د روسیې روغتیايي چارواکو بلاخره جرمني ته، د اپوزیسیون د مشر الکسي ناوالنې د لېږد اجازه ورکړه.

ناوالنې چې شک کېږي، مسموم شوی به وي، د سربیا په یوه روغتون کې په کوما حالت کې و.

د ناوالنې د کورنۍ غړو او ملاتړو هڅه کوله، چې دی د عاجلې درملنې لپاره جرمني ته ولېږي، خو د روسیې هغو ډاکټرانو د دې کار اجازه نه ورکوله، چې د ناوالنې په درملنه بوخت وو.

خو د سایبریا د اومسک روغتون یوه لوړ-رتبه چارواکي اناتولې کالیني-چینکو پرون ناوخته رسنیو ته وویل، ناوالنې اوس د دې وړ دی، چې بل ځای انتقال شي.

د ریا نووستي خبري اژانس به حواله، په پام کې ده، ناوالنې نن سهار په یوه الوتکه کې برلین ته ولېږدول شي.

د الکسي ناوالنې مېرمنې یولیا ناوالنایا، له ولسمشر ولادمیر پوتین غوښتنه کړې، چې خاوند ته یې د عاجلې روغتیايي څارنې لپاره جرمني ته د انتقال اجازه ورکړي.

د کرملین منتقد او د اداري فساد ضد کمپاینر ۴۴ کلن ناوالنې تېره پنج شنبه ناروغ او په امبولانس کې روغتون ته انتقال شو، چې وروسته کوما حالت ته لاړ.

د اسرائیل حکومت د پنجشنبې په ورځ اعلان وکړ ترڅو چې حزب الله بې وسلې شوی نه وي خپل ځواکونه له لبنان څخه نه باسي.

د اسرائیل د حکومت ویاند، ډیویډ منسر، خبریالانو ته وویل:
«تر څوچې حزب‌الله یو ګواښ وي، بې وسلې شوی نه وي او پوځي تشکیلات یې له منځه نه وي تللي، موږ به خپل ځواکونه د لبنان له جنوب څخه ونه باسو.»

حزب‌الله د تېر کال (کب) میاشت کې، وروسته لدې چې امریکا او اسرائیل پر ایران بریدونه پیل کړل، د اسرائیل پر شمال د راکټونو او بې‌پیلوټه الوتکو په توغولو جګړې ته داخل شو. په مقابل کې، د اسرائیل پوځ پر لبنان پراخ هوايي بریدونه پیل کړل او خپل ځمکني ځواکونه یې هم د دغه هېواد جنوب ته ولېږل.

د جګړې په جریان کې، د لبنان حکومت په واشنګټن کې له اسرائیل سره مستقیمې خبرې اترې پیل کړې.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر، مارکو روبیو، د دغو خبرو په اړه ویلي چې دواړه ګاونډي هېوادونه د «ارادې او نیت پر بنسټ یوې ژمنې» ته نږدې شوي دي.

ایران امریکا سره د تفاهم‌ لیک د امضا په درشل کې ټینګار کاوه چې د اسرائیل له خوا پر لبنان بریدونه باید پای ته ورسېږي، او د دغه تفاهم له لاسلیک څو ورځې وروسته د اسرائیل او حزب‌الله ترمنځ اوربند رامینځ ته شو.

حزب الله یو سیاسي او پوځي سازمان دی چې امریکا یې یوه ترهه ګره ډله ګڼی خو اروپايي اتحادیه یې یواځې پوځي څانګه ترهه ګره ګڼي.

په وینزویلا کې د پرله پسې دووزلزلو له امله د مړو شویو کسانو شمیر لږترلږه ۱۶۴ ته رسیدلی او د ټپیانو شمیر له ۹۷۰ اوښتی.

دا په تېرو څه باندې سلو کلونو کې د وینزویلا تر ټولو پیاوړې زلزله وه. لومړۍ زلزلې چې شدت یې د ریښتر په کچه ۷،۲ و، د دې هېواد د شمالي ساحل سیمه ولړزوله، یوازې ۴۰ ثانیې وروسته بلې د ریښترپه کچه ۷،۵ زلزلې بیا همدا سیمه ولړزوله.

دغو زلزلو په پلازمینه کاراکاس کې کورونه ونړول او په ټوله سیمه کې یې پراخ ویجاړی رامنځته کړ. چارواکو وویل چې له متحده ایالاتو او څو اروپایي هېوادونو څخه لسګونه ژغورونکي ډلې د ځپل شوې سیمې پر لور استول شوي او د چین، هند، برازیل او ان ایران په ګډون چې په خپله جګړې ځپلی، یو شمېر نورو هېوادونو هم د مرستې وړاندیز کړی دی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي چې د امریکا او ایران ترمنځ د تخنیکي خبرو نوی پړاو به د جون میاشتې په پای کې په سویس کې بیا پیل شي. هغه دا څرګندونې د فارس خلیج سیمې ته د خپل مهم سفر د دویمې ورځې په پای کې وکړې. د دې سفر هدف د واشنګټن او تهران ترمنځ د لنډمهالي هوکړې په اړه د سیمې د اندیښنو کمول بلل شوي دي.

د ازادي راډیو د خبر د مرکزي څانګې د راپورله مخې روبیو د چهارشنبې په ورځ د جون په ۲۴مه بحرین ته روانیدو مخکې په کویټ کې د ازادي راډیو خبریال ته وویل: "زما په باور، تخنیکي ډله به د جون په ۲۹مه یا ۳۰مه بېرته خبرو ته کښېني."

هغه څرګنده کړه چې په دغو خبرو کې به د امریکا د بهرنیو چارو وزارت او د انرژۍ وزارت متخصصین ګډون وکړي او بحثونه به د بندیزونو، اټومي مسایلو او د هوکړې د عملي کولو پر میکانیزمونو متمرکز وي.

روبیو ټینګار وکړ چې واشنګټن هڅه کوي د یوه نازک اوربند ته ورته فضا څخه ژر تر ژره یو هراړخیزاو دوامداره توافق ته لاره هواره کړي.

واشنګټن او تهران تیره اونۍ یوتفاهم لیک لاسلیک کړچې له مخې یې د ځینو نورو مواردو ترڅنګ د هرمزتنګی بیرته پرانستل شو او امریکا د ایران د بندرونو محاصره پای ته ورسوله.

په وینزویلا کې د پرله پسې دووزلزلو له امله له ۳۰ څخه ډېر کسان مړه او سلګونو نور ټپیان شوي دي. چارواکو ویلي چې د مړو او ټپیانو شمېر به نور هم لوړ شي، ځکه تراوسه ژغورونکې ډلې ټولو هغو سیمو ته چې زلزلې ځپلې، ندي رسیدلي.

دا په تېرو څه باندې سلو کلونو کې د وینزویلا تر ټولو پیاوړې زلزله وه. لومړۍ زلزلې چې شدت یې د ریښتر په کچه ۷،۲ و، د دې هېواد د شمالي ساحل سیمه ولړزوله، یوازې ۴۰ ثانیې وروسته بلې د ریښترپه کچه ۷،۵ زلزلې بیا همدا سیمه ولړزوله.

دغو زلزلو په پلازمینه کاراکاس کې کورونه ونړول او په ټوله سیمه کې یې پراخ ویجاړی رامنځته کړ. د ژغورنې او بیړنیو خدماتو سلګونه کارکوونکي په چټکۍ سره هڅه کوي چې هغه کسان ومومي او وژغوري چې د نړېدلو ودانیو تر خاورو او کنډوالو لاندې بند پاتې دي.

سپاه پاسداران وايي چې د هرمزتنګي له لارې د کشتیو خوندي تګ راتګ یوازې د هغه مسیر له لارې ممکن دی چې له مخکې ایران ټاکلی او هره بله لار چې د ایران له همغږۍ پرته اعلان شوې وي، د منلو وړ نه ده او یو امنیتي خطر ګڼل کېږي.

سپاه پاسداران دغه څرګندونې وروسته له هغې وکړې چې د چهارشنبې په ورځ راپورونه خپاره شول چې عمان د یوې "موقتي" سمندري لارې په معرفي کولو سره له کشتیو غوښتي چې د اوس لپاره دې په هرمز تنګي کې د تګ راتګ لپاره له همدې لارې کار واخلي.

سپاه پاسداران ټینګار کړی چې له هغو کشتیو سره به چلند وکړي چې د ایران له همغږۍ پرته د دې مهمې سمندري لارې د تېرېدو هڅه وکړي.

ایران تر دې وړاندې یوه بله لار ټاکلې وه او هغه یې د هرمز تنګي چې د نړۍ د تیلو شاوخوا یو پرپنځمه برخه له همدې لارې تیریږي، د تېرېدو یوازینۍ خوندي لاره بللې وه.

د امریکا د پوځ مرکزي قوماندانۍ (سینټکام) ویلي چې ځواکونو یې د سوریې په شمال لوېدیځ کې په یوه هوايي برید کې د داعش ډلې یو مهم مشر وژلی دی.

سینټکام د چهارشنبې په ورځ په اېکسپاڼه کې لیکلي چې دغه برید د جون په ۱۹مه ترسره شوی او په ترڅ کې یې د داعش یو جګپوړی مشر، علي حسین العلیوي، وژل شوی دی.

د امریکا پوځ ویلي، دا برید د هغو ترهګرو ډلو د له منځه وړلو د هڅو برخه ده چې د امریکايي وګړو او د امریکا خاورې ته ګواښ پېښوي.

د سینټکام قوماندان، براد کوپر، ویلي چې امریکايي ځواکونه او سیمه‌ییز متحدان به یې د داعش د پاتې شونو پر ضد خپلو عملیاتو ته دوام ورکړي، څو د دې ډلې دایمي ماتې یقیني شي. هغه زیاته کړې چې امریکا به د خپلو ځواکونو، خاورې او متحدانو دفاع ته دوام ورکړي.

د بښنې نړیوال سازمان د ماهرنګ بلوچ او صبغت الله شاهجې محکومیدل ،عادلانه محاکمې څخه څرګنده سرغړونه ګڼی او ددوی د فوري خوشې کیدو غوښتنه کوي.

د بشر د حقوقو دغه دواړه فعالان کوټه کې تروریزم ضد محکمې لخوا په عمري قید محکوم شوي دي.

د بښنې دنړیوال سازمان چارواکې ایزابیل لاسه په خپله اعلامیه کې وايي پاکستان کې د تروریزم ضد قوانینو څخه دسوله ایزو اعتراضونو د چوپولو لپاره «ناوړه استفاده» کیږي.

یاد سازمان ټینګار کوي چې هیڅ داسې مستقیم سند نشته چې د ۲۰۲۴ کال د اعتراضونو په مهال زورزیاتي سره د ماهرنګ بلوچ اوصبغت الله شاهجې تړاو ثابت کړي.

ددغو لاریونونو په مهال چې د بلوڅ فعالانو په وژل کیدو داعتراض لپاره شوي وو هغه مهال یو امنیتي مامور وژل شوی وو.

حکومت د لاریونونو مخه ونیوله چې د زور زیاتي په نتیجه کې هم لاریون کوونکو او هم امنیتي ځواکونو ته مرګ ژوبله واوښته.

د بښنې نړیوال سازمان ټینګار کوي چې دغه دواړه فعالان دبشري حقوقو څخه د دفاع له امله په نښه شوي او باید سملاسي خوشې کړای شي.

د متحدو ایالاتو سنا مجلس، دامریکا او ایران ترمینځ د تفاهم‌لیک له امضاء څو ورځې وروسته، په یوه نوې رایه‌ اخیستنه کې پریکړه وکړه چې د ایران په وړاندې جګړه باید ودرول شي او دبیا پیل لپاره به یې ولسمشر دکانګرس اجازې ته اړتیا ولري.

دغه پریکړه په ۵۰ موافقو او ۴۸ مخالفو رایو تصویب سوه.

خو دا مصوبه به د لاسلیک لپاره ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته ونه سپارل شي او تر ډېره تشریفاتي بڼه لري.

دغه طرحه چې لومړی د استازو جرګې تصویب کړې وه، ډونالډ ټرمپ مکلفوي چې امریکایي ځواکونه له ایران سره له هر ډول پوځي ښکېلتیا وباسي، مګر دا چې کانګرس په څرګند ډول د دې اقدام اجازه ورکړي.

سنا مجلس کې د څلورو جمهوري غوښتونکو سناتورانو په شمول ، ۵۰ سناتورانو دې لایحې ته مثبته رایه ورکړه. بلخواته یې یو ډیموکراټ سناتور هم مخالفت وکړ.

د امریکا ولسمشر د کانګرس په دغې مصوبې سخت انتقاد وکړ او دا اقدام یې « بې ‌وخته او بې‌معنا» وباله.

ټرمپ په خپلې ټولنیزې شبکې «تروت سوشیل» کې ولیکل:

«په داسې حال کې چې ما ایران ډېر بد حالت او د بشپړ سقوط درشل ته رسولی، د امریکا کانګرس پرېکړه کوي چې د جګړې د واکونو د لایحې په اړه یوه په سخت ډول بې‌وخته او بې‌معنا رایه‌اچونه ترسره کړي. »

د پاکستان صدراعظم شهباز شریف وایي، د بالیستیک توغندیو په اړه باید دوه‌ ګونی معیار موجود نه وي او زیاته یې کړه چې ایران هم د نورو هېوادونو په څېر د دې وسلو د درلودلو حق لري.

شهباز شریف چې هیواد یې د ایران او امریکا ترمنځ د جګړې د پای ته رسولو په هڅو کې د منځګړي په توګه رول لوبولی، د سې شنبې په ورځ خبریالانو ته دا هم وویل چې د ایران او متحده ایالاتو ترمنځ د تفاهم لیک لپاره خبرو کې د بالیستیک توغندیو موضوع هېڅکله د بحث په اجنډا کې نه وه، ځکه دا موضوع هېڅکله د دغو خبرو برخه نه وه. تردې مخکې ځینو رسنیو د پاکستان د صدراعظم له قوله ادعا کړې وه چې د ایران د بالیستیک توغندیو موضوع د ایران او متحده ایالاتو ترمنځ د خبرو اترو له مهمو محورونو څخه ده.

ایران د اسراییل او امریکا په وړاندې جګړه کې د بې پيلوټه الوتکو یا ډرونونو ترڅنګ له منځني او لیرې واټن ویشتونکو توغندویو څخه کارواخیست چې پر خلیج هیوادونو سربیره د اسراییل په ډیرو ښارونو کې یې هدفونه په نښه کړل.

په سویس کې د ایران او امریکا تخنیکي خبرې اترې پایته ورسیدې.

د ایران دولتي رسنیو نن سه شنبې راپور ورکړی چې دواړو خواوو هوکړه کړې چې د ایران د اټومي پروګرام او پر دې هېواد د بندیزونو د پای ته رسولو په اړه کاري ډلې جوړې کړي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت مرستیال کاظم غریب ابادي وايي،" د دوشنبې د ورځې په خبرو کې هوکړه وشوه چې د تهران او واشنګټن مذاکراتي ټیم به څلور کاري ډلې جوړوي".

د هغه په ټکو،" پر ایران د بندیزونو د لیرې کولو، اټومي پروګرام، د ایران بیارغونه او اقتصادي وده او د څار کاري ډلو په جوړیدو هوکړه شوې ده".

غریب ابادي وړاندې وویل، "دغه کاري ډله د مذاکراتو د دوام مسولیت هم لري".

د قطر او پاکستان په منځګړیتوب وړمه ورځ په سویس کې د ایران او امریکا ترمنځ تخنیکي خبرې اترې پیل شوې.

دا خبرې اترې وروسته له هغې وشوې چې امریکا او ایران د تیرې جمعې په ورځ د ۶۰ ورځو لپاره د سولې هوکړه لاسلیک کړه.