د طالبانو د حکومت د کورنیو چارو وزارت وايي، په هرات ولایت کې يې هغه کس نیولی دی چې غوښتل يې ۵۸۰زره امریکايي ډالر ایران ته قاچاق کړي.

دغه وزارت نن شنبه پر خپلې ایکس پاڼې لیکلي چې دا کس د اسلام قلعه په بندر کې نیول شوی دی.

طالبانو د دې کس د هویت په اړه جزییات نه دي ورکړي.

طالبان په داسې حال کې ایران ته د امریکايي ډالرو د قاچاق د مخنیوي خبره کوي چې امریکا په وروستیو کې پر ایران سخت اقتصادي بندیزونه لګولي دي.

د امریکا د خزانې وزیر سکاټ بسنټ د ایران د "اقتصادي انزوا" په نوم د بندیزونو یوه لړۍ پیل کړې ده.

په وروستیو کې د ایران د هوايي چلند پر سکټور بشپړ بندیزونه ولګول شول چې له کبله يې ایران ته د شاوخوا ۹۰سلنه الوتنو مخه ونیول شوه.

له دې سربیره د ایران د تیلو او انرژۍ پر شریکونو او هغوو ایراني بانکونو هم بندیزونه لګول شوي له چې ایرانه د باندې فعالیتونه کوي.

امریکا پر هغوو اشخاصو هم بندیز لګولی چې غواړي ایران ته توکې وارد کړي.

اوسمهال په ایران کې د امریکايي ډالرو ارزښت ډیر لوړ دی چې یو امریکايي ډالر ۲۳۵۱ ایراني تومانه کیږي.

د طالبانو حکومت تایید کړه چې د جمهوریت د مهال امنیتي چارواکی الله ‌داد فدايي، چې د اعتراف یوه ویډیو یې په دې وروستیو کې په ټولنیزو رسنیو کې خپره شوې، د دوی په توقیف کې دی.

د طالبانو د حکومت یوې سرچینې نن سې شنبې، د لړم په ۱۹مه، ازادي راډیو ته یوازې د نوموړي توقیف تایید کړ، خو په دې اړه یې نور معلومات ورنه کړل.

په دې وروستیو کې طالبانو ته نږدې رسنیو د الله ‌داد فدايي یوه ویډیو خپره کړې چې نوموړی پکې ظاهراً د طالبانو په بند کې اعتراف کوي چې د جنرال سمیع سادات په مشرۍ د افغانستان له متحدې جبهې سره یې په لغمان او نورستان ولایتونو کې د طالبانو پر ضد د بریدونو پلان جوړ کړی و.

دا نده څرګنده چې له نوموړي څخه دا اعتراف په کومو شرایطو کې اخیستل شوی دی.

د افغانستان متحدې جبهې د دوشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې منلې چې الله ‌داد فدايي د دې جبهې یو باوري قوماندان و، خو ټینګار یې کړی چې نوموړي تر اوسه د دوی په استازولۍ د طالبانو پر ضد په پوځي عملیاتو کې برخه نه وه اخیستې. د دې جبهې مشر جنرال سمیع سادات ویلي چې د فدايي د خوشې کولو لپاره به له ټولو ممکنه لارو کار واخلي.

الله ‌داد فدايي د جمهوریت پر مهال د څو ولایتونو امنیه قوماندان پاتې شوی او د نیول کېدو راپورونه یې د تېرې اګست میاشتې په وروستیو کې خپاره شوي وو.

د سکاټلنډ د کرکټ ادارې اعلان کړی چې د کرکټ د نړیوالې شورا له لوبو پرته له افغانستان سره نړیوالې سیالۍ نه کوي.

دغې ادارې پرون په خپله اعلامیه کې ویلي چې د بورډ مشرانو یې دا پرېکړه «د کرکټ په ورزش کې د ښځو او نجونو د ګډون او پرمختګ» تګلارې ته په کتو کړې ده.

«کرکټ سکاټلنډ» ویلي د افغانستان د کرکټ له ملي ټیم سره د کرکټ د نړیوالې شورا له لړیو پرته چې د یادې شورا د قوانینو او مقرراتو په اساس تنظیمیږي له هر ډول دوه اړخیزو، درې اړخیزو او تمریني لوبو ډډه کوي.

په بیان کې زیاته شوې تر هغو دا پریکړه پر ځای ده چې په افغانستان کې د ښځو د کرکټ او په لویه کې د بشري حقونو په وضعیت کې بدلون نه وي راغلی.

د طالبانو تر بیا واکمنېدو وروسته د نړۍ ځینو نورو ټیمونو له هغې ډلې اسټرالیا او انګلستان هم له افغانستان سره د دوه اړخیزو لوبو څخه ډډه کړې خو په نړیوالو جامونو کې یې لوبې ورسره کړي.

د بریټانیا د نړیوالو چارو شاهي انسټيټوټ – چاټم هوس د افغانستان ښځو ته د چاټم هوس ۲۰۲۶ کال جایزه ورکړه.

دغه بنسټ په خپله ایکس پاڼه په دې اړه یو بیان ورکړی او ویلي یې دي چې دا جایزه یې افغان ښځو ته د سیستماتیک جنسیتي ځورونې پر وړاندې د هغوی د شجاعت او درېدو د درناوي په پار، او د ښځو او نجونو د حقونو او راتلونکي د دفاع لپاره ورکړه.
په بیان کې راغلي چې د بریټانیا پخوانۍ صدراعظمې تیریزا مې د افغان ښځو په استازولۍ دا جایزه د افغانستان د ښځینه و د فوټبال ملي ټیم پخوانۍ ګول کیپرې الهې صفدري ته وسپارله.

پرون په دې اړه جوړو شویو مراسمو کې د افغان ښځو ځینو فعالانو له هغې ډلې شهرزاد اکبر، فوزیه کوفي او اورځلا نعمت هم ګډون کړی و.

د افغانستان د فوټسال تر ۱۸ کلونو کم عمره لوبډله به د پنجشنبې په ورځ «د نومبر په ۱۲مه» د برونزو پر مډال د ارجنټاین او مراکش د لوبې له بایلونکې لوبډلې سره سیالي وکړي.

د افغانستان لوبډلې د دوشنبې په ورځ د سینیګال پلازمېنه داکار کې د ځوانانو په المپیک کې نیمه پای‌لوبه ۲-۰ پرتګال ته وبایلله او پای‌لوبې ته له لار موندلو پاتې شوه.

افغانستان تر دې وړاندې د ګروپي پړاو په سیالیو کې پاناما ته پنځه-صفر او سینیګال ته شپږ-صفر په وړاندې ماتې ورکړې وه، خو ارجنټاین ته‌یې دوه د یوه پر وړاندې بایللې وه.

د «۲۰۲۶ کال د افغانستان د انرژۍ اوونۍ» د دوشنبې په ورځ په کابل کې پرانیستل شوه.

د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام پر خپله اېکس‌پاڼه ولیکل چې پانګه‌‎وال، سوداګر، مالي، اداري او د پرمختګ اړوند شریکان په دې دوه ورځني مناسبت کې په افغانستان کې د انرژۍ ستونزې د حل پر لارو چارو خبرې کوي.

دغه غونډه د ملګرو ملتونو او د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې د خونې په همکارۍ دایرېږي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندوی مأموریت مشرې رباب فاطمې په دې مناسبت د انرژۍ په برخه کې د پانګونې پر پراختیا او د ژمنو په عملي کېدو ټینګار وکړ.

ملګري ملتونه وايي، افغانستان په داسې حال کې چې د لمریزې برېښنا پراخ ظرفیت لري بیا هم د خپلې اړتیا وړ ۸۰ سلنه برېښنا له بهره واردوي.

د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام ویلي چې پیاوړی شراکت به په ټول افغانستان کې پاکې او د اعتماد وړ انرژۍ ته د لاسرسي د پراختیا کیلي وي.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ اداره اوچا وایي د ژمي په درشل کې له هرو دریو افغانانو یو له سختې لوږې سره مخامخ دی.

اوچا په دې اړه د دوشنبې په ورځ یو بیان ورکړی او ویلي یې دي چې میلیونونه افغانان لومړنۍ اسانتیاوې نه شي برابرولی.

ملګرو ملتونو د دې لوږې اغیزې په ماشومانو زیاتې بللي او خبرداری یې ورکړی چې کال ته به له پنځو کلونو کشران نږدې څلور میلیونه افغان ماشومان د خوارځواکۍ له امله درملنې ته اړتیا ولري.

دوشنبه مازیګر مهال د ځوانانو په المپيک لوبو کې افغانستان او پرتګاله د فوټسال نیمه پایلوبه کوي.

افغانستان په ګروپي دور کې سینیګال ۶ پر صفر مات کړی و.

تر هغه مخکې لوبه یې ۲ پر صفر پر ارجنټاین بایللې وه خو د ګروپي دور لومړنۍ لوبه یې ۵ پر صفر له پانامې ګټلې وه.

د ۲۰۲۶ کال د ځوانانو المپیک لوبې د سینیګال په کوربه توب روانې دي.

د ترکیې پولیسو ۶۳ افغان کډوال په سرحدي ولایت حکاري کې نیولي دي.

حکاري له ایران سره ګډه پوله لري. د دغه ولایت په مطبوعاتي اعلامیه کې راغلي چې دا افغان کډوال د جمعې په ورځ د ترکیې خاورې ته په ناقانونه توګه په اوښتلو سره د پولیسو له خوا ونیول شول.

همداراز یو کس د دوی د قاچاق په تور هم نیول شوی.

اخوا د ترکیې د کورنیو چارو وزارت په حواله هم راغلي چې په ګڼو ولایتونو کې یې څه باندې ۲۰۰۰ کسان چې په غیر قانوني توګه اوسیږي تر څار لاندې نیولي.

د ترکیې چارواکو ویلي چې په اوبو او وچه کې یې د ناقانونه کډوالو د مخنیوي لپاره عملیات جاري ساتلي.

افغان کډوال اکثر له ایران څخه ترکیې ته په ناقانونه توګه اوړي او بیا له هغه ځایه د اوبو یا وچې له لارې اروپا ته ځي.

د ترکیې د کورنیو چارو وزارت ویلي چې د داسې ناقانونه کډوالیو په شمېر کې له کمښت سره سره لا هم خطرناکې لارې د خلکو ژوند اخلي او په ۲۰۲۶ کال کې تر اګست پورې لږ تر لږه ۴۶ کډوال په اوبو کې مړه شوي.

د افغانستان او ازبکستان سوداګرو د یکشنبې په ورځ د څه باندې ۱۵۰ میلیون ډالرو په ارزښت تړونونه لاسلیک کړي دي.

د افغانستان د سوداګرۍ خونې د معلوماتو اساس د خوراکي موادو، پوښاک، ساختماني موادو، صادراتو او وارداتو په برخه کې شاوخوا ۱۸ تړونونه شامل دي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې مرستیال مجیب الله شیرزاد په دې تړاو کابل کې جوړې شوې غونډې ته په وینا کې دا تړونونه د اقتصادي همکاریو د لا پراختیا لپاره مهم بللي.

د ازبکستان د صادروونکو د ټولنې مشر یارقین ملکوف هم ویلي چې له افغانستان سره د سوداګرۍ کچه له دوه میلیارد ډالرو اوښتې ده او سوداګري لا پراخیږي.

شاوخوا ۹۰ فیصده دا سوداګري له ازبکستانه د غنمو او اوړو، تیلو او ساختماني موادو او برېښنا واردات دي او برعکس افغانستان بیا وچې او لمدې میوې، قیمتي ډبرې او معدني مواد ورلیږي.

ملګرو ملتونو خبرداری ورکړی چې په افغانستان کې د نړیوالو مرستو د کمېدو له امله شاوخوا ۷۰۰ روغتیايي مرکزونه تړل کېږي یا له مالي ستونزو سره مخامخېږي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیال ځانګړي استازي او بشري مرستو همغږي کوونکي برونو لیمارکسي د نومبر په شپږمه ویلي، افغانستان ته بشري مرستې په ۲۰۲۳ کال کې له دوو میلیاردو ډالرو څخه په ۲۰۲۵ کال کې یو میلیارد او په روان ۲۰۲۶ کال کې تر اوسه ۵۷۰ میلیون ډالرو ته راکمې شوې دي.

د هغه په وینا، د افغانستان له ۱۹۰۰ لومړنیو روغتیايي مرکزونو څخه به شاوخوا ۷۰۰ یې وتړل شي، چې د ټولې شبکې نژدې ۴۰ سلنه جوړوي.

لیمارکسي زیاته کړې چې له ۲۰۲۰ کال راهیسې شاوخوا ۶.۷ میلیون افغانان له ګاونډیو هېوادونو، په ځانګړي ډول پاکستان او ایران څخه بېرته افغانستان ته ستانه شوي او دې چارې پر کورونو، کارموندنې او عامه خدمتونو فشار زیات کړی دی.

نوموړي همداراز د ښځو او نجونو پر زده‌کړو او کار د طالبانو محدودیتونه هم یاد کړي او ویلي یې دي چې له ۲۰۲۱ کال راهیسې تر ۲.۶ میلیون ډېرې نجونې له منځنیو زده‌کړو بې‌برخې شوې دي او پوهنتونونو ته د نجونو د ورتګ کچه صفر ته رسېدلې ده.