جرمني د سوریایي کډوالو د پناه د حق د لغوه کولو لړۍ ګړندۍ کړې او د ۲۰۲۶ کال په لومړۍ نیمایي کې یې د یو پرڅلورمه برخې هغو کډوالو د خوندیتوب حیثیت لغوه کړی چې پردوسیو یې له سره غورشوی دی.

د جرمني ډي پي اې خبري آژانس د راپورله مخې د مهاجرت او کډوالو لپاره د فدرالي ادارې (BAMF) شمیرې ښيي چې د روان کال په لومړۍ نیمایي کې د ترسره شویو ۸۳۲۰ ارزونو په پایله کې د ۲۳،۲ سلنه سوریایي کډوالو د خونديتوب حیثیت بېرته اخیستل شوی یا لغوه شوی دی.

دا په داسې حال کې چې په ۲۰۲۵ کال کې یوازې د ۳،۷ سلنه سوریایي وګړو د خونديتوب حق لغوه شوی و.

د راپورله مخې د خونديتوب حیثیت هغه وخت لغوه کېږي چې د اصلي هېواد وضعیت په بنسټیز ډول بدل شي.

د ۲۰۲۴ کال په ډسمبر کې د سوریې د پخواني واکمن بشار الاسد له نسکورېدو وروسته سلګونه زره سوریایي کډوال خپل هېواد ته ستانه شوي دي. اکثره دغه کډوال له ترکیې، لبنان او اردن څخه بیرته خپله هیواد ته تللي دي.

د جرمني د حکومت د شمیرو له مخې شاوخوا ۹۳۰ زره سوریایي کډوال په جرمني کې اوسي.

د ملګرو ملتونو د پروژوي خدمتونو د دفتر مشر، جورج موریرا دا سیلوا، د شنبې په ورځ د لړم په ۲۳ په ترکیه کې د اقلیمي بدلون نړیوال کنفرانس ته وویل چې د کیمیاوي سرو کمښت میلیونونه کسان له بې ‌وزلۍ او لوږې سره مخامخ کولی شي.

نوموړي خبرداری ورکړ چې که د کیمیاوي سرو د کمښت له امله د کرنې موسمونه له لاسه ووځي، ښايي ۴۵ میلیونه کسان د خوړو له سخت کمښت سره مخ شي او ۳۰ میلیونه نور بې‌ وزلۍ ته ټېل وهل شي.

د هغه په وینا، د هرمز تنګي د بندېدو له امله د کیمیاوي سرو بیې ۳۰ سلنه لوړې شوې دي.

د ملګرو ملتونو دغه چارواکي ویلي چې د بحران د کمولو لپاره هره ورځ د کیمیاوي سرو د پنځو باروړونکو بېړیو تېرېدو ته اړتیا ده.

د اوکراین ولسمشر ولودیمیر زېلېنسکي ویلي، امریکايي مذاکره کوونکو د لومړي ځل لپاره دا مسله راپورته کړې چې ایا اوکراین چمتو دی د ناټو د غړیتوب په بدل کې له دونباس سیمې خپل پاتې ځواکونه وباسي؟

زېلېنسکي د جمعې په ورځ، د لړم په ۲۲ خبریالانو ته وویل چې اوکراین په اصولو کې د خپلې خاورې له پرېښودو سره مخالف دی، خو که امریکا او د ناټو نور غړي مشخص امنیتي تضمینونه ورکړي، دی چمتو دی چې دغه احتمالي هوکړه له خپل ولس سره شریکه کړي.

هغه ټینګار کړی چې اوکراین به هېڅکله په رسمي ډول خپله خاوره د روسیې په ملکیت ونه پېژني.

د زېلېنسکي د څرګندونو په اړه واشنګټن تر اوسه څه نه دي ویلي.

روسیې له اوږدې مودې راهیسې له ناټو سره د اوکراین د یوځای کېدو مخالفت کړی او د دونباس پر بشپړ کنټرول یې ټینګار کړی دی.

دونباس د اوکراین په ختیځ کې یوه مهمه صنعتي او د ډبرو سکرو بډایه سیمه ده چې د دونېڅک او لوهانسک ولایتونه پکې شامل دي.

په اوس وخت کې روسیه د لوهانسک نږدې ټوله سیمه او د دونېڅک لویه برخه کنټرولوي، خو د دونېڅک ځینې سیمې لا هم د اوکرایني ځواکونو په لاس کې دي.

سپینې ماڼۍ اعلان کړی چې د امریکا، روسیې او چین ولسمشران به د راتلونکې پنجشنبې په ورځ د چین په شنژن ښار کې په یوه تاریخي غونډه کې سره وګوري.

دا به د نړۍ د دغو دریو سترو قدرتونو د مشرانو لومړنۍ درې‌اړخیزه غونډه وي، چې د اسیا او ارام سمندر د اقتصادي همکاریو (APEC) سازمان د سرمشریزې په څنډه کې جوړېږي.

د امریکايي چارواکو په وینا، د اتومي وسلو د زېرمو کمول او د ایران جګړه به د خبرو اترو له مهمو موضوعاتو څخه وي؛ خو ټاکل شوې نه ده چې په دې غونډه کې د اوکراین جګړې په اړه خبرې وشي، ځکه واشنګټن د دې جګړې د پای ته رسولو لپاره له مسکو او کییف سره جلا خبرې پر مخ وړي.

د اوکراین ولسمشر ولودیمیر زیلنسکي تر دې مخکې خبرداری ورکړی و چې ښايي دا غونډه د ۱۹۴۵ کال د یالتا کنفرانس په څېر یوې هوکړې ته لاره هواره کړي، چې له مخې یې ستر قدرتونه د نفوذ سیمې سره ووېشي.

ټاکل شوې چې ډونالډ ټرمپ به د چین له ولسمشر شي جین‌پینګ سره جلا وویني؛ خو د سفر په مهالوېش کې له ولادیمیر پوتین سره د ټرمپ د جلا لیدنې یادونه نه ده شوې.

د امریکا د هوايي چلند فدرالي ادارې د تخنیکي ستونزو له امله له دغه هېواده د ټولو وتونکو الوتنو د درولو امر شاوخوا څلور ساعته وروسته بېرته لغوه کړ، خو چارواکي وايي چې عادي حالت ته د الوتنې بېرته راتګ ښايي څو ورځې وخت ونیسي.

د امریکا د ترانسپورت وزیر شان ډافي ویلي، د هوايي ترافیک د کنټرول په مرکزونو کې د رادار او مخابراتي سیستمونو ستونزې د دې پرېکړې سبب شوې وې.

د فلایټ‌رادار۲۴ د شمېرو له مخې، د دې ګډوډۍ له امله څه باندې ۶۶۰۰ الوتنې لغوه او ۸۶۰۰ نورې ځنډول شوې دي.

د امریکا د کورني امنیت وزیر مارک‌وېن مولین ویلي، تر اوسه داسې شواهد نه شته چې دا ستونزه دې د سایبري برید له امله رامنځته شوې وي؛ خو څېړنې روانې دي.

دا د ۲۰۰۱ کال د سپټمبر د یوولسمې له بریدونو وروسته په امریکا کې د الوتنو دوهمه ستره وقفه ده.

د سعودي عربستان د ملکي دفاع ادارې د جمعې په ورځ د دغه هېواد په جنوب لوېدیځ کې د جازان ولایت لپاره د امنیتي خبرداري د پای ته رسېدو خبرتیا خپره کړه.

یادې ادارې له خبرتیا څو دقیقې مخکې، په سیمه کې د احتمالي خطر خبرداری ورکړی و.

جازان ولایت کې د ارامکو کمپنۍ د تېلو یوه تصفیه خونه ده چې د ورځې د ۴۰۰ زره بېرلو خامو تېلو د تصفیې ظرفیت لري.

د سعودي عربستان جنوبي سیمې چې له یمن سره ګډه پوله لري، په مکرر ډول د یمن د ایران‌پلوه حوثيانو د توغندیزو او بې‌پیلوټه الوتکو د بریدونو هدف ګرځېدلې دي.

په بریدونو کې د جازان د تېلو د تصفیه‌خونې په شمول پوځي تأسیسات او د انرژۍ زېربناوې په نښه شوې دي.

د اروپايي ټولنې د بهرني سیاست مشرې، کایا کالاس، د جمعې په ورځ خبرداری ورکړ چې اروپا امکان لري د مسکو د هغو غوښتنو په اړه د خبرو کولو له لارې د روسیې په «دام» کې راګېره شي چې د امنیتي ترتیباتو د نوي جوړښت غوښتنه کوي.

کایا کالاس وايي د دغسې بحث پر ځای باید په اوکراین کې د اوربند پر ټینګښت ټینګار وشي.

مېرمن کالاس د ډوبلېن په ښار کې د اروپايي اتحادیې د سرمشریزې په څنډه کې وویل، اوربند د خبرو اترو لپاره یو اساسي شرط دی او دا به وښيي چې روسیه په رښتیا هم د سولې غوښتونکې ده او که نه.

تر دې وړاندې، د کرملېن ویاند دیمیتري پسکوف په اروپا انتقاد کړی و او ویلي یې و چې اروپايي هېوادونه نه‌غواړي د اروپا د امنیتي نظم د راتلونکې په اړه خبرې وکړي.

د جرمني صدراعظم فریدریش مرتس هم له روسیې سره د اروپا د دفاعي او امنیتي ترتیباتو په اړه د خبرو اترو وړاندیز رد کړ.

د مایکروسافټ په انټرنېټي خدماتو کې پراخه تخنیکي ګډوډي رامنځته شوې ده. دغه ګډوډي چې د پنجشنبې په ورځ پیل شوې، د نړۍ په څه باندې ۷۰ هېوادونو کې د مایکروسافټ د اوټلوک، ټیمز او کوپایلټ په ګډون ګڼ خدمات اغېزمن کړي دي.

مایکروسافټ ویلي چې د خدماتو د بېرته عادي کېدو لومړنۍ نښې لیدل کېږي، خو ستونزه لا په بشپړه توګه نه ده هواره شوې.

مایکروسافټ د شرکت په سرورونو او د اتصال په سیستم کې یې تخنیکي ستونزه د دغې ګډوډۍ لامل بللی دی.

د امریکا د پوځ مرکزي قوماندانۍ، سېنټکام د ایران د سپاه پاسداران هغه ادعا رد کړې چې ګواکې په بحرین کې یې د امریکا د پوځ د مخکېني خبرداري رادار په نښه کړی دی.

سېنټکام د جمعې په ورځ، د لړم په ۲۲مه، ویلي چې امریکايي ځواکونو د سپاه پاسداران دوه بې‌ پیلوټه الوتکې ېې د بحرین پر لور د الوتنې په مهال ویشتلې او نسکورې کړې دي.

تر دې مخکې سپاه پاسداران ادعا کړې وه چې په بحرین کې یې د امریکا پوځي رادار د ایران د هرمزګان ولایت په سیریک ولسوالۍ کې پر یوه مخابراتي برج د ادعا شوي هوايي برید په غبرګون کې په نښه کړی دی.

د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ استازي وايي، روسیې منلې چې د اوکراین د جګړې د پای ته رسولو په راتلونکو خبرو کې اروپايي هېوادونه هم ګډون وکړي.

د ټرمپ استازي جېرډ کوشنر د پنجشنبې په ورځ، د لړم په ۱۹پر اېکسپاڼه لیکلي چې له روسي، اوکرایني او اروپايي چارواکو سره له درې ورځنیو خبرو وروسته، دواړو خواوو منلې چې د سولې په راتلونکو مذاکراتو کې به اروپايي استازي هم ګډون وکړي.

دا پرمختګ وروسته له هغه اعلان شو چې د لړم په ۱۷ او ۱۸ د امریکا، روسیې او اوکراین استازو د متحده عربي اماراتو په پلازمېنه ابوظبۍ کې دوه ورځنۍ خبرې وکړې.

خو د سولې پر وړاندې لا هم لوی خنډونه شته. د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د اوکراین د څلورو سیمو د بشپړ کنټرول غوښتنه کوي او په دغه هېواد کې د بهرنیو سوله‌ ساتو ځواکونو له ځای پر ځای کېدو سره مخالفت لري.

بلخوا، اوکراین د خپلې خاورې له پرېښودو سره مخالفت کوي او د جګړې د پای ته رسېدو لپاره د اوربند او د باور وړ امنیتي ضمانتونو غوښتنه لري.

د ایران سپاه پاسداران ادعا کړې چې په بحرین کې یې د امریکا د پوځ د مخکېني خبرداري یو رادار په نښه کړی دی.

رویټرز خبري اژانس د جمعې په ورځ، د لړم په ۲۲مه، راپور ورکړی چې سپاه پاسداران دغه ادعا شوی برید د ایران د هرمزګان ولایت په سیریک ولسوالۍ کې پر یوه مخابراتي برج د ادعا شوي هوايي برید په غبرګون کې بللی دی.

د رویټرز په وینا، دا د سپټمبر له لومړیو راهیسې لومړی ځل دی چې ایران د خلیج په یوه هېواد کې د امریکا پر پوځي تجهیزاتو د برید ادعا کوي.

تر اوسه د امریکا او بحرین چارواکو په دې اړه څه نه دي ویلي او د ایران د سپاه پاسداران دا ادعا په خپلواکه توګه نه ده تایید شوې.