- د افغانستان د ستراتېژیکو او نړیوالو مطالعاتو مرکز
د افغانستان د ستراتېژیکو او نړیوالو مطالعاتو مرکز د افغانستان د سولې بهیر مهم ګڼلی دی.
د مقالې لیکوال د افغانستان د روان بحران څخه د وتلو لپاره د څلورو مواردو وړانديز کړی دی.
د افغانانو ترمنځ مذاکرات، باور جوړونه، دا چې افغانان د نړیوالې ټولنې په ملاتړ سره دا فرصت لري چې د کرونا ویروس د خورېدو سره هممهاله د سولې لپاره هڅې نړیوالو ته وړاندې کړي او هم دا چې د امریکا متحده ایالات له بېلابېلو اړخونو سره کار کولو ته اړتیا لري.
په دې مطلب کې راغلي چې پاکستان د طالبانو لپاره یو امن پناه ځای ګڼل کېږي او اوس باید واضحه شي په داسې حال کې چې د طالبانو ډله له افغانستان څخه د امریکایي ځواکونو وتلو ته په تمه ده، تاوتریخوالي ته د طالبانو بیا مخه کول یو انتخاب نهدی.
د مقالې لیکوال زیاتوي د امریکا متحده ایالات، اروپایي ټولنه، د ملګرو ملتونو سازمان، نړیوال بانک او نورې ادارې باید وښیي چې د ثبات پر لوري د تګ پر مهال له افغانستان سره مالي مرسته کوي، خو داسې نه چې دا کار د طالبانو په رسمیت پېژندل وګڼل شي، هغه هم په هغه صورت کې چې دا ډله بینالافغاني مذاکرات ونهکړي.
د ستراتېژیکو او نړیوالو مطالعاتو مرکز په دې مطلب کې داسې نتیجه اخیستې چې د امریکا متحده ایالات باید له افغانستان څخه د خپلو ځواکونو له ایستلو سره له دې هېواد سره ژمنې تازه کړي او د افغانستان پلان په نوم یوه پروګرام باندې کار وکړي څو دا هېواد ثبات او هوساینې ته ورسېږي او وکولای شي د بشري بحرانونو، جګړې او د اسلامي دولت ډلې یا داعش او هم نورو ترهګرو سازمانونو سره مبارزه وکړي.
- ایشین لایټ
په افغانستان کې هدفي وژنې هغه څه دي چې ځینو نړیوالو رسنیو تبصرې ورباندې لیکلې دي.
په یوه تازه پېښه کې د کابل د وزیر محمد اکبر خان جومات خطیب محمد ایاز نیازی د سې شنبې په ماښام د غبرګولي ۱۳مه د ماښام تر لمانځه وروسته د هغه ماین ښکار شو چې په جومات کې دننه ځای پر ځای شوی وو.
په دې پېښه کې ښاغلی نیازی ټپي او وروستهیې ساه ورکړه.
ایشین لایټ انټرنټي خپرونې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د تازه راپور په حواله لیکلي چې نهیوازې القاعده شبکه او د طالبانو ډله، بلکې نورې د پاکستان ترورېستي شبکې لکه جیش محمد او لشکر طیبه په افغانستان کې په هدفي وژنو کې لاس لري او روزل شوي برید کوونکي د دې ډول وژنو لپاره افغانستان ته لېږي.
په دې مطلب کې راغلي چې جیش محمد او لشکر طیبه افغانستان ته د ترهګرو د قاچاق زمینه برابروي او دغه وسلهوال د سلاکار، مربي او د چاودېدونکو موادو د متخصصینو په توګه په دې هېواد کې فعالیت کوي.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا دغهراز ویلي چې دا دوه پاکستانۍ ډلې شااوخوا زر جګړهمار په افغانستان کې لري چې ۲۰۰یې وسلهوال دي او د طالبانو تر کنټرول لاندې سیمو لکه د ننګرهار ولایت د مهمند درې، دُر بابا او شېرزاد ولسوالیو کې مېشت دي.
د چارو پوهان په دې باور دي چې له القاعده شبکې سره د طالبانو اړیکې او په افغانستان کې د سیمې د ترورېستي شبکو فعالیتونه کولای شي چې د امریکا او طالبانو ترمنځ د فبرورۍ د ۲۹مې توافق له خطر سره مخامخ کړي، ځکه د طالبانو لومړنۍ ژمنه له ترورېستي شبکو سره اړیکې پرې کول وو، خو ملګرو ملتونو اوس په دې اړه جدي شک مطرح کړی دی.