د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، واشنګټن د ایران د اقتصاد پر وړاندې د پراخو او سختو اقداماتو نوی کمپاین پیلوي او هغه هېوادونو ته یې هم د «ډېرو درنو» اقتصادي سزاګانو ګواښ کړی چې له ایران سره سوداګري یا د دغه هېواد ملاتړ وکړي.

ټرمپ د چهارشنبې په ماښام، د اسد ۲۸مه، په خپله خواله رسنۍ «ټروت سوشل» کې ویلي چې د یوه هېواد پر وړاندې «تر ټولو دروند اقتصادي اقدام» اعلانوي. د هغه په وینا، دا به د اقتصادي جګړې او انزوا یو بې‌ساری اقدام وي.

نوموړي خبرداری ورکړی چې هر هېواد، مالي بنسټ، شرکت، هوايي ډګر یا دولتي اداره چې په هر ډول ایران ته د مرستې زمینه برابره کړي، له «ډېرو درنو اقتصادي پایلو» سره به مخامخ شي.

ټرمپ د احتمالي مجازاتو ډول نه دی مشخص کړی او د ایران ترڅنګ یې د کوم بل هېواد نوم هم نه دی اخیستی.

هغه ادعا کړې چې ایران ته یې د یوې هوکړې لپاره ګڼ فرصتونه ورکړي وو، خو د ده په وینا، تهران له دغو فرصتونو ګټه وانخیسته.

له دې اعلان څو ساعته مخکې، د متحده عربي اماراتو د بهرنیو چارو وزارت ویلي و چې له ایران سره به ټول سوداګریز او مالي معاملات تر بلې خبرتیا پورې ودرول شي.

د ایران او متحده عربي اماراتو ترمنځ تاوتریخوالی په وروستیو اوونیو کې یو ځل بیا زیات شوی دی. راپورونه وايي، د اماراتو پر څو تېلو وړونکو بېړیو هم په هرمز تنګي کې بریدونه شوي چې ابوظبي یې مسوولیت پر ایران اچولی دی.

یکشنبه چې د مظاهرو دریمه ورځ وه زرګونه ځوانانو او د مخالف ګوند غړیو په نوې ډهلي او ممبۍ کې د رای ورکوونکو د نوملړ د اصلاحاتو او د هند د انتخاباتو د کمیسیون د مشر ګیانش کومار پر ضد سړکونو ته وتلي وو.

پولیسو ګن مظاهره چیان نیولي چې تر لنډې مودې وروسته یې خوشې کړي خو د ځینو نیول شویو پر ضد دوسیې هم ثبت شوي.

لاریونوال وایي چې د انتخاباتو کمیسیون د صدراعظم ناریندرا مودي د واکمن ګوند بهارتیا جاناتا په پلوۍ د رای په شرایطو برابر میلیونونه کسان د رایې ورکولو له حقه محروم کړي.

خو د ټاکنو کمیسیون وایي چې دوی د ټاکنو د ښه ترسراوي او خوندیتوب په هدف د رای ورکوونکو نوملړ اصلاح کوي تر څو تکراري نومونه او د مړیو او یا هغو خلکو نومونه لرې شي چې د رایو په شرایطو برابر نه دي.

د دوشنبې په ورځ هم مخالفو ګوندونو د ټاکنو د کمیسیون په وړاندې د ډموکراسۍ د ژغورلو په شعار سره د مظاهرو غږ کړی.

امریکا د ملګرو ملتونو په عمومي اسمبلې کې د ایران د پلاوي دوه شامل ډپلوماټان وروسته له هغه له دغه هېواد وایستل چې د امریکا له خاورې د وتلو امر یې له پامه غورځولی و.

د راپورونو له مخې امریکا دا دوه ډپلوماټان د شنبې په ورځ له خپلې خاورې وایستل.

دا دوه ایراني ډپلوماټان د عمومي اسمبلې له پای ته رسېدو وروسته لا هم په نیویارک کې پاتې وو.

امریکایي چارواکو تېره دوشنبه په ملګرو ملتونو کې د ایران استازولۍ ته امر کړی و چې د ایران د پلاوي ټول غړي باید ژر له امریکا ووځي.

د ایران استازولۍ ته د جمعې په ورځ هم خبر ورکړل شوی و چې دوی په نیویارک کې د ایران د پلاوي د دوو غړو له پاتې کېدو خبر دي او باید ژر ووځي.

د طالبانو حکومت وايي په بدخشان کې د واخان سړک چې افغانستان له چین سره نښلوي ګټې اخیستنې ته وسپارل شو.

د دغه سړک د پرانیستلو لپاره د یکشنبې په ورځ په بدخشان کې یو لړ مراسم نیول شوي و.

د طالبانو د کلیو د بیارغونې او پراختیا وزیر عبدالطیف منصور ویلي چې له بروغیل پولې نیولې له چین سره تر صفري نقطې پورې د ۱۲۱ کیلومترو په اوږدوالي دا سړک د ۳۶۵ میلیونو افغانیو په لګښت جوړ شوی.

په دغه سړک باندې له ۲۰۲۴ کاله کار پیل شوی و.

د راپورونو له مخې د واخان د سیمې خلکو به مخکې څو ورځې تر بروغیل پولې سفر کاوه څو مهم خوراکي او نور اړین مواد واخلي.

د واخان سړک د طالبانو د حکومت او چین له لویو ګډو پروژو ګڼل کېږي.

د طالبانو په بیا واکمنېدو د عینک د مسو د کان ځنډیدلی قرارداد له سره ونیول شو او د سرو زرو او ځینو نورو ګازي پروژو په استخراج کې هم له چین سره تړونونه وشول.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت په افغانستان کې د طالبانو له خوا د شیعه ګانو د ځینو دیني او فرهنکي مراکزو د تړل کېدو په غبرګون ویلي چې دا راپورونه په جديت څېړي او له طالب چارواکو سره خبرې کوي.

د دغه وزارت ویاند اسماعیل بقايي د یکشنبې په ورځ په یوه خبري کنفرانس کې وویل چې دا موضوع ایران ته «ډېره مهمه» ده.

هغه وویل چې د ایران حکومت واردمخه په کابل کې له اړوندو چارواکو سره خبرې کړي او په دې اړه به حتما له هغوی سره بحثونه په جدي توګه مخته وړل کېږي.

د راپورونو له مخې د طالبانو حکومت شاوخوا لس ورځې مخکې د تبیان په نوم یو مرکز چې د ایران د رژیم له ملاتړ برخمن بلل کېږي تړلی او ځینې کارکوونکي یې هم د لنډې مودې لپاره توقیف کړي وو.

تر دې مخکې هم د طالبانو حکومت د خاتم النبیین مرکز او مدرسه محاصره او تخلیه کړې وه او هم یې د تمدن ټلویزیون فعالیتونه درولي.

د جرمني صدراعظم فریدریش مرڅ نن د اوکراین پلازمنیې کییف ته په یو نااعلان شوي سفر تللی دی.

تمه ده هغه په دې سفر کې اوکراین ته نوې پوځي مرسته اعلان کړي.

د جرمني صدراعظم په داسې حال کې کییف ته سفر کوي چې د روسیې د بهرنیو چارو وزارت پرون وویل چې پر کییف بریدونه زیاتوي او بهرنیو اتباعو او ديپلوماټونو ته یې خبرداری ورکړی چې له دې ښاره ووځي.

بل پلو، د روسيي بې پیلوټه الوتکو پرون پر نیپرو سیند جوړ شوی پل چې د کییف ښار لویدیځې او خیتځې خواوې سره نښلوي په نښه کړ.

دا په کییف کې دویم لوی پل دی.

په عین حال کې، د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلنسکي ویلي چې داسې اسناد او شواهد يې ترلاسه کړي چې ښیي د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د بریدونو "نوې تګلاره" تصویب کړې ده.

د پاکستان د حکومتي چارواکو او د دې هېواد د پخواني صدراعظم عمران د ګوند ترمنځ د لاریونونو په اړه خبرې اترې بې پایلې پایته ورسیدې.

رویترز خبري اژانس نن یکشنبه د خیبرپښتونخوا د اعلی وزیر او د (پي ټي ای) ګوند د غړي سهیل افریدي په حواله لیکلي چې دغه لاریونونه به نن پیل شي.

تمه وه د عمران خان په پلوۍ دا لاریونونه د تیر سپټمبر په ۲۷مه نیټه ترسره شي.

د پاکستان حکومت له اوونیو راهیسې دې لاریونونو ته ځانګړي امنیتي تدابیر نیولي او په زرهاوو سرتیري له پېښور څخه تر اسلام اباده په لارو کې ځای پر ځای شوي دي.

رویترز خبري اژانس لیکي چې د پاکستان حکومتي چارواکو او د عمران خان ګوند د دې لاریونونو د نه ترسره کیدو په اړه دوه ځلې مذاکرات وکړل چې بې نتیجې پایته ورسیدل.

د پي ټي ای ګوند په وروستیو کې د عمران خان د خوشي کیدو او په زندان کې د هغه روغتیايي وضعیت ته د رسیدنې په موخه دا لاریونونه پلان کړي دي.

۷۳کلن عمران خان له ۲۰۲۳کال راهیسې د فساد او نورو قضیو په تور په زندان کې دی.

عمران خان په ځان لګیدلي تورونه سیاسي بولي.

د ملګروملتونو د سرمنشي مرستیالې روزمیري ډیکارلو په افغانستان کې د بشري مرستو او له ایران او پاکستانه د راستنو شویو کډوالو په اړه د طالبانو د حکومت له بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي سره خبرې کړي دي.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزارت پرون شنبه پر خپلې ایکس پاڼې د دغه ناستې خبر ورکړی دی.

وړاندې راغلي چې امیرخان متقي د پاکستان په هوايي بریدونو کې د ملکیانو د مرګژوبلې په تړاو خپلې اندېښنې له اغلې ډیکارلو سره شریکې کړې دي.

په دې ناسته کې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې رباب فاطمې هم حضور درلود.

که څه هم له دې مخکې په افغانستان کې د ملګروملتونو استازو او د طالبانو حکومت اړمنو افغانانو ته د بشري مرستو او د کډوالو ستونزو ته د رسیدو په برخه کې غونډې او خبرې کړي دي، خو لاهم په میلیونو افغانان د فقر تر کرښې لاندې ژوند کوي او په دې نه پوهیږي چې خپله درې وخته ډوډۍ له کومه کړي.

له ایران او پاکستانه راستانه شوي کډوال تورخم دروازې ته نژدې د عمري په نوم کمپ کې د ژوند لومړنیو امکاناتو ته لاسرسی نه لري او ډير شمیر نور يې د کورونو په موندلو کې له ستونزو سره مخ دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي، "د ایران په اړه په نژدې راتلونکې کې پرېکړه کوو".

د هغه په ټکو،" پایله به يې یا په اسانه او یا هم په سخته لار" ترلاسه شي.

د ولسمشر ټرمپ له دې څرګندونو وروسته د ایران د پارلمان مشر محمد باقر قالیباف ویلي چې د ایران د شرایطو تر پوره کیدو به د هرمز تنګی تړلی وي.

قالیباف نن یکشنبه د پارلمان په یوې علني ناسته کې وویل،" تر هغه چې د ایران ۷ شرطونه پوره نشي هرمز تنګی به تړلی وي".

قالیباف د دغو ۷ شرطونو جزیات ور نه کړل.

دا څرګندونې وروسته له هغه دې چې ښايي امریکا پر ایران یو ځل بریدونه پیل کړي.

په اسیايي لوبو کې د افغان لوبغاړو سفر پایته ورسید.

د جاپان په کوربه توب په روانو اسیايي لوبو کې د افغان لوبغاړو سفر د شنبې په ورځ د (میزان۱۱مه) د یوه سپینو زرو او دوو برونز مډالونو په ګټلو سره پایته ورسید.

د افغانستان د المپیک د ملي کمیټې مرستیال محمد هاشم کریمي پر خپلې فیسبوک پاڼې د یوې اعلامیې په خپرولو سره په دې لوبو کې د لوبغاړو له ګډونه مننه کړې او د هغوي هڅې يې ستایلي دي.

هغه د ځینو لوبغاړو د سختو رواني شرایطو یادونه کړې او ویلي چې افغان لوبغاړي په "عزم او زوړرتیا" سره د لوبو ډګر ته ورغلل او د پام وړ لاسته راوړنې يې درلودې.

په دغو اسیایي لوبو کې افغان لوبغاړو درې مډالونونه وګټل.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په ډیویډ کمپ کې له امنیتي لوړپوړو چارواکو سره نا اعلان شوې غونډه کړې ده.

د اکسوس په نوم یوې امریکايي ورځپاڼې راپور ورکړی چې په دې غونډه کې ولسمشر ټرمپ د ملي امنیت له چارواکو سره د حوثي یاغیانو په اړه د امریکا د راتلونکو اقداماتو په اړه خبرې کړې دي.

د ایران له ملاتړه برخمن حوثي یاغیانو په وروستیو کې د سعودي عربستان د تیلو پر تاسیساتو بریدونه وکړل.

اکسوس لیکي چې په دې غونډه کې د امریکا مرستیال ولسمشر جي ډي‌ونس، د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو، د دفاع وزیر پیټ هګسټ، د امریکا د ملي امنیت او استخباراتي ادارو مشران او نورو لوړپوړو چارواکو ګډون کړی وو.

یو امریکايي چارواکي اکسوس ته ویلي چې په غونډه کې پریکړه شوي چې د حوثیانو مسله په ژوره توګه وڅیړل شي، خو سپینې ماڼې په دې اړه د جزیاتو له ورکولو ډډه وکړه.