د امریکا د بهرنیو چارو وزیر انټوني بلېنکن د نایجر په بې ثباتۍ کې د روسیې د واګنر د اجیرې ډلې د ناوړه استفادې پر وړاندې خبرداری ورکړ.

هغه پرون سې شنبه د بي بي سي له انګلیسي برخې سره په مرکه کې وویل، فکر نه کوي چې واګنر ډله یا روسیه به په هغه څه کې لاس ولري چې په نایجر کې پېښ شول، خو ده په عین حال کې وویل، دوی تر وسه وسه هڅه کوي چې له دې وضعیته ناوړه استفاده وکړي.

د جنرال عبدالرحمان چیاني په مشرۍ د نایجر د ولسمشرۍ ګارډ ځواکونو د جولای په ۲۷ مه پر ولسمشر محمد بازوم کودتا وکړه، هغه یې ونیوه او د هیواد د چارو واګې یې په خپل لاس کې واخیستې.

د امریکا ولسمشر دونالد ټرمپ د پنجشنبې په ورځ اعلان وکړ چې د لبنان د ولسمشر او د اسراییل صدراعظم سره په ټیلیفوني خبرو کې موافقه شوې چې دواړه هېوادونه د پنجشنبې له ماښامه ۱۰ ورځنی اوربند پیلوي.

ټرمپ په خپلې ټولنیزې شبکې کې لیکلي چې د خبرو په نتیجه کې «دې دواړو مشرانو موافقه کړې چې د خپلو هېوادونو ترمنځ د سولې لپاره، د امریکا د ختیځ ساحل په وخت د پنجشنبې د ماښام له ۵ بجو څخه یو رسمي ۱۰ ورځنی اوربند پیلوي. »

د امریکا ولسشمر زیاته کړه چې خپل مرستیال جي. ډي. ونس، د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو او د ګډو ځواکونو لوی درستیز ته یې لارښوونه کړې چې «له اسراییل او لبنان سره د یوې دوامداره سولې لپاره همکاري وکړي.»

د متحدو ایالاتو د دفاع وزیر خبرداری ورکړی چې که ایران یوه هوکړه ونه کړي، له محاصرې او د بنسټیزو تاسیساتو له بمبارد سره به مخ شي.

پیت هگست د پنجشنبې په ورځ (۲۷ حمل) په دفاع وزارت پنتاګون کې په یوه خبري ناسته کې وویل چې په منځني ختیځ کې امریکایي ځواکونه په داسې موقعیت کې دي چې که ایران د سولې تړون ونه کړي، نو پوځي عملیات به بیا پیل کړي.

هغه ایراني چارواکوته په خطاب کې وویل: «لکه څنګه چې زموږ مرکچیانو ویلي، تاسو کولی شئ یوه روښانه راتلونکې او یو طلایي پل انتخاب کړئ، او موږ هیله لرو چې دا به د ایران د خلکو لپاره ترسره کړئ.»

هغه همدارنګه ټینګار وکړ چې د ایران سمندري محاصره، چې د حمل په ۲۴ مه پیل شوې، تر هغه وخته به دوام وکړي چې اړتیا وي.

هغه خبرداری ورکړ: «که ایران ناسم انتخاب وکړي، نو له محاصرې او د برېښنا او انرژۍ د بنسټونو له بمبار سره به مخ شي.»

په اسلام اباد کې د واشنګټن او تهران ترمنځ د خبرو لومړی پړاو د حمل په ۲۲مه ترسره شو، خو کومې پایلې ته ونه رسېد. پاکستان هڅه کوي چې دواړه لوري د راتلونکو خبرو لپاره قانع کړي. دا په داسې حال کې ده چې د ایران او امریکا ترمنځ اعلان شوی اوربند به تر شپږو نورو ورځو پورې دوام لري.

د امریکا ولسمشر، ډونالډ ټرمپ ویلي چې د لبنان او اسرائیل ترمنځ به نن پنجشنبه مخامخ او د لوړې کچې خبرې وشي.

ټرمپ په خپله خواله رسنۍ ټروت سوشل کې په یوه لنډ پیغام کې لیکلي: «هڅه کوي چې د لبنان او اسرائیل ترمنځ د ارامۍ فضا رامنځته کړي. له هغه وخته چې د دواړو هېوادونو مشرانو وروستی ځل خبرې کړي، ۳۴ کاله وتلي دي.

تر دې مخکې، د سې‌شنبې په ورځ د لبنان او اسرائیل سفیرانو د امریکا د بهرنیو چارو وزیر، مارکو روبیو، په کوربه‌توب او د امریکا د سفیر په حضور کې خبرې کړې وې. سپینې ماڼۍ له هغې کتنې وروسته ویلي و چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د مستقیمو خبرو پلان شته، خو وخت او ځای یې لا نه و ټاکل شوی.

وروسته له هغه چې حزب الله ډلې، د ایران، امریکا او اسرائیل ترمنځ د جګړې په درېیمه ورځ، د اسرائیلو په شمالي سیمو بریدونه وکړل، لبنان په جګړه کې ښکېل شوی دی.

امریکا او اسراییل حزب الله یوه ترهګره ډله ګڼي خو اروپايي اتحادیه د هغې پوځي څانګه په تروریستي لیست کې شامله کړې ده.

د راپورونو له مخې په وروستیو ورځو کې ۲ زره لبنانیان د اسرائیلو په بریدونو کې وژل شوي او اسرائیلي ځواکونه د لبنان په ځینو برخو کې مخکې تللي دي.

د چین د بهرنیو چارو وزیر، وانګ‌یي، د ایران له باندنیو چارو وزیر عباس عراقچي سره په ټیلیفوني خبرو کې په هرمز تنګي کې عادي حالت ته د کښتۍ چلولو د بېرته راګرځېدو غوښتنه کړې ده.

د چین د بهرنیو چارو وزارت د خبرپاڼې له مخې، وانګ‌یي ټینګار کړی چې په هرمز تنګي کې باید د ایران ملي حاکمیت او امنیت ته درناوی وشي، خو په عین حال کې باید په دې مهمه اوبلاره کې د کښتۍ چلولو ازادي او امنیت هم تضمین شي.

هغه زیاته کړې چې نړیواله ټولنه په دې موافقه ده چې په هرمز تنګي کې باید حالت بېرته عادي شي.

د چین د بهرنیو چارو وزارت په وینا، وانګ‌یي خپل ایراني سیال ته ویلي چې اوسنی وضعیت «د بدلون او تحول په یوه حساس پړاو کې دی» او «د سولې پر لور یوه کړکۍ پرانیستل کېږي».

د پاکستان د پوځ مشر د یوه سیاسي- امنیتي پلاوي په مشرۍ د چهارشنبې په ماښام تهران ته ولاړ.

ایران وایي چې عاصم منیر د تهران او واشنګتن ترمنځ د سولې د دوهم پړاو خبرو د پيلیدو په هدف ایران ته د امریکا پیغام رسوي.

رویټرز اژانس څرګندوي چې له فیلډ مارشال منیر سره په دې سفر کې د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي هم مل دی.

ایران وایي چې پاکستاني سرچینو ورته ویلي دي چې په راتلونکو ورځو کې به په اسلام اباد کې د ایران او امریکا تر منځ د روغې جوړې مذاکرات بیا پيل شي.

د یکشنبې په ورځ د امریکا او ایران د استازیو ترمنځ په اسلام اباد کې د روغې جوړې خبرې بې نتیجې پای ته رسیدلې وې.

د ترکیې د کورنیو چارو وزیر وایي، د چهارشنبې په ورځ د ترکیې په جنوب ختیځ کې د قهرمان ماراش ولایت په یوه ښوونځي کې د ډزو پرمهال نهه تنه ووژل شول.

د ترکیې د کورنیو چارو وزیر مصطفی چیفتچي زیاته کړه چې په دې پېښه کې اته زده کوونکي او یو ښوونکی وژل شوي او دیارلس تنه نور ټپیان شوي دي. د زخمیانو له ډلې د شپږ تنو روغتیایي وضعیت نازک دی.

د پولیسو په وینا د اتم ښوونځي یوه زده کوونکي په ټوپک په دوو ټولګیو کې پر خلکو ډزې وکړې چې دا برید کوونکی په خپله هم وژل شوی دی.

د متحدو ایالاتو ولسمشر دونالد ټرمپ وايي ایران سره د اوربند د تمدید پلان نلري بلکه یوه هوکړه به غوره وي.

هغه دا خبره ABC نیوز خبري شبکې سره په مرکه کې وکړه.

ټرمپ ددغې رسنۍ خبریال جاناتان کارل ته وویل " امکان لري هره پیښه وشي خو زه په دې باور یم چې یوې هوکړې ته لاسرسی غوره ځکه دی چې په دې صورت کې به هغوی خپل هیواد ورغوي. "

دامریکا او ایران ترمینځ د اوربند لومړۍ اونۍ پای ته ورسیده او سر له نن چهارشنبه داپریل ۱۵ یې دوهمه اونۍ پیل شوه.

بلخوا فایننشیل ټایمز ورځپاڼه رپوټ ورکوي چې ایران د امریکا په اډو باندې خپلو وروستیو بریدونو کې د چین دیوې استخباراتی سپوږمکۍ له امکاناتو کار اخیستی دی.

دغې ورځپاڼې د چهارشنبې په ورځ په یوه رپوټ کې ادعا وکړه چې ایران د جګړې په جریان کې په پټه د چین دیوې استخباراتي سپوږمکۍ څخه په کاراخیستلو په منځني ختیځ کې امریکايي اډو باندې د بریدونو لپاره نوي امکانات ترلاسه کړل.

ورځپاڼه ادعا کوي چې دغه معلومات یې د "افشا شویو اسنادو" څخه ترلاسه کړي دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سه شنبې په ورځ ویلي چې د جګړې د پای ته رسولو لپاره له ایران سره خبرې ممکن په راتلونکو دوو ورځو کې په پاکستان کې بیا پیل شي.

ټرمپ وویل: "تاسو باید هلته پاتې شئ، ځکه چې په راتلونکو دوو ورځو کې یو څه پیښ کیدی شي او موږ ډیر لیواله یو چې هلته لاړ شو."

هغه زیاته کړه چې د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر په خبرو اترو کې "ښه کار" کوي.

ولسمشر وویل: "هغه ډېر ښه دی او له همدې دا احتمال چې موږ بیا هلته لاړ شو ډېر دی.»

مخکې له دې، ځینو راپورونو کې راغلي دا خبرې چې لومړی پړاو یې شنبه په اسلام اباد کې بې نتیجې پای ته ورسېد ممکن دویم دور یې پنجشنبه پیل شي.

ټاکل شوې ده چې د لبنان او اسراییل استازي نن په واشنګتن کې سره وګوري.

دوی به د امریکا په منځګړیتوب په لبنان کې د جګړې د پای ته رسیدو پر لارو چارو وغږیږي.

د حزب اله مشر نعیم قاسم د دې خبرو تر پیلیدو مخکې د هغو د لغوه کیدو غوښتنه کړې ده او دا خبرې یې بې ګټې بللې دي. نعیم قاسم زیاته کړه چې داسې پریکړې په لبنان کې کورنۍ اجماع ته ضرورت لري.

حزب اله په لبنان کې د ایران نیابتي ډله له اسراییل سره جګړه کوي او دا ډله د امریکا له لورې د ترهګریز سازمان په توګه پیژندل کیږي.

د لبنان صدراعظم نواف سلام روانه اونۍ وویل چې د حزب اله د فشار له امله یې د امریکا سفر ځنډولی دی.

د لبنان لومړي وزیر نواف سلام د مارچ په ۱۲مه اعلان وکړ چې هغه د حزب الله د فشار له امله امریکا ته خپل سفر لغوه کړی دی.

په ننۍ غونډه کې به په واشنګتن کې د لبنان او اسراییل سفیران سره خبرې وکړي او د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو به د دې خبرو منځګړیتوب وکړي.

د چین د بهرنیو چارو د وزارت ویاند د امریکا د سمندري ځواکونو له لورې د ایران د بندرونو بندول خطرناک او غیر مسوولانه وبلل.

ګویو جیاقون نن( د اپریل ۱۴ مه) وویل، دا کړنلاره به د تاوتریخوالي د زیاتیدو سبب شي، د اوربند نازک تړون به کمزوری کړي او د هرمز تنګي له لارې به د بیړیو تګ راتګ نور هم له خطر سره مخامخ کړي.

ایران ځینو کشتیو ته اجازه ورکوي چې د هرمز له تنګي تیرې شي. د دې په غبرګون کې د امریکا پوځ د دوشنبې له ماسپښین راهیسې د ایران د سمندري بندرونو او بیړیو محاصره پيل کړه.

په دې ترڅ کې د وال ستریت جورنال ورځپاڼې راپور ورکړ چې سعودي عربستان هڅې پيل کړې دي چې د هرمز تنګي محاصره ختمه شي او بیرته د واشنګتن او ایران ترمنځ د سولې خبرې پيل شي.