روبیو ویلي و چې ښایي یوه هوکړه د یکشنبې د ورځې ناوخته اعلان شي.

د روبیو په خبره متحده ایالات به له ایران سره یوه ښه هوکړه ترلاسه کړي یا به " له بلې لارې" له دې هیواد سره چلند وکړي. هغه زیاته کړه چې امریکا مخکې له دې چې پر" نورو انتخابونو" غوروکړي، ډیپلوماسۍ ته هرفرصت ورکوي چې بریالۍ شي.

دغه څرګندونې وروسته له هغې کیږي چې د امریکا د ولسمشرډونالډ ټرمپ وروستیو څرګندونو یوې هوکړې ته د رسیدو په اړه هیلې راکمې کړې. هغه د یکشنبې په ورځ وویل چې خپلو مذاکره کوونکو ته یې ویلي دي چې "بېړه مه کوئ."

په کابل ښار کې د پخوانۍ ولسي جرګې د غړي الله ګل مجاهد د زوی احسان الله په شمول څلور کسان په یوه وسله وال برید کې وژل شوي.

په کابل د طالبانو امنیتي چارواکو رسنیو ته تایید کړې چې دا پېښه د یکشنبې په ماسپيښین شهزاده سرای ته نږدې د زرګرانو په بازار کې شوې.

په وژل شویو کې د الله ګل مجاهد زوی احسان الله، د هغه یو ساتونکی، یوه عامه ښځه او یو عام سړی وژل شوي.

د طالبانو د امنیې قومندانۍ ویاند خالد ځدراڼ ویلي چې دوی پلټنې پیل کړي او سمدستي یې د الله ګل مجاهد د یوه وراره په شمول دوه کسان د دې پېښې په تړاو نیولي.

الله ګل مجاهد د پخوانۍ ولسي جرګې غړی له لانجمنو څېرو څخه دی چې د طالبانو په بیا واکمنېدو نیول شوی وو.

دی تر څه وخت وروسته خوشې او له افغانستانه ووت.

خو په بیا راتلو سره د ۱۴۰۲ کال په سرطان/چنګاښ کې ونیول نیول شو او د طالبانو یوې محکمې د طالبانو د استخباراتو د یوه غړي د وژنې په تور په اتلس کاله بند محکوم کړ.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په یوه اعلامیه کې لیکلي چې په عامه سفر کوونکو وروستۍ چاودنه چې له امله یې ګڼ ملکیان مړه او ټپیان شوي غندي او د قربانیانو له کورنیو سره خواخوږي څرګندوي.

د بلوچستان په کوټه کې په یوه اورګاډي بمي چاودنې لږ تر لږه ۲۴ کسان مړه او ۷۰ نور ټپیان کړل.

په دغه اورګاډي کې د پاکستان امنیتي ځواکونه او د هغوی د کورنۍ غړي ناست وو.

د بلوڅانو بیلتون غوښتونکې ډلې په کویټه کې د خونړۍ بم چاودنې مسولیت ومانه.

د پاکستان صدراعظم نوازشریف دا بمي برید غندلی او بزدلانه یې بللی دی.

د بلوڅانو بیلتون غوښتونکې ډلې په کویټه کې د خونړۍ بم چاودنې مسولیت ومانه.

چارواکو په چاودنه کې د لږترلږه ۲۴ کسانو د وژل کیدو او شاوخوا اویا نورو د ټپي کیدو خبره کړې ده.

د رویترز د راپور له مخې درې پوځې او ملکي چارواکو د خپل هویت د پټ ساتلو په شرط وویل، دغه بم چاودنه نن یکشنبې په هغه ریلګاډي کې شوې چې د پاکستان د امنیتي ځواکونو غړي پکې سپاره وو. د بلوڅانو بیلتون غوښتونکې ډلې، بلوچ لیبریشن آرمي یا بي ایل اې په یوه بیان کې د دغه برید مسولیت منلی او هغه یې یوځانمرګی برید بللی دی.

د پاکستان د ریلګاډو وزارت په یوه بیان کې وویل، چاودنه په کویټه کې د هغه د مسافروړونکي ریلګاډي پټلۍ ته نژدې شوې چې د کویټې د کانټونمنټ له سیمې څخه یې مسافر لیږدول. دغه ریلګاډی وروسته د جعفرایکسپرس په نوم له اوږده واټن ریلګاډي سره نښلیده. په بیان کې دغه راز ویل شوي چې چاودنې د ریلګاډي انجن او درې واګونونه له پټلۍ اړولي او دوه واګونونه یې چپه کړي دي. یوه امنیتي چارواکي ویلي چې پرچاودیدونکو توکو ډک موټر د ریلګاډي له یوه واګن سره د هستوګنې په یوه سیمه کې ټکړ کړی و او زیاته یې کړې یې ده چې په وژل شویو کې د سیمې اوسیدونکي هم شامل دي.

پرکییف د روسیې په تازه بریدونو کې لږترلږه دوه کسان وژل شوې دي.

چارواکو دا ترټولو پراخ بریدونه بللي چې په خبره یې روسیې د سلګونو ډرونونو ترڅنګ له نویو هایپرسونیک توغندویو څخه پکې کاراخیستی دی. د کییف ښاروال ویتالي کلیچکو ویلي، په دغو بریدونو کې کې له ۴۴ ډیرکسان ټپیان شوې دي.

نن یکشنبې د اور وژنې کارکونکو هڅه کوله چې د پلازمېنې په ډېرو برخو کې په ودانیو کې لګیدلې اورونه مړه کړي او ژغورونکي هم د نړیدلو اپارتمانونو او ودانیو له کنډوالو څخه د ژوندي پاتې شویو کسانو په لټه کې وو. چارواکو ویلي چې ښایي د مړو شمیرزیات شي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وایي، له ایران سره یوه هوکړه ښايي د یکشنبې د ورځې ناوخته اعلان شي چې په نتیجه کې به یې په منځني ختیځ جګړه پای ته ورسیږي. روبیو په نوي ډیلي کې خبریالانو ته وویل:
"زه فکر کوم ښايي په راتلونکو څو ساعتونو کې نړۍ یو ښه خبر ترلاسه کړي."

روبیو چې هند ته په خپل لومړي رسمي سفر تللی، وویل، په دغه کیدونکې هوکړه کې به د هرمز تنګي په اړه چې ایران ترډیره حده بند کړی، د امریکا اندیښنې هم لیرې شي.

دا څرګندونې وروسته له هغې وشوې چې ولسمشرټرمپ وویل چې پریوې هوکړې خبرې وروستي پړاو ته رسیدلي.

د پاکستان په بلوچستان ایالت کې نن یکشنبې د یوې چاودنې له امله لږ تر لږه ۲۴ کسان ووژل شول. د یوه لوړپوړي چارواکي په وینا په دې چاودنه کې د پوځیانو یو رېلګاډی په نښه شوی و.

دغه چارواکي چې نوم یې ندی په ډاګه شوی فرانسپرس آژانس ته ویلي چې دغه پیښه کوټې ته نژدې رامینځته شوې او پوځیان هم په قربانیانو کې شامل دي. په دې پيښه کې له ۵۰ څخه ډېر کسان ټپیان شوي دي.

انځورونه ښيي چې د رېلګاډي یو واګون چپه شوی او خلک هڅه کوي چې ژوندي پاتې شوي راوباسي.

چارواکو ویلي چې په دې رېلګاډی کې د پوځ سرتېري او د هغوی د کورنیو غړي سپاره وو او له کوټې څخه پیښورته روان و.

د چارواکو په خبره رېلګاډی د چمن پاټک له سیګنال څخه تېرېده چې له چاودېدونکو توکو ډک یو موټر د رېلګاډي له یوه واګون سره وجنګېد، چې له امله یې زوروره چاودنه رامنځته شوه.

دغې چاودنې د رېلګاډي کړکۍ ماتې کړې او نږدې موټرونه یې هم ویجاړ کړي دي.

یوه بل چارواکي دې آژانس ته ویلي چې پوځیان د اختر د رخصتیو د لمانځلو لپاره خپلو کورونو ته تلل.

تراوسه پورې چا یا کومې ډلې د دغې پیښې مسولیت ندی اخیستي خو په دې نا ارامه ایالت کې اکثره بلوڅ بېلتون غوښتونکي د پاکستان پوځي او نورحکومتي چارواکي او ځایونه د بریدونو لپاره په نښه کوي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیراسحاق ډار د یکشنبې په ورځ وویل چې د ایران او متحدو ایالتونو ترمنځ په خبرو اترو کې "مانا لرونکی پرمختګ" شوی چې په اساس یې دا خوشبیني زیاتوي چې نژدې ده یوه مثبته او دوامداره پایله ترلاسه شي.

د رویترز آژانس د راپوله مخې د ورځې په پیل کې، د پاکستان صدراعظم شهبازشریف د امریکا ولسمشرډونالډ ټرمپ وستایه او هغه ته یې د هغه څه پخاطر مبارکي ورکړه چې ده د سولې لپاره د ټرمپ "غیرمعمولي هڅې" وبللې. هغه زیاته کړه چې پاکستان د خبرو اترو دوام ته ژمن دی او هیله لري چې ډیر ژر د خبرو د راتلونکی پړاو کوربه ‌توب وکړي. پاکستان چې د ایران او امریکا ترمینځ د کړکیچ د پای ته رسولو لپاره د منځګړیتوب هڅې مخ ته وړي، د پوځ لوی درستیزیې مارشال عاصم منیرهم تیره اونۍ له ایراني لوړپوړو چارواکو سره د خبرو لپاره له تهران څخه کتنه ترسره کړه.

په عین حال کې ولسمشرټرمپ د شنبې په ورځ وویل چې له ایران سره د یوې هوکړې پر وروستیو جزیاتو خبرې روانې دي. هغه په خپله ټولنیزه شبکه "ټروت سوشل" کې ولیکل: " د یوه هوکړې وروستي اړخونه او جزیات اوس تربحث لاندې دي او ډیرژیربه اعلان شي. د هوکړې د ډیرو نورو مواردو ترڅنګ، د هرمز تنګی به هم پرانستل شي."