د ملګروملتونو ۵۶غړو هېوادونو له طالبانو غوښتي چې پر ښځو لګول شوي بندیزونه لیرې کړي.

دغو هېوادونو د جمعې په ورځ د (اګسټ۱۴مه) په یو ګډ بیان کې ویلي،" افغانستان د نړۍ یوازینی هېواد دی چې واکمنو طالبانو په کې نجونې له زده کړو راګرځولي او د ښځو خلاف يې ځپونکې قوانین وضعه کړې دي".

په بیان کې تاکید شوی چې طالبان دې د ټولو افغانانو اساسي او بشري حقونه تامین کړي.

وړاندې په بیان کې راغلي،" پر ښځو او نجونو بندیزونه افغانستان ته پر بدو اقتصادي پایلو سربیره په سیمه کې د ترهګرۍ د پراخیدو خطر هم رامنځته کولی شي".

د هرات ولایت د اسلام‌قلعه په سرحدي سیمه کې نن ماښام شاوخوا اووه بجې اورلګېدنه شوې ده.

په اسلام کلا کې د طالبانو حکومت د کمیسارۍ یو مسئول، عبدالغني ازادي راډیو ته وویل چې دغه اورلګېدنه د شپې تر ۱۰:۳۰ بجو پورې روانه وه او اوس مهار شوې ده.

د هغه په وینا، په دې پېښه کې د تېلو یو شمېر ټانکرونه سوځېدلي او ډېر مالي زیانونه اوښتي دي، خو تر اوسه د ځاني تلفاتو په اړه کوم راپور نه‌دی ورکړل شوی.

دغه طالب چارواکي زیاته کړه چې د اور د مهارولو لپاره ایران هم د اور وژنې موټرې او امبولانسونه د پېښې ځای ته استولي وو.

د اور لګېدنې لامل تر اوسه نه‌دی معلوم.

د طالبانو د دفاع وزارت وايي، په نورستان ولایت کې د وسله ‌والو پر ضد د دوی عملیات د چهارشنبې په ورځ، د تلې په ۸ پای ته ورسېدل.

دغه وزارت پر اېکس شبکې په یوه خبرپاڼه کې ادعا کړې چې دا وسله‌ وال د پاکستان د پوځي رژیم په مرسته د ډیورنډ له "فرضي کرښې" اوښتي وو او د هغوی پر ضد عملیات نن د نورستان په کامدېش ولسوالۍ کې پای ته ورسېدل.

د پاکستان د اطلاعاتو وزارت د یکشنبې په ورځ د طالبانو دا ادعا رد کړې وه. خو د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د سې شنبې په ورځ په کابل کې د پاکستان سفارت شارژدافیر ورغوښتی و او په نورستان کې د شنبې ورځې د پېښې په تړاو یې ورته احتجاج‌ لیک سپارلی و.

د طالبانو د دفاع وزارت دا ادعا هم کړې چې په دغو عملیاتو کې ۴۱ یاغیان او د اسلامي دولت ډلې یا داعش غړي وژل شوي او ۶۲ نور نیول شوي دي.

بلخوا، "د افغانستان د ازادۍ جبهې" ادعا کړې چې د دوی وسله والو په نورستان کې د طالبانو له ځواکونو سره نښتي کړې هغوی ته یې مرګ ‌ژوبله اړولې ده.

د دواړو خواوو ادعاوې تر اوسه په خپلواکه توګه نه دي تایید شوې.

د کابل او اسلام‌ اباد ترمنځ اړیکې د تېر میلادي کال له وروستیو راهیسې ترینګلې شوې دي.

د طالبانو د ټولګټو وزارت وایي د کابل - جلال آباد لویه لاره د تنګ غارو په سیمه کې د غره ښویدنې له امله بنده شوې ده.

د طالبانو ترکنټرول لاندې د باختر خبري آژانس د راپورله مخې دغه لار د سې شنبې له ورځي راهیسې د ټولو موټرو د تګ راتګ پرمخ بنده ده او اوس هم په سیمه کې ډبرې را ښویږي. د غره ښویدو د علت په اړه څه نده ویل شوي خو د خبرله مخې دې وزارت له خلکو غوښتي دي چې له اړتیا پرته پردې لویه لاره سفرونکړي او د اړتیا په صورت کې له فرعي مسیر څخه کارواخلي.

د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ اداره په پام کې لري چې په قطر کې د شاوخوا زرو افغانانو د اوسېدو د کمپ موده نهه میاشتې نوره هم وغځوي.

لاس انجلس ټایمز ورځپاڼې د امریکايي چارواکو په حواله راپور ورکړی چې تمه ده چې د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو په دې اړه یو سند منظور کړي. ټاکل شوې چې د "السیلیه" کمپ د چهارشنبې په ورځ وتړل شي.

په دغه کمپ کې ۱۰۳۹ افغانان اوسي چې ډېرو یې د افغانستان د شل کلنې جګړې پر مهال له امریکايي ځواکونو سره کار کړی او یا د هغوی د کورنیو غړي دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویلي، په راتلونکو نهو میاشتو کې به هڅه وکړي چې د دغو افغانانو د رضاکارانه بیا مېشتېدو لپاره مناسبې لارې ومومي.

د "افغان‌ایواک" د معلوماتو له مخې، د دې کمپ له ۷۰ سلنه زیات اوسېدونکي یې ښځې او ماشومان دي.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت د سې شنبې په ورځ په کابل کې د پاکستان د سفارت شارژدافیر احضار کړ او په نورستان کې د وروستۍ پېښې په تړاو یې ورته خپل اعتراض‌لیک وړاندې کړ.

په هغې خبرپاڼه کې چې د دې وزارت په اېکس‌پاڼه خپره شوې ویل شوي چې د ډیورند پر کرښه د نورستان کامدېش ولسوالۍ ته را اوښتونکو عناصرو کوښښ وکړ چې په سیمه کې تخریبي فعالیتونه ترسره کړي، خو د دوی ځواکونو یې مخه ونیوله.

د طالبانو دفاع وزارت په سیمه کې په وروستیو نښتو کې د ۲۸ کسانو د وژل کېدو او ۳۲ نورو د نیول کېدو خبر ورکړی و.

د طالبانو مخالفې، د «افغانستان د ازادۍ جبهې» په نوم ډلې ادعا کړې وه چې وسله‌والو یې په نورستان کې د طالبانو له ځواکونو سره نښتې کړي او هغوی ته‌یې مرګ‌ژوبله اړولې ده، خو د دواړو لورو ادعاوې په خپلواکه توګه نه‌دي تأیید شوي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د پاکستان د حکومت دغه اقدامات د افغانستان له حاکمیت او حریم څخه ښکاره سرغړونه او له اسلامي، نړیوالو، بشري او د ګاونډیتوب له اصولو سره په ټکر کې بللي او خبرداری یې ورکړی چې د ورته کړنو د دوام او د ناوړه عواقبو مسؤلیت به‌یې د پاکستان د پوځي رژیم په غاړه وي.

د پاکستان د اطلاعاتو وزیر عطاالله تارړ وایي، پاکستان له افغانستان سره د سولې لپاره هڅې وکړې، خو د ده په خبره ستونزه دا ده چې مقابل لوری سولې ته د رسېدو لپاره اراده نه‌لري.

نوموړي دغه څرګندونې د سې شنبې په ورځ په اسلام‌اباد کې د افغانستان په اړه په یوه کنفرانس کې وکړې.

تارړ وویل، د افغانستان له مؤقت حکومت سره د خبرو لپاره له اسلام‌اباده لوړپوړي پلاوي کابل ته لاړل او دغه‌راز په یو شمېر نورو دوستو هېوادونو کې هم خبرې ترسره شوې، خو نتیجهه‌یې ورنه‌کړه.

هغه تور پورې کړ چې اصلي ستونزه دا ده چې د افغانستان مؤقت حکومت باید له خپل اوسني "پوځي او جنګي ذهنیت" څخه لاس واخلي او د "دولت‌دارۍ او سیاست‌والۍ ذهنیت" خپل کړي.

هغه زیاته کړه چې دا مهال ټولې موجودې ستونزې د همدې "جنګي ذهنیت" له امله رامنځته شوې دي.

هغه بیا ادعا وکړه چې په پاکستان کې وروستي بریدونه د افغانستان له خاورې تنظیم شوي و چې دوی هم ورته ځواب ووایه.

د طالبانو حکومت سمدستي د تارړ د وروستیو څرګندونو په وړاندې غبرګون نه‌دی ښودلی، خو له دې مخکې یې د پاکستاني چارواکو دا ډول څرګندونې رد کړي او بې‌اساسه بللي دي.

د مدیریت لپاره د امریکا اکاډمۍ د ۲۰۲۶ کال د غوره مقالې جایزه هغې مقالې ته ورکړې چې دوه افغان ښځینه فعالانې یې له لیکوالانو څخه دي.

دغه مقاله چې حسینې جلال، فروزان دانش او ډیویډ ناوراث په ګډه لیکلې ، عنوان یې دی ،«کله چې ټولې هیلې له منځه تللې ښکاري: د زده‌کړو د لارو د نشتوالي په شرایطو کې د زده‌کړې د انګېزې ساتل».

دا جایزه د سازماني او مدیریتي مطالعاتو په برخه کې له معتبرو ویاړونو څخه ګڼل کېږي.

حسینې جلال د دوشنبې په ورځ، د سپټمبر په ۲۸مه، په خپله فیسبوک پاڼه د دې خبر په خپرولو سره لیکلي چې دغه څېړنه څرګندوي چې افغان ښځې، په داسې شرایطو کې چې د نجونو او ښځو پر مخ د رسمي زده‌کړو لارې تړل شوې دي، څنګه لا هم د زده‌کړې انګېزه ساتي او د پوهې ترلاسه کولو، ودې او د یوې ښې راتلونکې د جوړولو لپاره هڅې کوي.

هغې هیله څرګنده کړې چې دغه نړیواله جایزه به د افغانستان د نجونو او ښځو غږ لا پیاوړی کړي او وښيي چې د ښوونځیو او پوهنتونونو د دروازو تړل نه شي کولای د زده‌کړې مینه، د زده‌کړې وړتیا او راتلونکي ته هیلې له منځه یوسي.

دا په داسې حال کې ده چې واک ته د طالبانو له ستنیدو وروسته څه باندې پنځه کاله کېږي چې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر مخ د ښوونځیو دروازې لا هم تړلې دي. همدارنګه نجونې او ښځې پوهنتونونو او د روغتیايي زده‌ کړو مرکزونو ته له ورتګ څخه منع شوي دي.

د متحدو ایالاتو د "افغانستان د جګړې کومیسیون " یو پلاوي د پاکستان د پوځ مشر سره ولیدل.

د پاکستان د پوځ د دوشنبې ورځې ( د تلې ۶مه) اعلامیې وویل په راولپنډۍ کې دشمیلا چودري او کالین جکسن په مشری د دغه پلاوي اود فیلډ مارشال عاصم منیر ترمینځ په غونډه کې د پاکستان د ملاتړ، دسیمې د امنیتي وضعیت او په افغانستان کې د تحولاتو په شمول د ګډې پاملرنې وړ موضوعات وڅیړل شول.

اعلامیه زیاتوي چې خبرې په هغو موضوعاتو متمرکزې وې چې دکومیسیون له کاري بهیر سره تړاو لري.

د افغانستان د جګړې کومیسیون د کانګرس لخوا په ۲۰۲۱ کال کې ددې لپاره جوړ شو چې د افغانستان د تیرې شل کلنې جګړې په مهال د مهمو ستراتيژیکو ، دیپلوماتیکو او عملیاتي پریکړو ارزونه وکړي.

کومیسیون له جګړې څخه اخیستل شوي عبرتونه راټولوي او راتلونکو امریکايي پالیسي جوړونکو ته به خپلې توصیې وړاندې کړي.

د افغانستان د جګړې کومیسیون چې د کار موده یې تیره میاشت یو بل کال تمدیدشوه، ټاکل شوې د راتلونکي کال په اګست کې خپل نهايي راپور وړاندې کړي.

په نورستان کې د وروستیو پوځي تحرکاتو په دوام کې د طالبانو د حکومت دفاع وزارت د دوشنبې په ورځ (د تلې/میزان ۶) د یوې وېډیو په خپرولو سره ادعا وکړه چې هلته‌یې له وسله‌والو مخالفینو څخه لسګونه میله درنه او سپکه وسله او مهمات نیولي دي.

دفاع وزارت زیاتوي چې دغه وسله د ډیورند کرښې له پورې غاړې راوړل شوې ده.

د خپلواکو سرچینو له‌خوا د دغې ادعا تأیید ګران دی.

اسلام‌اباد په نورستان کې وروستیو تحرکاتو کې خپل لاس لرل رد کړي دي.

د نورستان په کامدېش کې د شنبې په ورځ د طالبانو د حکومتي ځواکونو او د افغانستان د ازادۍ جبهې په نوم د حکومت د یوې مخالفې وسله‌والې ډلې ترمنځ جګړه وشوه.

دواړو لورو یو بل ته د مرګ‌ژوبلې اړولو ادعا کړې ده.

د طالبانو حکومت دفاع وزارت وویل چې د وسله‌والو مخالفینو څخه‌یې چې له کرښې را اوښتي وو ۲۸ کسان وژلي او ۳۲ نور ژوندي نیولي دي.

د «افغانستان د ازادۍ د جبهې» په نوم د طالبانو وسله‌والو مخالفینو هم ادعا وکړه چې لږ تر لږه ۵ طالب سرتېري یې وژلي او یو شمېر نور یې ټپیان کړي دي.

ازادي راډیو د دواړو لورو ادعاوې نه‌شي تأییدولی.

د افغانستان د فوټبال فدراسیون په کندز کې د فوټبال د یو معیاري میدان د جوړولو خبر ورکوي.

یاد فدراسیون د دوشنبې په ورځ په خپله فېس‌بوک پاڼه ولیکل چې د کندز په مرکز کې د ورزش د ادارې اړوند ۱۰ جریبه ځمکه د دغې پروژې لپاره ځانکړې شوې ده.

ټاکل شوې چې د فوټبال د نړیوال فدراسیون (فیفا) په مالي ملاتړ د دغه میدان د جوړونې عملي کار په ۲۰۲۷ کال کې پیل شي.

د افغانستان د فوټبال فدراسیون وايي دغه پروژه په افغانستان کې د فوټبال د زېربناوو د پیاوړتیا او پراختیا د هلو ځلو په ترڅ کې ترسره کېږي.