د افغانستان لپاره د بریټانیا ځانګړی استازی ریچارډ لېنډسي وايي،"افغانستان هغه مهال خپل بشپړ ظرفیت ته رسیدلی شي چې ښځې او نجونې په کې له عامه ژونده محرومې نه وي".

هغه پرون جمعه پر خپله ایکس پاڼه لیکي،" په تیرو پنځو کلونو کې د طالبانو د بندیزونو خلاف افغانو ښځو مقامت کړی، خو دغه مقاومت باید د اساسي بشري حقونو بدیل ونه ګرځي".

نن شنبه د اګسټ پنځلسمه پر افغانستان د طالبانو د بیا واکمنیدو پنځه کاله پوره شول.

طالبانو په تیرو پنځو کلونو کې د نجونو پر زده کړو بندیز لګولی او ښځې يې له کاره راګرځولی دي.

د ملګرو ملتونو د ښځو څانګه وايي چې طالبانو په تیرو پنځو کلونو کې د ښځو خلاف له سلو ډير فرمانونه صادر کړي دي.

ځايي رسنۍ راپور ورکوي چې د افغانستان په شمال ختیځ ولایت بدخشان کې د واورې د ښویېدو له امله د سرو زرو کان دوه کارګر مړه شوي او شپږ نور ټپیان دي.

د راپور له مخې، دا پېښه د شنبې په ورځ د ارغنج‌خواه ولسوالۍ په اندراب سیمه کې هغه مهال شوې چې یو شمېر کارګرانو د سرو زرو په یوه کان کې کار کاوه.

د کارګرانو مړي او ټپیان د پوځي هیلي کوپتر په وسیله د بدخشان مرکز فیض‌اباد ښار ته لېږدول شوي دي.

په افغانستان کې دا ډول پېښې عموماً د کانونو د خوندیتوب د کمزورو معیارونو او د اړوندو مقرراتو د نه رعایتولو له کبله کېږي.

د افغانستان او زیمبابوې د دوهمې ټیستلوبې په درېیمه ورځ د افغان لوبډلې پاتې څلور لوبغاړي په داسي حال کې وسوځېدل چې ټولټال یې ۲۱۷ منډې کړې وې.

تر دې مخکې زیمبابوې په خپله لومړۍ پاڼۍ کې ۳۳۹ منډې کړې وې.

د افغانستان په توپ وهونکو یا بټسمنانو کې هیڅ یوه سلیزه ونه کړای شوه خو افسر ځاځي په نسبي ډول دېرې منډې وکړې. ده ۶۳ منډې وکړې.

همداراز نصیرخان معروفخېل، چې د زیمبابوې ۷ لوبغاړي یې سوځولي وو، ۲۰ منډې وکړای شوې.

اوس زیمبابوې توپ وهنه کوي.

د افغانستان لپاره د بریتانیا ځانګړي استازي ریچارډ لنزي ویلي، لندن هڅه کوي د افغانستان او پاکستان ترمنځ د اختلافونو د حل کولو لپاره لار هواره کړي.

د طالبانو د حکومت ریاست‌الوزرا پرون، شنبې په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې ریچارډ لنزي د ریاست الوزرا د دفتر له ريیس عبدالواسع سره په ویډیويي خبرو کې ویلي، ډېر ژر به پاکستان ته سفر وکړي او له چارواکو سره به د دواړو لورو ترمنځ د خبرو اترو په اړه بحث وکړي.

لنزي ویلي، بریتانیا د سیمې وضعیت له نژدې څاري او د کړکېچ د کمولو لپاره یې له دواړو لورو سره خبرې کړې دي.

د قطر او ترکیې په ګډون د ځینو هېوادونو له منځګړیتوب سره سره د طالبانو او پاکستان ترمنځ کړکېچ کم شوی نه دی.

د روغتیا نړیوال سازمان اعلان کړی چې په افغانستان کې د روان میلادي کال له پیل راهیسې د پولیو یا د ماشومانو د ګوزڼ د مثبتو پېښو شمېر ۵۰ ته لوړ شوی دی.

د دغه سازمان د راپور له مخې، د اکتوبر په وروستۍ اوونۍ کې په هلمند، بغلان، ننګرهار، فراه او کندهار ولایتونو کې د پولیو اته نوې پېښې ثبت شوې دي.

همدارنګه، په همدې اوونۍ کې د افغانستان د پنځو ولایتونو د فاضله اوبو په نمونو کې د پولیو ویروس ۱۶ مثبتې نمونې موندل شوې، چې په دې سره د روان کال له پیل راهیسې د دغو نمونو شمېر ۱۰۹ ته رسېدلی دی.

په پاکستان کې هم د پولیو د مثبتو پېښو شمېر ۹ او د فاضله اوبو د مثبتو نمونو شمېر ۱۵۱ ته لوړ شوی دی.

دا په داسې حال کې ده چې د روغتیا نړیوال سازمان په یوه جلا راپور کې د پولیو د واکسیناسیون پر کمپاینونو لګېدلي محدودیتونه، په ځانګړې توګه په افغانستان کې د کور په کور واکسیناسیون بندېدل، د دې ناروغۍ د نه له منځه تلو له اصلي لاملونو بللي دي.

دغه سازمان له طالبانو غوښتي چې د پولیو د واکسین کور په کور کمپاینونه بېرته پیل کړي.

افغانستان او پاکستان د نړۍ یوازیني دوه هېوادونه دي چې د پولیو ویروس لا هم پکې په بشپړه توګه له منځه نه دی تللی.

آریانا افغان هوايي شرکت اعلان کړی چې د کندهار او دوبۍ ترمنځ به د راتلونکې یکشنبې په ورځ، د لیندۍ د میاشتې په لومړۍ نیټه مستقیمې الوتنې پیل کړي.

دغه شرکت د شنبې په ورځ د لړم په ۲۳ په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې د دې الوتنو په پیل سره به د کندهار اوسېدونکو او سوداګرو ته د تګ راتګ اسانتیاوې برابرې شي او د افغانستان او متحده عربي اماراتو ترمنځ به د سوداګرۍ او پانګونې د پراختیا لپاره نوي فرصتونه رامنځته شي.

د الوتنو د مهالویش د خپرولو یوې نړیوالې وېبپاڼې، FlightsFrom، د معلوماتو له مخې، د آریانا الوتکه به د نومبر په ۲۲مه د کندهار پر ځايي وخت ماښام شپږ بجې دوبۍ ته روانېږي.

آریانا افغان هوایي شرکت تېره پنجشنبه د مزارشریف او استانبول ترمنځ هم مستقیمې الوتنې پیل کړې دي.

د روغتیا نړیوال سازمان، ډبلیو ایچ او وايي، په افغانستان کې د شکر یا ډیابیټس ناروغي د عامې روغتیا یوه لویه ستونزه ده او ډېری کسان هغه مهال په خپلې ناروغۍ خبرېږي چې له جدي روغتیايي ستونزو سره مخ شوي وي.

په افغانستان کې د دغه سازمان استازي ډاکټر اېډوین سېنیزا سالوادور د شنبې په ورځ، د نومبر په ۱۴ د شکر ناروغۍ د نړیوالې ورځې په مناسبت پرخپله ایکسپاڼه لیکلي چې په افغانستان کې له هرو شلو روغتیايي مرکزونو یوازې یو یې د دې ناروغۍ د تشخیص امکانات لري.

نوموړي د دې ناروغۍ د مخنیوي او درملنې لپاره د بېړنۍ پانګونې غوښتنه کړې او له هغو کسانو یې چې عمرونه یې څلوېښت کاله یا تر دې زیات دي، غوښتي چې د خپلې وینې شکر معاینه کړي.

ملګرو ملتونو هم د دې ورځې په مناسبت خبرداری ورکړی چې شکریا ډیابیټس د وخت په تېرېدو د زړه د حملې، مغزي سکتې او ړندېدو خطر ډیرزیاتوي.

د روغتیا نړیوال سازمان ټینګار کړی چې د شکر ناروغۍ پر وخت تشخیص او درملنه د دغو جدي روغتیايي ستونزو په مخنیوي کې مرسته کولی شي.

د نړیوالې جنايي محکمې قاضیانو د افغانستان په اړه د خپلو څېړنو یوه برخه، چې ښايي د امریکايي ځواکونو پوځي پرسونل هم پکې شامل وای، درولې او د څېړنو لمن یې د طالبانو احتمالي جرمونو ته محدوده کړې ده.

دا موضوع د محکمې په هغو قضايي اسنادو کې څرګنده شوې چې د جمعې په ورځ، د لړم په ۲۱مه، خپاره شوي دي.

د محکمې قاضیانو په ۲۰۲۰ کال کې د هغو څېړنو د پیل اجازه ورکړې وه چې له ۲۰۰۲ کال وروسته د افغانستان د هغه مهال د جمهوري حکومت د ځواکونو، طالبانو او امریکايي پوځي پرسونل احتمالي جرمونه یې تر پوښښ لاندې راوستل.

خو دوه کاله وروسته، د دې محکمې د هغه مهال لوی څارنوال کریم خان، د شواهدو د راټولولو په برخه کې د شته ستونزو له امله پرېکړه وکړه چې د څېړنو ځینې برخې نور لومړیتوب ونه لري.

ټاکل شوې د طالبانو اړوند برخه له اصلي دوسیې جلا او د یوې خپلواکې څېړنې په توګه تعقیب شي.

نړیوالې جنايي محکمې د ۲۰۲۵ کال د جولای په اتمه او د سپټمبر په نهمه د طالبانو د څلورو چارواکو، هبت‌الله اخوندزاده، عبدالحکیم حقاني، حبیب‌الله آغا او ندا محمد ندیم، د نیولو حکمونه صادر کړل. پر دوی د بشریت ضد جرم، د جنسیت او سیاسي انګېزو له مخې د ځورونې او تعقیب تورونه لګول شوي دي.

د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد هغه مهال ویلي و چې د دوی حکومت نړیواله جنايي محکمه په رسمیت نه پېژني او د دې محکمې پرېکړو ته اهمیت نه ورکوي.

امریکا تر دې مخکې په افغانستان کې د امریکايي ځواکونو په اړه د نړیوالې جنايي محکمې د څېړنو او د اسرائیلي چارواکو د نیولو د حکمونو له امله پر دې بنسټ بندیزونه لګولي و.

امریکا د نړیوالې جنايي محکمې غړې نه ده او قضايي صلاحیت یې په رسمیت نه پېژني.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو تر دې مخکې ګواښ کړی و چې که اړتیا پیدا شوه، دا محکمه به په تدریحي ډول له منخه یوسي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د کډوالو د لویې کمېشنرۍ استازی عرفات جمال وايي، په تېرو درېیو کلونو کې د شاوخوا ۶.۵ میلیونه افغان کډوالو بېرته ستنېدو پر افغانستان اقتصادي او ټولنیز فشار زیات کړی دی.

عرفات د جمعې په ورځ دجنوبي کوریا په پلازمېنه سیول کې د ښځو او سولې په اړه په یوه نړیواله غونډه کې خبرداری ورکړی چې بېوزلي، بېکاري، وچکالي او د کار د فرصتونو کمښت ښايي بېرته ستانه شوي افغانان اړ کړي چې یو ځل بیا له هېواده ووځي.

جمال په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر وضعیت هم اندېښنه وښوده او له شپږم ټولګي پورته نجونو پر زده‌کړو بندیز یې د دغه هیواد یوه ډېره جدي ستونزه وبلله.

د افغانستان د کرکټ د ملي لوبډلې توپ اچوونکي نصیرخان معروفخېل له زیمیابوې سره د افغانستان د دوهمې ټیستلوبې په لومړۍ پاڼۍ کې ۷ لوبغاړي وسوځول.

د افغانستان او زیمبابوې دوهمه ټیستلوبه پرون (جمعه) په شارجه کې د زیمبابوې په توپ وهنه پیل شوه. د زیمبابوې لوبډلې په لومړۍ ورځ د ۵ لوبغاړو د بایللو په پای کې ۲۵۰ منډې وکړې.

خو نن په داسي حال کې د دغه ټیم پاتې ۵ لوبغاړي وسوځېدل چې ټولټال یې ۲۲۹ منډې کړې وې.

د زیمبابوې دوه نور لوبغاړي د ضیاالرحمن او یمین احمدزي له لوري وسوځول شول.

اوس افغانستان بیټنګ یا توپ‌وهنه کوي.

د دواړو لوبډلو لومړۍ ټیستلوبه بې نتیجې پای ته رسېدلې وه.

د کډوالۍ نړیوال سازمان (ای‌اواېم) موندنې ښيي چې د روان ۲۰۲۶ کال د اکټوبر میاشتې له ۲۵مې د نومبر تر ۷مې له ګاونډیو هېوادونو څه د پاسه ۴۳ زره او ۴۰۰ کسان او څه د پاسه ۲ زره او ۲۰۰ کورنۍ افغانستان ته ستانه شوي دي.

یاد سازمان په خپل نوي راپور کې چې د جمعې په ورځ د نومبر په ۱۳مه‌یې خپور کړی وايي چې په یاده موده کې نسبت پخوا ته له ایران څخه د ستنو شویو په شمېر کې ۴ سلنه کموالی، خو له پاکستان څخه د ستنو شویو په شمېر کې ۳۵ سلنه زیاتوالی لیدل شوی.

د کډوالۍ نړیوال سازمان وايي چې د ۲۰۲۵ کال د جنورۍ څخه د روان کال د نومبر تر ۷مې پورې څه د پاسه ۴ میلیونه او ۲۹۰ زره کسان له ګاونډیو هېوادونو ایران او پاکستان څخه افغانستان ته ستانه شوي دي.

په دې کې څه د پاسه ۲ میلیونه او ۵۶۰ زره تنه له ایران او تقریباً یو میلیون او ۷۳۰ زره کسه له پاکستان څخه خپل هېواد راستانه شوي دي.