د سپټمبر اتمه د سواد د زدهکړې نړیواله ورځ ده.
دا ورځ داسې مهال رارسېږي چې په افغانستان کې د میلیونونو کسانو ترڅنګ چې له سواد څخه بېبرخې دي، نجونې هم له شپږم ټولګي پورته د خپلو زدهکړو له دوام څخه محرومې دي.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق (یونیسف) د شمېرو له مخې، د طالبانو د واکمنۍ په پنځو کلونو کې شاوخوا ۲.۶ میلیونه نجونې د خپلو زدهکړو د دوام څخه محرومې شوې دي.
که څه هم په افغانستان کې د بېسواده کسانو د شمېر په اړه کره معلومات نهشته، خو شاوخوا یو کال وړاندې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي د هغه وخت ځانګړې استازې، روزا اوتنبایوا، ویلي و چې افغانستان د هغو هېوادونو له ډلې دی چې د بېسوادۍ کچه پهکې ډېره لوړه ده.
هغې ویلي و چې په افغانستان کې یوازې ۵۰ سلنه نارینه او ۲۰ سلنه ښځې د لوستلو او لیکلو وړتیا لري.
د ملګرو ملتونو د ښوونې، علمي او کلتوري سازمان (یونسکو) د نړیوالې سواد زدهکړې ورځې په مناسبت ویلي چې زدهکړه د هر انسان حق دی او اوسمهال په ټوله نړۍ کې شاوخوا ۷۳۹ میلیونه کسان لا هم د سواد له لومړنیو مهارتونو څخه بېبرخې دي.