د لاسرسۍ وړ لېنکونه

تازه خبر
دوشنبه ۲۸ تله ۱۳۹۹ کابل ۰۸:۱۴

د چین له یوې لویې پروژې پرده پورته شوه


امریکایي تحلیلګر جانتن هېلمن 

یوه امریکایي تحلیلګر جانتن هېلمن په خپل نوي چاپ شوي کتاب کې د چین له لویې پروژې (یو کمرند او یوې لارې) پرده پورته کړې.

دا کتاب ( د امپراطور نوې لار، چین او د پېړۍ پروژه) نومېږي چې د سپټمبر په ۲۹مه چاپ شو.

د امپراطور نوې لار، چین او د پېړۍ پروژه په نوم کتاب کې ډېر تمرکز د چین د بهرني سیاست په نوښت شوی دی.

دې کتاب کې د چینایي چارواکو د مرکو، تحلیل او څیړنې له مخې دا کیسه کېږي چې ایا چین د یو کمربند-یوې لارې په پروژې سره خپل نړیوال هدف ته رسېږي که نه؟

دا هغه پروژه ده چې چین ۲۰۱۳ کال کې مطرح کړه او له مخې یې غواړي د ورېښمو پخوانۍ لاره بېرته را ژوندۍ کړي، هغه لاره چې د سمندر او ځمکې له لارې درې وچې اسیا، اروپا او افریقا سره نښلوي.

دا پروژه د چین د بهرني سیاست یوه مهمه برخه ده او د پېړۍ پروژه یې بولي.

د کتاب لیکوال جانتن هیلمن په واشنګټن کې د ستراتیژیکو او نړیوالو مطالعاتو د یوې څيړنېزې څانګې یا تینک تنک تحلیلګر دی او د اسیا د بیا نښلولو پروژې د مدیر په توګه کار کوي.

هیلمن له ازادي راډیو سره مرکه کې ویلي، د چین ځینې فعالیتونه د خبرداري او اندېښنې دي.

ده ویلي، دغه هېواد د (یو کمربند او یوې لارې) لویې پروژې د همغږۍ لپاره مدیریتي جوړښت نه لري.

هیلمن په خپل کتاب کې لیکي، د یو تریلیون ډالرو دا لویه پروژه د یوې لویې ستراتیژۍ پر ځای تر ډېره د ټکنیو او نا همغږو نوښتونو یوه ټولګه ده.

کتاب کې راغلي، د دغې پروژې په ځینو چارو کې لا هم ابهامات شته.

چین د دغې پروژې د بشپړولو لپاره په اسیا، افریقا او اروپا کې د بندرونو، رېل پټلېو او برښنا پروژو باندې سلګونه میلیارده ډالر پانګونه کوي.

د هیلمن په کتاب کې راغلي، دغه پروژه وروستیو کلونو کې یو څه له پامه غورځېدلې، ځکه د ځینو پروژو د سوداګریز ارزښت په اړه یې پوښتنې راولاړې شوي او ورسره سم داسې اندېښنې دي چې چین ممکن د یوکمربند-یوې لارې پروژه پر نوور هېوادونو د کنټرول یوه وسیله وګرځوي.

د کتاب لیکوال چین د شاهي نظامونو په کتار کې دروي او وایي، دغو نظامونو له سوداګرۍ نه د جیوپولتیک یا سیاسي جغرافیې د پراختیا په هدف کار اخیست.

په کتاب کې راغلي، له ابهاماتو او کمزوریو سره سره د یوکمربند-یوې لارې پروژه مخته روانه ده.

ده ویلي، د دغې لویې پروژې ځینې وړې برخې د اقتصادي او سوداګریز ارزښت په نسبت ډېر سیاسي ارزښت لري او له چین سره د نورو هېوادونو اړیکې پیاوړي کوي.

XS
SM
MD
LG