د افغان‌اېوک سازمان مشر، شاون ونډایور وايي چې د امریکا د پنسیلوانیا ایالت د کډوالۍ او ګمرکونو ادارې په یوه توقیف‌ ځای کې شاوخوا ۳۰ ساتل شویو افغانانو ته ویل شوي چې د لوېزیانا ایالت ته به ولېږدول شي او د نومبر په لومړیو کې به له امریکا وایستل شي.

هغه دا خبره د پنجشنبې په ورځ ناوخته «د تلې په ۲۳مه» پر خپله اېکس‌پاڼه کړې ده.

خو د امریکا د کډوالۍ او ګمرکونو ادارې یا د دغه هېواد د کورني امنیت وزارت تر اوسه د دغې ادعا په اړه په رسمي ډول څه نه‌دي ویلي.

افغان‌اېوک د دغو افغانانو د نیول کېدو او له امریکا څخه د احتمالي اخراج د لاملونو په اړه جزئیات نه‌دي ورکړي.

تر دې مخکې، «سي‌بي‌اېس نیوز» امریکايي رسنۍ د اګسټ په میاشت کې د دولتي اسنادو پر بنسټ راپور ورکړی و چې یو شمېر افغانان او د نورو هېوادونو اتباع له امریکا څخه افریقايي هېوادونو ته په داسې حال کې ایستل شوي چې دغه هېوادونه‌یې اصلي هېوادونه نه‌و.

په روان ۲۰۲۶ کال کې له امریکا څخه د ایستل شویو افغانانو کره شمېر معلوم نه‌دی، خو د سپټمبر په میاشت کې ۴۷ کلنه افغانه نذیره حاجي‌زاده چې په امریکا کې یې د دایمي هستوګنې سند درلود، له دغه هېواده وایستل شوه.

د امریکا عدلیې وزارت هغه تورنه کړې وه چې د خپلې کورنۍ د غړو له هغې طرحې څخه‌یې ملاتړ کړی و چې غوښتل یې د ۲۰۲۴ کال د انتخاباتو په ورځ د داعش ډلې په الهام یو برید ترسره کړي.

مېرمن حاجي‌زاده منلې وه چې د امریکا د قوانینو له مخې د «بهرنیو ترهګرو» په ډله کې راځي او له امریکا څخه د ایستلو د حکم پر وړاندې یې له اعتراض ډډه کړې وه.

پاکستان کې د «تحریک تحفظِ ائینِ پاکستان» په نوم د اپوزېسیون ګوندونو ائتلاف د جمعې په ورځ خیبرپختونخوا ایالت کې د بېړني حالت خلاف د پېښور عالي محکمې ته عریضه وکړه.

پاکستان کې د ازادي راډیو خبریال راپور ورکوي چې د پاکستان په ملي اسامبلۍ کې د اپوزېسیون او د یاد ائتلاف مشر محمود خان اڅکزي، د سنا د اپوزېسیون مشر علامه راجه ناصر عباس او د بلوچستان نشنل ګوند مشر سردار اختر جان مېنګل د دغه ځانګړي ګام لپاره له اسلام‌اباده پېښور ته سفر وکړ.

راپور زیاتوي چې عریضه د ابتدايي استماع لپاره د محکمې له‌خوا منل شوې ده.

تحریک انصاف ګوند چې حکومت‌یې په خیبر پختونخوا ایالت کې منحل شوی په جلا توګه یادې محکمې ته عریضه کړې ده.

ټاکل شوې چې د پېښور عالي محکمه د اکټوبر په ۲۰مه د دغو عرایضو په هکله خپله لومړنۍ استماعیه جلسه دایره کړي.

د پاکستان فدرالي حکومت وروسته له دې چې خیبرپختونخوا ایالت کې بېړنی حالت اعلان کړ د یکشنبې په ورځ‌یې د دغه ایالت د اعلی وزیر سهیل خان افریدي په شمول د تحریک انصاف ګوند لوړپوړي غړي او سلګونه پلویان ونیول.

د امریکا د پوځ مرکزي قوماندانۍ (سنتکام) د ایران د سپاه پاسداران ځواکونو هغه ادعا رد کړه چې ګواکې یوه تجارتي بېړۍ د هرمز په تنګي کې سمندري ماین سره د لګېدو له امله ډوبه شوې.

سنتکام وايي، دغه بېړۍ د سپاه پاسداران په توغندي لګېدلې او ډوبه شوې ده.

سنتکام د پنجشنبې په ماښام «د تلې په ۲۳مه» په یوه اعلامیه کې ویلي چې د «جي‌اېف‌اېس پرایډ» په نوم دغه بېړۍ د سپاه پاسداران د توغندي هدف وګرځېده او ډوبه شوه.

سپاه پاسداران ځواکونو د چهارشنبې په ورځ ویلي و چې یوه کانټینر وړونکې بېړۍ، هرمز تنګي کې له یوې داسې لارې د تېرېدو هڅه کوله چې په وینا یې «غیر مجاز او له خطره ډکه» وه.

سپاه پاسداران وویل، بېړۍ له سمندري ماین سره د لګېدو له امله وچاودېده او اور یې واخیست.

بل‌خوا د سنګاپور د سمندري انتقالاتو او بندرونو ادارې هم په یوه خبرپاڼه کې تأیید کړې چې د «جي‌اېف‌اېس پرایډ» بېړۍ د اکټوبر په ۱۳مه د یوه نامعلوم توغندي یا مرمۍ د لګېدو له امله زیانمنه شوه، اور یې واخیست او وروسته ډوبه شوه.

د خبرپاڼې له مخې، د بېړۍ ټول ۲۱ کارکوونکي ژغورل شوي او په پېښه کې چا ته زیان نه‌دی رسېدلی، خو د سنګاپور چارواکو نه‌دي ویلي چې دغه مرمۍ یا توغندی کوم لوري توغولی و.

د بریتانیا د یورکشایر د وحشي ژوو پارک، چې یو ۲۴ کلن کارکوونکی یې د پړانګ په برید کې وژل شوی و، نن بېرته د لیدونکو پر مخ پرانیستل شو.

د دې پېښې د څېړلو لپاره جوړې شوې محکمې د تلې په ۲۳مه ویلي چې وژل شوي کارکوونکي ویلیم چپمن د رواني ناروغۍ مخینه لرله.

د پارک مسوولانو ویلي چې په پېښه کې ښکېل پړانګ «التای» روغ او خوندي دی. هغوی زیاته کړې چې د پارک له بیا پرانیستل کېدو سره به د «پړانګانو سیمه» هم د لیدونکو پر مخ پرانیستل شي.

چارواکو ویلي چې د پېښې په اړه د پولیسو او د ډانکاسټر ښاروالۍ څېړنې لا هم روانې دي.

د امریکا د اورېګن ایالت په یوه لومړني ښوونځي کې د ډزو په پېښه کې څلور کسان وژل شوي او دوه نور سخت ټپیان شوي دي.

د فرانسې خبري اژانس د راپور له مخې، دا پېښه د تلې په ۲۳مه د دغه ایالت د بېنډ ښار د «سیلور رېل» په لومړني ښوونځي کې شوې ده.

د بېنډ ښار د پولیسو مشر مایک کرانتز ویلي چې وژل شوي ماشومان پنځه، اته او ۱۱ کلن وو. دوه نور کسان د سختو ټپونو له امله روغتون ته وړل شوي دي.

پولیسو ویلي چې شکمن ۱۶ کلن ځوان او د همدې ښار اوسېدونکی و. نوموړی ښوونځي ته تر ننوتلو وروسته د یوه وسله‌وال ځايي اوسېدونکي له خوا په ډزو وژل شوی دی. د پولیسو د مشر په وینا، دغه کس ښوونځي ته د ننوتلو پر مهال شکمن کس لیدلی و، ورپسې ودانۍ ته ورغلی او ډزې یې پرې کړې وې.

د لومړنیو څېړنو له مخې، شکمن د ښوونځي بندې دروازې په ډزو ماتې کړي او ودانۍ ته ننوتی و.

پولیسو ویلي چې د پېښې په اړه څېړنې روانې دي.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان وايي، له امریکا او اسرائیل سره په پوځي نښتو کې د ایران د اسلامي جمهوریت ۱۵۰۰ سرتېري وژل شوي دي. ده ږیلي چې دغو ځواکونو د توغندیو د ویشتنځایونو ترڅنګ دندې ترسره کولې.

پزشکیان د پنجشنبې په ورځ، د تلې په ۲۳مه، ویلي چې دغو سرتېرو په میاشتو- میاشتو لپاره د توغندیو د توغولو په پناه‌ځایونو کې ژوند کاوه او ان خپلو کورونو ته هم نه وو تللي.

د ایران چارواکو تر اوسه په ۴۰ ورځنۍ جګړه کې د پوځي تلفاتو کره شمېر نه دی خپور کړی. د ایران د قضائیه قوې ویاند مخکې ویلي و چې په دې جګړه کې ټولټال ۳۵۱۹ کسان وژل شوي، خو د پوځيانو او ملکي وګړو شمېر یې جلا نه و ښودلی.

پزشکیان په یوه بله وینا کې امریکا تورنه کړې چې د سمندري کلابندۍ او پر هوايي تګ راتګ د محدودیتونو له لارې غواړي په ایران کې اقتصادي ستونزې او د خلکو ناخوښي زیاته کړي، څو ټولنیز اعتراضونه رامنځته شي.

د ایران په وروستیو اعتراضونو کې، چې د تېر کال په مرغومي/ جدې میاشت کې وشول، ایراني چارواکو د شاوخوا ۳۱۱۷ کسانو وژل کېدل منلي وو؛ خو د بشري حقونو ادارې وايي، د وژل شویو شمېر تر دې لوړ دی.

د اروپايي ټولنې او خلیجو هېوادونو هغه ناسته چې تمه وه په سعودي عربستان کې جوړه شي، د امنیتي اندېښو له کبله وځنډول شوه.

اروپايي شورا پرون پنجشنبه وویل چې تمه وه دغه اقتصادي سرمشریزه د روانې میاشتې په ۲۳مه نېټه د سعودي عربستان په پلازمېنه ریاض کې د متحده عربي اماراتو، قطر، بحرین او عمان د استازو په ګډون جوړه شي، خو د امنیتي دلایلو له کبله ځنډول شوې او د جوړېدو نوې نېټه به‌‎يې وروسته اعلان شي.

دا پرېکړه وروسته له هغې ده چې د یمن حوثي یاغیانو د سعودي عربستان د تېلو پر تأسیساتو د بریدونو سربېره د ریاض پر هوايي ډګر بریدونه وکړل.

د ایران له ملاتړه برخه‌من حوثي یاغیانو په وروستیو کې پر سعودي عربستان خپلو بریدونو ته زور ورکړی دی.

د ایران سمندري ځواکونه وايي، هغې تېل وړونکې بېړۍ اور اخیستی چې غوښتل‌يې د هرمز تنګي له "منعه شوې سیمې" تېره شي.

دې ځواکونو د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي چې یادې بېړۍ خپل ټول تعقیبوونکي وسایل او راډیو بنده کړې وه او هڅه‌يې کوله چې له "منعه شوې سیمې" تېره شي.

په اعلامیه کې د بېړۍ نوم او نور جزئیات نه‌دي ورکړل شوي او د اور لګېدو د لامل په اړه هم څه نه‌دي ویل شوي.

ایران او امریکا دواړه د هرمز تنګي د کنټرول ادعاوې کوي.

امریکا ادعا کړې چې په وروستیو کې ډېر شمېر بېړۍ له تنګي تېرې شوې دي.

د سي‌اېن‌اېن ټلوېزیوني شبکې د باخبره امریکايي چارواکو له قوله راپور ورکړی، چې پر ایران د بریدونو د بیا پیل په صورت کې ښايي د امریکا پوځ د دغه هېواد د انرژۍ پر زېربناوو او اټومي تاسیساتو د «ټولو بمونو د مور» په نوم له مشهور بم څخه کار واخلي.

د دغه راپور له مخې، چې د پنجشنبې په ورځ، د تلې په ۲۳مه خپور شوی، د دې بم کارول پرایران د محتملو بریدونو لپاره د امریکا په پوځي پلان کې له مطرح شویو انتخابونو څخه یو دی.

خو د بریدونو د بیا پیل وروستۍ پرېکړه باید د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په امر وشي.

د GBU-43/B په نامه بم، چې د «ټولو بمونو د مور» په نوم پیژندل کیږي، د امریکا د پوځ له تر ټولو لویو غیر اټومي بمونو څخه دی او د چاودنې خورا لوړ ځواک لري.

سي‌اېن‌اېن لیکلي، چې د دغه بم کارول ښايي په جګړې کې د پام وړ پراخېدو لامل شي.

خو د پوځي پلان جوړونې څخه باخبره چارواکو دې شبکې ته ویلي، چې د واشنګټن د ستراتیژیکو موخو په ترلاسه کولو کې د دې وسلې د اغېزمنتیا په اړه لا هم ځینې شکونه شته.

رویټرز خبري اژانس، چې د سي‌اېن‌اېن راپور یې خپور کړی، ټینګار کړی، چې نه دی توانېدلی دغه معلومات په خپلواکه توګه تایید کړي.

د امریکا پوځ د بمونو د مور په نامه دغه بم په ۲۰۱۷ کال د اسلامي دولت یا داعش ډلې د خراسان څانګې په مورچو باندې د افغانستان په ننګرهار ولایت کې کارولی دی.

د ایران په سیستان او بلوچستان ولایت کې یو پولیس او د ښځینه رضاکارو ځواکونو یا بسیج یو قوماندان وژل شوي دي.

د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې، په مهرستان ولسوالۍ کې پر یوه پولیس موټر د وسله‌وال برید په پایله کې پولیس، محمد علي شهریاري سخت ټپي شوی و چې وروسته‌یې په روغتون کې ساه ورکړه.

سپاه پاسداران ته نږدې خبري اژانس، تسنیم وايي چې پرون (چهارشنبې) وسله‌والو حمله کوونکو د پولیسو پر موټر برید وکړ چې په نتیجه کې یې د دواړو خواوو ترمنخ نښته وشوه او حمله کوونکي په تېښته بریالي شول.

د حال‌وش خبري اژانس د راپور له مخې، په دې برید کې درې نور پولیس هم ټپیان شوي، خو بریدګر نیول شوي نه‌دي.

په سیستان او بلوچستان ولایت کې له څو اوونیو راهیسې د وسله‌والو او پولیسو ترمنځ نښتې او بریدونه روان دي چې په ترڅ کې یې یو شمېر پولیس وژل شوي دي.