د امریکا د عدلیې وزارت غواړي یوه ۴۷ کلنه افغانه، نذیره حاجي‌زاده، د بهرنیو ترهګرو د ایستلو ځانګړې محکمې (ATRC) له لارې له امریکا وباسي.

دا لومړی ځل دی چې دا محکمه د یوه داسې بهرني وګړي د ایستلو لپاره کارول کېږي چې د چارواکو په وینا، د داعش پلوي کورنۍ د ترورویستي برید په پلان کې یې مرسته کړې ده.

د امریکا د چارواکو په وینا، نذیره حاجي‌زاده او د هغې د کورنۍ غړي په ۲۰۲۴ کال کې د انتخاباتو په ورځ د داعش په ملاتړ د ډله‌ییز برید په پلان کې ښکېل وو. د هغې زوی عبدالله حاجي‌زاده او زوم ناصر احمد توحیدي مخکې په همدې قضیه کې مجرم پېژندل شوي دي.

د عدلیې وزارت وایي، کورنۍ د برید د تمویل لپاره د خپل کور او نورې شتمنۍ د پلورلو هڅه کړې وه، او نذیرې حاجي‌زاده هم پلان درلود چې د کورنۍ نور غړي له برید مخکې افغانستان ته ولېږدوي.

امریکايي چارواکي وایي، د ترهګرۍ په قضیو کې د بهرنیو وګړو لپاره په امریکا کې ځای نشته، او د همدې دلیل له مخې غواړي نوموړې د ځانګړې محکمې له لارې له هېواده وباسي.

پاکستاني رسنیو راپور ورکړی چې الفلاح بانک له څه باندې دوو لسیزو فعالیت وروسته په افغانستان کې خپل بانکي خدمات بند کړي او خپل فعالیتونه یې د غضنفر خصوصي بانک ته سپارلي دي.

پاکستانۍ ډان ورځپاڼې او یو شمېر نورو رسنیو د شنبې په ورځ، د لړم په ۱۶مه، د الفلاح بانک د یوې خبرپاڼې په حواله راپور ورکړی چې د دغه بانک د شتمنیو د پلور معامله د لړم په ۱۴مه، د افغانستان او پاکستان د اړوندو څارونکو ادارو له تایید وروسته، وروستۍ شوې ده.

الفلاح بانک ویلي چې په افغانستان کې یې خپل بانکي فعالیتونه درولي او د اړوندو مقرراتو له مخې به د خپلو څانګو د تړلو بهیر بشپړ کړي.

دغه بانک په ۲۰۰۵ کال کې خپله لومړنۍ څانګه په کابل کې پرانیستې وه او وروسته یې هرات ته هم فعالیتونه وغځول.

الفلاح بانک په افغانستان کې دودیز او اسلامي بانکي خدمات وړاندې کول.

د بشري حقونو فعاله زهره وندا د « افغانان د مخ په ودې تفکرلپاره» په نوم د یوې نادولتي موسسې له خوا د ۲۰۲۶ او ۲۰۲۷ کلونو لپاره د «ملګرو ملتونو په سازمان کې د افغانستان ځوانان» په نوم د مدني پروګرام د نوې استازې په توګه ټاکل شوې ده.

دې موسسې د جمعې په ورځ، د لړم په ۱۵مه ناوخته، پر خپله ایکسپاڼه د دې خبر په خپرولو سره ویلي چې زهره وندا له دریو نورو نوماندانو سره تر وروستۍ سیالۍ وروسته د داورانو د رایو پر بنسټ دې دندې ته غوره شوې ده.

په جنیوا کې د افغانستان پخوانۍ سفیرې او د دې پروګرام د داورانو د پلاوي غړې ثریا دلیل د شنبې په ورځ، د لړم په ۱۶مه، پر خپله ایکسپاڼه لیکلي چې د افغانستان د راتلونکي په اړه هېڅ بحث باید د دغه هېواد د ځوانانو له حضور او ګډون پرته ترسره نه شي.

دا دنده په ملګرو ملتونو کې کوم رسمي ډیپلوماتیک مقام یا حکومتي ګومارنه نه ده، بلکې د یوې مدني ټولنې خپلواک نوښت دی چې ځوانانو ته د ملګرو ملتونو په غونډو کې د وینا کولو او د خپلو حقونو د غوښتلو زمینه برابروي.

زهره وندا واک ته د طالبانو له بیا رسېدو وروسته اروپا ته کډواله شوې او له افغان کډوالو سره د مشورو، د بشري حقونو او د ښځو د حقونو د ملاتړ په برخو کې فعالیت کوي.

د «افغانان د مخ په ودې تفکر لپاره » بنسټ د زهره وندا ټاکنه په نړیواله کچه د افغان ښځو او ځوانانو د غږ رسولو او د هغوی د غوښتنو او اندېښنو د مطرح کولو لپاره یو مهم فرصت بللی دی.

د «ملګرو ملتونو په سازمان کې د افغانستان ځوانان» په نوم مدني پروګرام په ۲۰۱۸ کال کې د همدې نادولتي موسسې له خوا پیل شو. د دې پروګرام موخه دا ده چې په نړیوالو بحثونو کې د افغان ځوانانو غږ واورېدل شي.

د دغه پروګرام له مخې، هر کال یو افغان ځوان، چې غوره ګڼل کېږي ښځه وي، د استازي په توګه ټاکل کېږي، څو د ملګرو ملتونو په غونډو کې د افغانستان د ځوانانو، په ځانګړي ډول د ښځو او نجونو، نظرونه، د بشري حقونو ستونزې او غوښتنې مطرح کړي.

ایران د شنبې په ورځ محمدعارف شه ‌بخش، چې د بلوچستان اوسېدونکی و، د سیستان او بلوچستان په ولایت کې د پولیسو پر یوې پوستې په وسله ‌وال برید کې د لاس لرلو په تور اعدام کړ.

ایراني رسنیو د شنبې په ورځ، د لړم په ۱۶مه، راپور ورکړی چې شه ‌بخش د جیش‌ العدل ډلې د غړیتوب او د «بغي» او «محاربې» په تورونو محکوم شوی و.

د دغو رسنیو د راپورونو له مخې، د ایران قضايي چارواکو ویلي چې په دغه برید کې یو شمېر پولیس وژل شوي او ټپیان شوي وو، خو د برید کره نېټه او د مرګ ‌ژوبلې شمېر یې نه دی څرګند کړی.

د ایران د اسلامي جمهوریت په قوانینو کې «بغي» د نظام پر ضد وسله ‌وال پاڅون ته ویل کېږي.

د بشري حقونو سازمانونو په وار وار د «محاربې» او «بغي» په څېر تورونه مبهم سیاسي او امنیتي تورونه بللي او په ایران کې یې د محاکمو پر ناڅرګندو او ناعادلانه بهیرونو نیوکې کړې دي.

جیش‌العدل ډله، چې د ایران په جنوب ختیځ کې فعالیت کوي، د ایران او امریکا له خوا ترهګره ډله بلل شوې ده. خو دا ډله ادعا کوي چې د بلوڅ لږکیو د حقونو لپاره مبارزه کوي. په ایران کې د اعدامونو زیاتېدو هم نړیوالې اندېښنې راپارولې دي.

د ملګرو ملتونو ځانګړې راپور ورکوونکې، مای ساتو، تېره اوونۍ په ایران کې د بېړنیو محاکمو او عادلانه محاکمې ته د لاسرسي د حق د نقض په اړه خبرداری ورکړی و.

د افغانستان د کرکټ ملي لوبډلې د شنبې په ورځ له زیمبابوې سره د ټسټ لوبې د درېیمې ورځې تر پایه د اوو لوبغاړو په سوځېدو ۴۰۲ منډې جوړې کړې او لا هم له سیالې لوبډلې ۱۰۲ منډې وروسته ده.

زیمبابوې په خپله لومړۍ پاڼۍ کې ۵۰۴ منډې جوړې کړې وې.

د افغانستان په توپ‌ وهنه کې رحمان‌الله ګربز ۱۱۳، صدیق‌الله اتل ۱۰۵ او رحمت شاه ۹۳ منډې جوړې کړې.

رحمت شاه او ضیاالرحمن، چې لا نه دي سوځېدلي، سبا یکشنبې به خپلې توپوهنې ته دوام ورکړي.

دا ټسټ لوبه د پنجشنبې په ورځ د متحده عربي اماراتو په شارجه کې پیل شوې او ټاکل شوې د لړم تر ۱۹مې دوام وکړي.

د پولنډ په کراکوف ښار کې د یوه وسله وال کس په ډزو پنځه کسان وژل شوي او تر لسو ډېر ټپیان دي.

د پولنډ پولیس وايي، دا پېښه نن شنبه د کراکوف ښار په مرکزي بازار کې رامنځته شوې ده.

د پولیسو په وینا، یوه وسله‌ وال کس چې پوځي ډوله جامې اغوستې وې، له موټره پر خلکو ډزې پیل کړې. د پولیسو په خبره دغه وسله وال د نیولو پر مهال پر پولیسو هم ډزې وکړې چې دوه پولیس پکې ټپیان شول.

د راپورونو له مخې پولیسو بریدګر په ډزو ټپي کړی او روغتون ته لېږدول شوی دی. تراوسه چارواکو په دې اړه چې د دغې پیښې ترشا څه انګیزه پرته وه، څه ندي ویلي. د پولنډ ولسمشر کارول ناوروتسکي د قربانیانو له کورنیو سره خواخوږي څرګنده کړې ده.

د افغانستان د کرکټ نولس کلنې لوبډلې د اسیا جام په دویمه لوبه کې مالیزیا ته د لسو ویکټو په توپیر ماتې ورکړه.

په دې لوبه کې مالیزیا لومړی توپ وهنه وکړه او د ټولو لوبغاړو په سوځیدو سره یې یوازې ۴۲ منډې جوړې کړې او افغانستان ته یې۴۳ منډې هدف وټاکه.

افغان لوبډلې ورکړل شوی هدف په دریم اور کې د کوم لوبغاړي له سوځیدو پرته پوره کړ.

بل پلو، د افغانستان د کرکټ د ملي لوبډلې او زیمبابوي ترمنځ په روانه ټسټ لوبه د ملي لوبډلې دوه توپ اچوونکو صدیق الله اتل او رحمان الله سلیزې وهلي دي.

دا ټسټ لوبه د پنجشنبې په ورځ د لړم په ۱۴مه پیل شوې چې د لړم تر ۱۹مې به دوام وکړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ سټفین میلر د سپینې ماڼې د ویاند په توګه دنده وګوماره.

تمه ده ۴۱کلن میلر د سوزي وایلز په ځای د دوشنبې په ورځ خپل کار پیل کړي.

ټرمپ پر خپلې ټروټ سوشل پاڼه میلر یو وفادار کس یاد کړی دی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د "عدالت لپاره د جایزې" پروګرام د ایران د اټومي وسلو په اړه د معلوماتو په بدل کې تر۲۰میلیونو ډالرو جایزه اعلان کړې ده.

دې پروګرام پر خپلې ایکس شبکې او ویب پاڼې پرون جمعه په فارسي او انګلیسي ژبو د ایران د اټومي پروګرام، د ځای، کارکوونکو، ساینس پوهانونو، تخصصي او تخنیکي برخو او د دغه پروګرام اړونده د نورو جزییاتو په اړه د معلوماتو غوښتنه کړې ده.

بل پلو، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ پر خپلې ټروټ سوشل پاڼې لیکلي چې که ایران اټومي وسلې ترلاسه کړی وای، اوس به نه اسراییل و او نه به منځنۍ ختیځ.

دا ایران د اټومي پروګرام پر سر د جایزې اعلان وروسته له هغه دی چې د راپورونو له مخې ایران هوکړه چې د قطر په منځګړیتوب له امریکا سره د سولې مذاکرات مخته یوسي.

د ملګروملتونو د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې په چارو کې د سرمنشي مرستیال الکساندر زویف ویلي چې د داعش ډلې خراسان څانګې د بې پیلوټه الوتکو په ګډون عصري تاکتیکي تجهیزات ترلاسه کړي دي.

زویف دا څرګندونې پرون جمعه د (سبټمبر ۶مه) د ازبکستان په سمرقند ښار کې د شانګهای پلس په یوې امنیتي ناسته کې کړي دي.

هغه وړاندې ویلي چې د داعش ډلې غړو د دغو وسیلو د عملي کارونې روزنې هم بشپړې کړي دي.

د زویف په ټکو چې انټرنیټ او انلاین اړیکو په مجازي فضا کې د ترهګرو ډلو د جلب او جذب له کبله منځنۍ اسیا د ترهګریزو ګواښونو پر وړاندې زیان منونکې کړې ده.

په همدې ناسته کې د طالبانو د حکومت د استخباراتو د ادارې مشر عبدالحق وثیق ویلي چې داعش وسله واله ډله د اړیکو ټینګولو، مالي تمویل او تبلیغاتو لپاره د ټیلګرام او ټیک ټاک ټولنیزې شبکې څخه کار اخلي.

د هغه په ټکو، "د مصنوعي ځیرکتیا په اوسني وخت کې داعش د ټولې نړۍ لپاره یو ګواښ دی ".

وثیق وړاندې وویل چې طالبان د دغه "نړیوال دښمن "د تخنیکي امکاناتو د له منځه وړلو په برخه کې له سختو محدودیتونو سره مخ دی.

وثیق د دغو محدودیتونو په اړه جزییات ور نه کړل، خو د ټکنالوژۍ له شرکتونو یې وغوښتل چې د داعش پر وړاندې مبارزه کې د طالبانو له حکومت سره همکاري وکړي.

د طالبانو حکومت د خپلې واکمنۍ په تیرو څه باندې پنځو کلونو کې په ځلونو ادعا کړې چې په افغانستان کې یې داعش وسله واله ډله په کلکه ځپلې ده.

د شانګهای پلس په دې ناسته کې د ۲۴هېوادونو او پنځو نړیوالو سازمانونو۳۳ پلاوو ګډون کړی و.

د ناستې اجنډا د ټکنالوژۍ او مصنوعي ځیرکتیا پراختیا او ترهګرۍ او امنیتي ګواښونه و.

ملګري ملتونه وايي افغانستان په داسې حال کې چې د لمریزې برېښنا پراخ ظرفیت لري بیا هم د خپلې اړتیا وړ ۸۰ سلنه برېښنا له بهره واردوي.

د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام ادارې (یو اېن ډي پي) دا خبره د افغانستان د «انرژۍ د اوونۍ» د غونډې په درشل کې پر خپله اېکس‌پاڼه کړې ده.

د ملګرو ملتونو دغه اداره زیاتوي چې افغانستان هر کال د برېښنا د رانیولو لپاره څه د پاسه ۲۸۰ میلیونه ډالر لګوي.

د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام وايي، پیاوړی شراکت به په ټول افغانستان کې پاکې او د اعتماد وړ انرژۍ ته د لاسرسي د پراختیا کیلي وي.

د نومبر په نهمه او ۱۰مه «د افغانستان د انرژۍ د اوونۍ» تر عنوان لاندې دوه ورځنی مناسبت چې د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام له‌خوا دایرېږي، پر همکارۍ، مشارکتونو او د انرژۍ پر وارداتو د شدیدې اتکا د ستونزې پر حل تمرکز کوي.