روسیه وايي، نړیوال باید د کیمیاوي وسلو د بندیز په کنوانسیون کې د ګډون لپاره د سوریې د پرېکړې هرکلی وکړي.
د روسیې ولسمشر ولادیمیرپوتین وايي باید د سوریې د دې پرېکړې هرکلی وشي چې غواړي د کیمیاوي وسلو د بندیز له تړون سره یو ځای شي.
ښاغلي پوتین وویل دا اقدام ښيي چې د سوریې حکومت د دې هېواد د کړکېچ د حل لپاره جدي نیت لري. پوتین د شانګهای د همکارۍ د سازمان سرمشریزې ته چې په بشکېک کې روانه ده پر سوریې د پوځي یرغل په برخه کې د روسیې پر دریځ ټینګار وکړ:
”له نن وروسته سوریه پر کیمیاوي وسلو د بندیز د کنوانسیون بشپړ غړیتوب ترلاسه کوي. فکر کوم چې موږ باید د سوریې د مشرانو د دې اقدام هرکلی وکړو. زه هیله لرم چې دا به د سوریې د کړکېچ د حل په برخه کې یو ډېر مهم ګام وي او څرګندوي چې زموږ سوري شریکان د دې لارې په تعقیبولو کې جدي نیت لري“
چین او ایران هم نن د سوریې د دې اقدام هرکلی وکړ.
ملګروملتونو پرون تایید کړه چې سوریې د کیمیاوي وسلو د بندیز د ۱۹۹۷ کال په کنوانسیون کې د ګډون لپاره خپل غوښتنلیک دوی ته سپارلی دی.
دا طرح چې سوریه دې د امریکا له پوځي حملې د خلاصون لپاره له خپلو کیمیاوي وسلو لاس واخلي لومړی روسیې وړاندې کړه.
په همدې حال کې د امریکا د بهرنیوچارووزیر جان کېري د روسیې د بهرنیوچارو له وزیر سیرګي لاوروف سره نن د مسکو د وړاندیز په اړه د بحث لپاره په ژنېو کې دوهم ځل کتنه کوي. په دې کتنه کې د سوریې لپاره د ملګروملتو او عرب لیګ ځانګړی استازی لخضر براهیمي هم ګډون کوي.
د سوریې ولسمشربشاراسد پرون وویل، هېواد یې د امریکا له وېرې نه، بلکې د روسیې د ډيپلوماسۍ په خاطر، موافقه کړې چې خپله د کیمیاوي وسلو زېرمه به سپاري. روسیه د سوریې د حکومت اصلي او خورا مهم متحد او د وسلو چمتو کوونکی هېواد دی.
ښاغلي کېري وویل، د دې لپاره چې سوریه د خپلو کیمیاوي وسلو له سپارلو ډډه ونکړي، پوځي تهدید باید پرځای پاتې وي، خو لاوروف وویل د مسکو پلان د پوځي اقدام اړتیا له مینځه وړې ده.
د امریکا ولسمشر بارک اوباما وروسته له هغه د سوریې د حکومت پرضد د پوځي اقدام ګواښ وکړ چې د اګست په یوویشتمه دمشق ته نژدې د یوه زهرجن ګاز د کارولو له وجې د امریکايي چارواکو په وینا له یوزراو څلورسوو زیات کسان ووژل شول. امریکا او ځینو لویدیځ متحدان یې وايي، د کیمیاوي وسلو دا حمله د سوریې دولتي ځواکونو کړې ده.
له بلې خوا د بشري حقونو د څار ټولنې هیومان رایټس واچ نن په یوه بیان کې د سوریې پر حکومت او د رژیم پر پلوي ځواکونو تور ولګاوه چې د مدیترانې سمندرګي پر غاړه په دوو پرتو، عمدتا سني مېشتو ښارګوټو کې یې په تېره مې میاشت کې نژدې دوه نیم سوه کسان له مخې اعدام کړي دي.
د روسیې ولسمشر ولادیمیرپوتین وايي باید د سوریې د دې پرېکړې هرکلی وشي چې غواړي د کیمیاوي وسلو د بندیز له تړون سره یو ځای شي.
ښاغلي پوتین وویل دا اقدام ښيي چې د سوریې حکومت د دې هېواد د کړکېچ د حل لپاره جدي نیت لري. پوتین د شانګهای د همکارۍ د سازمان سرمشریزې ته چې په بشکېک کې روانه ده پر سوریې د پوځي یرغل په برخه کې د روسیې پر دریځ ټینګار وکړ:
”له نن وروسته سوریه پر کیمیاوي وسلو د بندیز د کنوانسیون بشپړ غړیتوب ترلاسه کوي. فکر کوم چې موږ باید د سوریې د مشرانو د دې اقدام هرکلی وکړو. زه هیله لرم چې دا به د سوریې د کړکېچ د حل په برخه کې یو ډېر مهم ګام وي او څرګندوي چې زموږ سوري شریکان د دې لارې په تعقیبولو کې جدي نیت لري“
چین او ایران هم نن د سوریې د دې اقدام هرکلی وکړ.
ملګروملتونو پرون تایید کړه چې سوریې د کیمیاوي وسلو د بندیز د ۱۹۹۷ کال په کنوانسیون کې د ګډون لپاره خپل غوښتنلیک دوی ته سپارلی دی.
دا طرح چې سوریه دې د امریکا له پوځي حملې د خلاصون لپاره له خپلو کیمیاوي وسلو لاس واخلي لومړی روسیې وړاندې کړه.
په همدې حال کې د امریکا د بهرنیوچارووزیر جان کېري د روسیې د بهرنیوچارو له وزیر سیرګي لاوروف سره نن د مسکو د وړاندیز په اړه د بحث لپاره په ژنېو کې دوهم ځل کتنه کوي. په دې کتنه کې د سوریې لپاره د ملګروملتو او عرب لیګ ځانګړی استازی لخضر براهیمي هم ګډون کوي.
د سوریې ولسمشربشاراسد پرون وویل، هېواد یې د امریکا له وېرې نه، بلکې د روسیې د ډيپلوماسۍ په خاطر، موافقه کړې چې خپله د کیمیاوي وسلو زېرمه به سپاري. روسیه د سوریې د حکومت اصلي او خورا مهم متحد او د وسلو چمتو کوونکی هېواد دی.
ښاغلي کېري وویل، د دې لپاره چې سوریه د خپلو کیمیاوي وسلو له سپارلو ډډه ونکړي، پوځي تهدید باید پرځای پاتې وي، خو لاوروف وویل د مسکو پلان د پوځي اقدام اړتیا له مینځه وړې ده.
د امریکا ولسمشر بارک اوباما وروسته له هغه د سوریې د حکومت پرضد د پوځي اقدام ګواښ وکړ چې د اګست په یوویشتمه دمشق ته نژدې د یوه زهرجن ګاز د کارولو له وجې د امریکايي چارواکو په وینا له یوزراو څلورسوو زیات کسان ووژل شول. امریکا او ځینو لویدیځ متحدان یې وايي، د کیمیاوي وسلو دا حمله د سوریې دولتي ځواکونو کړې ده.
له بلې خوا د بشري حقونو د څار ټولنې هیومان رایټس واچ نن په یوه بیان کې د سوریې پر حکومت او د رژیم پر پلوي ځواکونو تور ولګاوه چې د مدیترانې سمندرګي پر غاړه په دوو پرتو، عمدتا سني مېشتو ښارګوټو کې یې په تېره مې میاشت کې نژدې دوه نیم سوه کسان له مخې اعدام کړي دي.