د سعودي عربستان د ملکي دفاع ادارې د جمعې په ورځ د دغه هېواد په جنوب لوېدیځ کې د جازان ولایت لپاره د امنیتي خبرداري د پای ته رسېدو خبرتیا خپره کړه.

یادې ادارې له خبرتیا څو دقیقې مخکې، په سیمه کې د احتمالي خطر خبرداری ورکړی و.

جازان ولایت کې د ارامکو کمپنۍ د تېلو یوه تصفیه خونه ده چې د ورځې د ۴۰۰ زره بېرلو خامو تېلو د تصفیې ظرفیت لري.

د سعودي عربستان جنوبي سیمې چې له یمن سره ګډه پوله لري، په مکرر ډول د یمن د ایران‌پلوه حوثيانو د توغندیزو او بې‌پیلوټه الوتکو د بریدونو هدف ګرځېدلې دي.

په بریدونو کې د جازان د تېلو د تصفیه‌خونې په شمول پوځي تأسیسات او د انرژۍ زېربناوې په نښه شوې دي.

د اروپايي ټولنې د بهرني سیاست مشرې، کایا کالاس، د جمعې په ورځ خبرداری ورکړ چې اروپا امکان لري د مسکو د هغو غوښتنو په اړه د خبرو کولو له لارې د روسیې په «دام» کې راګېره شي چې د امنیتي ترتیباتو د نوي جوړښت غوښتنه کوي.

کایا کالاس وايي د دغسې بحث پر ځای باید په اوکراین کې د اوربند پر ټینګښت ټینګار وشي.

مېرمن کالاس د ډوبلېن په ښار کې د اروپايي اتحادیې د سرمشریزې په څنډه کې وویل، اوربند د خبرو اترو لپاره یو اساسي شرط دی او دا به وښيي چې روسیه په رښتیا هم د سولې غوښتونکې ده او که نه.

تر دې وړاندې، د کرملېن ویاند دیمیتري پسکوف په اروپا انتقاد کړی و او ویلي یې و چې اروپايي هېوادونه نه‌غواړي د اروپا د امنیتي نظم د راتلونکې په اړه خبرې وکړي.

د جرمني صدراعظم فریدریش مرتس هم له روسیې سره د اروپا د دفاعي او امنیتي ترتیباتو په اړه د خبرو اترو وړاندیز رد کړ.

د مایکروسافټ په انټرنېټي خدماتو کې پراخه تخنیکي ګډوډي رامنځته شوې ده. دغه ګډوډي چې د پنجشنبې په ورځ پیل شوې، د نړۍ په څه باندې ۷۰ هېوادونو کې د مایکروسافټ د اوټلوک، ټیمز او کوپایلټ په ګډون ګڼ خدمات اغېزمن کړي دي.

مایکروسافټ ویلي چې د خدماتو د بېرته عادي کېدو لومړنۍ نښې لیدل کېږي، خو ستونزه لا په بشپړه توګه نه ده هواره شوې.

مایکروسافټ د شرکت په سرورونو او د اتصال په سیستم کې یې تخنیکي ستونزه د دغې ګډوډۍ لامل بللی دی.

د امریکا د پوځ مرکزي قوماندانۍ، سېنټکام د ایران د سپاه پاسداران هغه ادعا رد کړې چې ګواکې په بحرین کې یې د امریکا د پوځ د مخکېني خبرداري رادار په نښه کړی دی.

سېنټکام د جمعې په ورځ، د لړم په ۲۲مه، ویلي چې امریکايي ځواکونو د سپاه پاسداران دوه بې‌ پیلوټه الوتکې ېې د بحرین پر لور د الوتنې په مهال ویشتلې او نسکورې کړې دي.

تر دې مخکې سپاه پاسداران ادعا کړې وه چې په بحرین کې یې د امریکا پوځي رادار د ایران د هرمزګان ولایت په سیریک ولسوالۍ کې پر یوه مخابراتي برج د ادعا شوي هوايي برید په غبرګون کې په نښه کړی دی.

د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ استازي وايي، روسیې منلې چې د اوکراین د جګړې د پای ته رسولو په راتلونکو خبرو کې اروپايي هېوادونه هم ګډون وکړي.

د ټرمپ استازي جېرډ کوشنر د پنجشنبې په ورځ، د لړم په ۱۹پر اېکسپاڼه لیکلي چې له روسي، اوکرایني او اروپايي چارواکو سره له درې ورځنیو خبرو وروسته، دواړو خواوو منلې چې د سولې په راتلونکو مذاکراتو کې به اروپايي استازي هم ګډون وکړي.

دا پرمختګ وروسته له هغه اعلان شو چې د لړم په ۱۷ او ۱۸ د امریکا، روسیې او اوکراین استازو د متحده عربي اماراتو په پلازمېنه ابوظبۍ کې دوه ورځنۍ خبرې وکړې.

خو د سولې پر وړاندې لا هم لوی خنډونه شته. د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د اوکراین د څلورو سیمو د بشپړ کنټرول غوښتنه کوي او په دغه هېواد کې د بهرنیو سوله‌ ساتو ځواکونو له ځای پر ځای کېدو سره مخالفت لري.

بلخوا، اوکراین د خپلې خاورې له پرېښودو سره مخالفت کوي او د جګړې د پای ته رسېدو لپاره د اوربند او د باور وړ امنیتي ضمانتونو غوښتنه لري.

د ایران سپاه پاسداران ادعا کړې چې په بحرین کې یې د امریکا د پوځ د مخکېني خبرداري یو رادار په نښه کړی دی.

رویټرز خبري اژانس د جمعې په ورځ، د لړم په ۲۲مه، راپور ورکړی چې سپاه پاسداران دغه ادعا شوی برید د ایران د هرمزګان ولایت په سیریک ولسوالۍ کې پر یوه مخابراتي برج د ادعا شوي هوايي برید په غبرګون کې بللی دی.

د رویټرز په وینا، دا د سپټمبر له لومړیو راهیسې لومړی ځل دی چې ایران د خلیج په یوه هېواد کې د امریکا پر پوځي تجهیزاتو د برید ادعا کوي.

تر اوسه د امریکا او بحرین چارواکو په دې اړه څه نه دي ویلي او د ایران د سپاه پاسداران دا ادعا په خپلواکه توګه نه ده تایید شوې.

د امریکا په پلازمېنه واشنګټن کې د پنجشنبې په سهار «د نومبر په ۱۲مه» په ډزو کې لږ تر لږه یو تن وژل شوی او څلور نور ټپیان شوي دي.

«اېن‌بي‌سي» ټلوېزیون د پولیسو په حواله راپور ورکړی چې پېښه د لوګن سرکل په سیمه کې، یوه ورزشي کلب ته نږدې او له سپینې ماڼۍ څخه شاوخوا یو نیم کیلومتره واټن کې شوې ده.

د روېټرز خبري اژانس د راپور له مخې، شکمن کس په یوې ودانۍ کې سنګر نیولی و او امنیتي ځواکونو سیمه محاصره کړې وه.

خو کله چې له دننه د ‌ډز غږ واورېدل شو پولیس ودانۍ ته ننوتل او هلته‌یې مشکوک کس وموند چې په خپل ډز ټپي شوی دی.

د مشکوک کس وضعیت نه‌دی معلوم، خو «اېن‌بي‌سي» او «فاکس‌نیوز» راپور ورکړی چې مړ شوی دی.

د ډزو انګېزه لا هم نه‌ده روښانه شوې.

د روېټرز خبري اژانس د راپور له مخې، د پاکستان د پخواني صدراعظم عمران خان دوه خویندې، عظمی خان او نورین نیازۍ، د پنجشنبې په ورځ «د نومبر په ۱۲مه» له څو اوونیو بند وروسته له زندانه خوشې شوې دي، خو درېیمه خور یې، علیمه خان، لا هم په زندان کې ده.

د هغوی وکیل مدثر عمر ویلي چې دغه دوه خویندې په لاهور کې له یوه زندانه وروسته له هغې خوشې شوې چې د هغوی د نیولو حکم وځنډول شو.

د پاکستان حکومت ویلي و چې هغوی د پاکستان تحریک انصاف ګوند د پلان شوي لاریون په درشل کې د امنیتي اندېښنو له امله نیول شوې وې.

خو دغه لاریون ترسره نه‌شو.

د عمران خان دا دوه خویندې یوه ورځ وروسته له هغې خوشې شوې چې نوموړی د سترګو د ستونزې او د وینې د لوړ فشار د درملنې لپاره روغتون ته ولېږدول شو.

عمران خان او مېرمن‌یې چې له ۲۰۲۳ کال راهیسې په زندان کې دي وايي چې د اداري فساد تورونه چې پرې لګېدلي، سیاسي انګېزه لري، خو د پاکستان حکومت دا ادعا ردوي.

په نړیوالو بازارونو کې د خامو تېلو بیې د پنجشنبې په ورځ «د نومبر په ۱۲مه» راټیټې شوې.

د روېټرز خبري اژانس د راپور له مخې، د برنټ تېلو د یوې بوشکې بیه ۹۲ ډالرو او ۳۹ سېنټو ته راکمه شوې او د امریکا د خامو تېلو بیه هم یوه بوشکه ۸۶ ډالرو او ۱۶ سېنټو ته راښکته شوه.

د اوپک‌پلس غړو هېوادونو له‌خوا د تېلو د تولید زیاتوالی او د سیاسي او پوځي ترینګلتیاوو د کمېدو په اړه هیلې د بیو د راټیټېدو له مهمو لاملونو څخه بلل شوي دي.

خو د تېلو نړیواال بازار لاهم د جګړو د دوام او د هرمز تنګي له لارې د تېلو د لېږد د اختلال د اندېښنو تر اغېز لاندې دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د چهارشنبې په ورځ (د لړم ۲۰مه) د ویرجینیا ایالت په ارلینګټن کې د امریکا د پخوانیو سرتېرو د ورځې په مراسمو کې وویل، چې امریکا له ایران سره په جګړه کې د «بشپړې سوبې» غوښتونکې ده.

ټرمپ زیاته کړه، د امریکا د بریدونو له امله د اوښتو زیانونو بیارغونه ښايي ۲۵ کاله وخت ونیسي. هغه همداراز وویل، چې د ایران اسلامي جمهوریت له ۱۹۷۹ کال راهیسې له امریکا سره په جګړه کې دی.

ټرمپ په وروستیو ورځو کې پر ایران د پراخو پوځي بریدونو پر ځای د سمندري کلابندۍ او اقتصادي فشارونو دوام غوره بللی دی. د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو هم دغه فشارونه اغېزمن بللي دي.

په همدې حال کې، په منځني ختیځ کې د امریکا پوځي حضور پیاوړی شوی او قطر او پاکستان د منځګړیتوب هڅو ته دوام ورکوي.

رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی، چې د «نه جګړې، نه سولې» د وضعیت دوام د کښتۍ چلونې، د انرژۍ د تولید او د سیمې د زیربناوو د بیارغونې پر وړاندې جدي ستونزې رامنځته کوي.

د ایران د بندرونو سمندري کلابندي د چنګاښ له ۲۳مې او له اقتصادي پلوه د دغه هېواد د «ځپلو» عملیات د وږي له درېیمې راهیسې روان دي. د دغو اقداماتو هدف د ایران د تېلو د صادراتو او مالي سرچینو محدودول دي.