تازه خبر
یکشنبه ۱ لیندۍ ۱۴۰۵ کابل ۰۲:۳۲

خبرونه

ملګري ملتونه: د افغانستان په ختیځ کې د زلزلې له امله ۶۴۹ زره ټنه کنډوالې پاتې دي

د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام وايي، د اګست په ۳۱مه د افغانستان په ختیځ کې د زورورې زلزلې له امله څه باندې ۶۴۹ زره ټنه خاورې او کنډوالې پاتې دي، چې د پاکولو لپاره یې شاوخوا ۴۰ زره او ۵۰۰ لاریو ته اړتیا ده.

دې سازمان د سپوږمکۍ د تصویرونو له مخې، ویلي چې د زلزلې له امله ښايي د ۲۳ زرو او ۳۱ زرو ترمنځ کسان بې‌ځایه شوي وي. شاوخوا ۱.۴ میلیونه کسان د زلزلې له سختو ټکانونو سره مخ شوي او په کونړ، ننګرهار او لغمان ولایتونو کې تر ټولو ډېر زیانونه اوښتي دي.

د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام خبرداری ورکړی چې د ژمي په رانژدې کېدو سره زلزله‌ځپلې کورنۍ خوندي سرپناه، خوراکي توکو، پاکو اوبو او روغتیايي خدمتونو ته بېړنۍ اړتیا لري.

دغه سازمان د نړیوالې ټولنې د لا ډېرو مرستو غوښتنه کړې او ټینګار یې کړی چې د کنډوالو پاکول او د ویجاړو شویو سیمو بیارغونه باید په خوندي او اغېزمن ډول ترسره شي.

د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ

د اسیا د الف لوبډلو سیالۍ: افغانستان له هانګ مانګ سره مخامخ کېږي

ارشیف
ارشیف

د افغانستان د کرکټ الف لوبډلې د اسیا د الف لوبډلو په جام کې له دوو پر له بسې ماتو وروسته سبا له هانګ کانګ سره د سیالۍ میدان ته وځي.

پرون (شنبه) د بنګله دېش الف لوبډلې د افغانستان الف لوبډلې ته په یو ویکټ ماتې ورکړه. تر دې وړاندې لومړۍ مسابقه د سریلانکا لوبډلې له افغانستان څخه ګټلې وه.

نن په بي ګروپ کې هند او پاکستان مخامخ کېږي.

افغانستان ته د ایران غیرنفتي صادرات ۳۲ سلنه زیات شوي

ایران وايي، د روان لمریز کال په لومړیو اوو میاشتو کې افغانستان ته د ایران د غیرنفتي توکو صادرات د تېر کال د همدې مودې پرتله د وزن له مخې ۳۲ سلنه زیات شوي دي.

د ایران د تایباد ښار د دوغارون ګمرک عمومي رئیس د شنبې په ورځ وویل، چې ایران په دې موده کې د دوغارون د ګمرک له لارې افغانستان ته ۷۴۵ زره او ۷۰۰ ټنه غیرنفتي توکي صادر کړي دي.

د هغه په وینا، د دغو صادراتو ارزښت ۲۴۷ میلیونه او ۵۹۰ زره ډالرو ته رسېږي، چې د تېر کال د همدې مودې پرتله یې ارزښت هم ۱۰ سلنه زیات شوی دی.

نوموړي زیاته کړې چې په دې اوو میاشتو کې د دوغارون له لارې افغانستان ته یو میلیون او ۲۱۶ زره ټنه توکي رسېدلې، چې ارزښت یې دوه میلیارده او ۳۹۸ میلیون ډالره دی.

نوموړي ویلي، چې په دې موده کې له افغانستان څخه د همدې ګمرک له لارې ایران ته ۱۱ زره او ۸۸۴ ټنه توکي وارد شوي، چې ارزښت یې ۲۲ میلیونه او ۳۵۰ زره ډالره دی.

د هرمز تنګي له لارې د تېلو لېږد نژدې نیمایي ته کم شوی

فایننشل ټایمز ورځپاڼې د کپلر شرکت د لومړنیو شمېرو پر بنسټ راپور ورکړی چې د نومبر په دوهمه اوونۍ کې د هرمز تنګي له لارې د تېلو د لېږد اندازه د همدې میاشتې د لومړۍ اوونۍ پرتله کابو نیمایي ته راټیټه شوې ده.

د راپور له مخې، دا کمښت په داسې حال کې راغلی چې تر دې مخکې د دې تنګي له لارې د تېلو لېږد د پام وړ بېرته زیات شوی و. د اکتوبر په شپږو ورځو کې د تېلو د لېږد کچه ان د جګړې تر پیلېدو له مخکې وخت څخه هم لوړه شوې وه.

د امریکا او اسراییل له لوري پر ایران د جګړې په لومړۍ میاشت کې له دې اوبلارې د تېلو صادرات نژدې په بشپړ ډول درېدلي وو، خو د راپور له مخې، له سپټمبر میاشتې راهیسې بېرته زیات شول او په اکتوبر کې د ایران له تېلو پرته، په منځنۍ توګه هره ورځ ۱۰.۳ میلیون بېرله تېل له دې لارې لېږدول کېدل.

د تېلو په لېږد کې دا زیاتوالی تر ډېره د هغو تېل وړونکو بېړیو د کاروانونو له امله و، چې د امریکا د سمندري ځواکونو تر ساتنې لاندې له تنګي تېرېدل.

د بریتانیا د سمندري سوداګرۍ د عملیاتو مرکز د شمېرو له مخې، تېره اوونۍ ۲۶۳ بېړۍ د هرمز له تنګي تېرې شوې وې. دا شمېر د مخکینۍ اوونۍ پرتله ۱۵ سلنه او د ورمخکې دوو اوونیو پرتله ۲۰ سلنه کم و.

افغان سندرغاړی وحید صابري ومړ

افغان سندرغاړی وحید صابري
افغان سندرغاړی وحید صابري

افغان سندرغاړی وحید صابري د ورپېښې ناروغۍ له امله ومړ.

په تاشکند کې د افغانانو د ټولنې مشر نعمت‌الله رحماني امریکا غږ ته د صابري د مړینې خبر تأیید کړی دی.

رحماني ویلي، کله چې هغوی د شنبې په سهار د هغه کور ته ورغلل، د وحید صابري جسد یې وموند.

رحماني زیاته کړې چې مرحوم صابري له "پخوا څخه د زړه ناروغي درلوده او د ډاکترانو په لارښوونه تر څارنې لاندې و".

وحید صابري په افغانستان کې د ۶۰مې هجري شمسي لسیزې یو له مشهورو سندرغاړو څخه و.

هغه د «باران» په نوم د موسیقۍ د ډلې غړی هم و چې مشري یې بل افغان سندرغاړي، فرهاد دریا کوله.

فرهاد دریا ازادي راډیو سره په خبرو کې وویل چې وحید صابري د هغه د ځوانۍ او هنري فعالیتونو ډېر خوږ ملګری و او په مړینه‌یې خپله ژوره خواشیني څرګنده کړه.

یو شمېر نورو افغان سندرغاړو او د هغه د غږ مینه‌والو هم د وحید صابري پر مړینه خواشیني ښودلې ده.

د امریکا د مرکزي قوماندانۍ قوماندان له قطري دفاعي چارواکي سره وکتل

د امریکا د مرکزي قوماندانۍ (سنتکام) قوماندان، سمندري اډمیرال براډ کوپر، د خلیج د هېوادونو له چارواکو سره د خپلو لیدنو په لړ کې په دوحه کې د قطر له یوه لوړپوړي دفاعي چارواکي سره خبرې کړې دي.

د قطر دفاع وزارت د شنبې په ورځ، د نومبر په ۲۱مه، په ایکسپاڼه کې ویلي چې کوپر دغه هېواد ته د سفر پر مهال د قطر د صدراعظم له مرستیال او د دفاعي چارو له وزیر، شیخ سعود بن عبدالرحمن آل ثاني سره لیدلي دي.

د دغه وزارت په وینا، دواړو لورو د همکاریو د پیاوړتیا پر لارو چارو او د ګډو ګټو پر موضوعاتو خبرې کړې دي.

د قطر دفاع وزارت د دغو خبرو د نورو جزییاتو په اړه څه نه دي ویلي.

د امریکا د مرکزي قوماندانۍ قوماندان د پنجشنبې په ورځ په ریاض کې هم د سعودي عربستان له ولیعهد محمد بن سلمان او د دغه هېواد د دفاع له وزیر خالد بن سلمان سره لیدلي وو.

سعودي چارواکو ویلي وو چې له کوپر سره په خبرو کې پوځي همکاري او د سیمې وروستي بدلونونه څېړل شوي دي

بنګله‌دېش د سیاسي تاوتریخوالي د کنټرول لپاره سلګونه اضافي امنیتي ځواکونه ځای پر ځای کړل

د بنګله‌دېش چارواکو په دغه هېواد کې د بریدونو او اورلګېدنو د زیاتېدو د مخنیوي لپاره سلګونه اضافي امنیتي ځواکونه ځای پر ځای کړي دي.

د فرانس پرېس خبري اژانس د راپور له مخې، په یوه تازه پېښه کې د بنګله‌دېش د پخوانۍ صدراعظمې شیخ حسینې د پلویانو تر ۱۲ ډېر کورونه د نارایل په سیمه کې سوځول شوي دي.

د ځايي رسنیو د راپورونو له مخې، د نومبر له ۱۴مې راهیسې په سیاسي تاوتریخوالو کې لږ تر لږه څلور کسان وژل شوي دي. دغه پېښې د بنګله‌دېش د ملتپال ګوند د دوو غړو له وژل کېدو وروسته رامنځته شوې دي او د سیالو ګوندونو د پلویانو کورونه هم په نښه شوي دي.

دا کړکېچ په داسې حال کې زیات شوی چې شیخ حسینې ژمنه کړې د دسمبر په میاشت کې به له هند څخه بنګله‌دېش ته ستنه شي.

نوموړې په ۲۰۲۴ کال کې د لاریونونو د ځپلو پر مهال د بشریت ضد جرمونو په تور، په غیابي ډول په اعدام محکومه شوې ده.

سرپل د افغانستان دوهم له ماینونو پاک ولایت اعلان شو

د طالبانو د پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې سرپل د افغانستان دوهم ولایت اعلان کړی چې په وینا یې، له ماینونو پاک شوی دی.

د دې ادارې ویاند محمدیوسف حماد د شنبې په ورځ، د نومبر په ۲۱مه، په یوه خپره کړې ویډیو کې ویلي چې د څېړنو له مخې، د سرپل په هېڅ ولسوالۍ کې د پخوانیو جګړو او د پخواني شوروي اتحاد د جګړې له وختونو څخه پاتې ماینونه نشته.

هغه زیاته کړې چې د سیمې د ارزونې، له اوسېدونکو سره د سلا مشورو او د سیمه‌ییزو چارواکو د تایید له مخې، دغه ولایت له ماینونو پاک شوی دی.

طالبانو تر دې مخکې بامیان هم له ماینونو او ناچاودو توکو پاک ولایت اعلان کړی و.

دا په داسې حال کې ده چې ملګرو ملتونو تر دې مخکې ویلي و، په افغانستان کې شاوخوا ۳.۳ میلیونه کسان له ماینونو او ناچاودو توکو ککړو سیمو په یوه کیلومترۍ کې ژوند کوي.

د ملګرو ملتونو د معلوماتو له مخې، په ۱۹۸۹ کال کې له افغانستانه د شوروي ځواکونو له وتلو راهیسې تر اوسه له ۴۵ زرو ډېر افغانان د جګړو له پاتې ماینونو او ناچاودو مهماتو څخه وژل شوي یا ټپیان شوي دي.

روسیې په افغانستان کې د داعش خراسان ډلې د فعالیتونو په اړه اندېښنه څرګنده کړه

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت په افغانستان کې د ترهګرو ډلو، په ځانګړې توګه د اسلامي دولت یا داعش خراسان څانګې د فعالیتونو د دوام په اړه اندېښنه څرګنده کړې او د امنیتي ګواښونو پر وړاندې یې د مبارزې لپاره د سیمه‌ییزو همکاریو د پیاوړتیا غوښتنه کړې ده.

د دغه وزارت ویاندې ماریا زاخارووا د جمعې په ورځ، د نومبر په ۲۰مه، په مسکو کې یوې خبري غونډې ته وویل چې د ترهګرۍ پر وړاندې مبارزه او په افغانستان کې د ثبات ټینګښت د سیمې د امنیت لپاره اړین دي.

دا اندېښنې په داسې حال کې څرګندېږي چې د افغانستان لپاره د اروپايي ټولنې ځانګړي استازي توماس فریلسن له ازادي راډیو سره په خبرو کې ویلي چې دغه ټولنه په افغانستان کې د ترهګرو ډلو فعالیتونه څاري.

خو د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد د پنجشنبې په ورځ یو ځل بیا ادعا وکړه چې داعش خراسان ډله په افغانستان کې ځپل شوې ده.

تر دې مخکې، د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې په چارو کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیال الکساندر زویف د ازبکستان په سمرقند ښار کې د شانګهای پلس امنیتي غونډې ته ویلي و چې د ملګرو ملتونو د غړو هېوادونو د معلوماتو له مخې، داعش خراسان څانګه د خپلو فعالیتونو د پرمخ وړلو لپاره له بې‌پیلوټه الوتکو او مصنوعي ځیرکتیا څخه کار اخلي.

عراقچي: ایران لا هم له امریکا سره د دیپلوماسۍ له لارې د هوکړې هیله لري

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وايي، تهران لا هم هیله لري چې له امریکا سره د دیپلوماسۍ له لارې یوې هوکړې ته ورسېږي او د بلې جګړې مخه ونیسي.

دا په داسې حال کې ده چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ایران د هوکړې لپاره وړاندې کړي شرطونه د منلو وړ نه بولي.

عراقچي له «ایران» ورځپاڼې سره په مرکه کې، چې د شنبې په ورځ د نومبر په ۲۱مه خپره شوې، د دواړو هېوادونو ترمنځ اوسنی «نه جګړه، نه سوله» حالت نامطلوب بللی او ویلي یې دي چې تهران یوه «ښه، باعزته او له عزته ډکه» هوکړه غواړي.

هغه ویلي، ایران د خبرو له پیل مخکې له امریکا غواړي چې د هوکړې لپاره خپل چمتووالی په څرګنده اعلان کړي او د باور جوړولو لپاره عملي ګامونه واخلي.

د عراقچي په وینا، د ایران دوه ورځنی وړاندیز لا هم پر خپل ځای دی. د دغه وړاندیز له مخې، امریکا باید لومړی د تهران غوښتنې ومني او خپلو ژمنو ته ژمنه پاتې شي؛ وروسته به ایران هرمز تنګی پرانیزي او خبرې به پیل شي.

عراقچي له ایران څخه د غني شویو یورانیمو د زېرمو ایستل د تهران سره کرښه بللې، خو ویلي یې دي چې د دغو زېرمو د برخلیک په اړه عادلانه حل ته رسېدل ممکن دي.

په مقابل کې، ډونالډ ټرمپ د جمعې په ورځ ویلي، ایران هوکړه غواړي، خو داسې هوکړه نه غواړي چې د ده په وینا، د امریکا لپاره د منلو وړ وي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې د سیمې د منځګړو هېوادونو هڅې روانې دي، څو کړکېچ راکم او د ایران او امریکا ترمنځ جګړه پای ته ورسوي.

نور راوښيه

XS
SM
MD
LG