د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي د لوی اختر په مناسبت خپل پیغام کې یوځل بیا هیله څرګنده کړې چې د شپږم ټولګي څخه د پورته نجونو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې "ژرترژه "پرانیستل شي او میرمنو او روزلو کدرونو ته د کار او چارو کې د شمولیت زمینه برابره شي.

حامد کرزي پر خپله ایکسپاڼه لیکلي پیغام کې د هیواد ابادي ، ترقي او هوساینه، تعلیم او دې پورې تړلې چې "هر هیوادوال خپل وطن کې د خاوندتوب احساس وکړي".

طالبانو د ۲۰۲۱ کال اګست میاشت کې واک ته له ستنیدو وروسته له شپږم ټولګي پورته نجونو او ښځو په مخ د ښونځیو او پوهنتونونو دروازې تړلي دي اوله بهرنیو او کورنیو فشارونو سره سره یې په دغې پالیسۍ کې د بدلون کومه نښه تراوسه نه لیدل کیږي.

ملګري ملتونه وايي افغانستان کې دا مهال ۱.۴ میلیونه نجونې له زده کړو بې برخې دي او که پر زده کړو دا بندیز تر ۲۰۳۰ کال پورې دوام وکړي، له ۴ میلیونو زیاتې نجونې به له زده کړو بې برخې شي.

د کډوالۍ نړیوال سازمان (ای او اېم) وايي، په تېر یو نیم کال کې شاوخوا څلور میلیونه افغان کډوال له ګاونډیو هېوادونو بېرته افغانستان ته راستانه شوي دي.

«ای او اېم» په خپل تازه راپور کې چې د جمعې په ورځ د (اګسټ ۲۱مه) يې خپور کړی ویلي، "له تېر کال راهیسې د سږکال د اګسټ تر ۱۵مې شاوخوا ۴ میلیونه او ۱۲ زره افغان کډوال له پاکستان او ایرانه بېرته افغانستان ته راستانه شوي دي".

د راپور په ټکو، "د روانې اګسټ میاشتې په لومړنیو دوو اوونیو کې ۴۸ زره افغان کډوال له ایران او پاکستانه بېرته افغانستان ته راغلي دي".

بل پلو، د ملګرو ملتونو د سرمنشي ویاند سټیفن دوجاریک ویلي، "د راستنو شویو کډوالو کورنیو شاوخوا ۶۰۰ زره ماشومان له زده‌کړو محروم دي.

د تاجکستان امنیتي چارواکي وايي، له افغانستان سره پر ګډه پوله‌يې د یوې وسله‌والې نښتې پر مهال دوه افغان قاچاقبران وژلي دي.

تر اوسه طالب چارواکو په دې اړه څه نه‌دي ویلي.

په هغه بیان کې چې د تاجکستان د ملي امنیت دولتي کمېټې خپور کړی راغلي، "دغه قاچاقبران د کندز ولایت د امام صاحب ولسوالۍ اوسېدنکي وو چې له تاجکستاني سرحدي ځواکونو سره په نښته کې وژل شوي دي".

په بیان کې راغلي، "نښته له تاجکستان سره پر پوله د جیحون په فتح‌اباد سیمه کې شوې ده".

د بیان په ټکو، "له قاچاقبرانو په سیمه کې یو میل کلاشینکف، یو میل تفنګچه او ۱۷ کیلوګرامه چرس پاتې دي".

تاجکستاني چارواکي وايي، "د روان کال په لومړیو شپږو میاشتو کې د نشه‌يي توکو له قاچاقبرانو سره په ۷ وسله‌والو نښتو کې ۱۷ افغان تبعه وژل شوي او ۶۰۱ کیلوګرامه مخدره توکي يې ضبظ شوي دي".

تاجکستان له افغانستان سره نږدې زر کیلومټره ګډه پوله لري چې روسیه او یو شمېر نورو هېوادونو ته د نشه‌يي توکو د قاچاق یوه له اصلي لارو بلل کېږي.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان وايي "ښه ده چې له امریکا سره روانه جګړه پای ته ورسوو".

هغه د جمعې په ورځ د (اګسټ ۲۱مه) په یوې وینا کې ومنله چې ایران له اقتصادي ستونزو سره مخ دی.

هغه وړاندې وویل "له امریکا سره جګړه وروستۍ مرحلې ته رسېدلې او ټوله نړۍ د ایران په بریا اعتراف کوي، ښه دا ده چې دا جګړه پای ته ورسوو".

د پزشکیان په خبره، "دا څرګندونې د تسلیمۍ په معنی نه‌دي او هېڅکله به د امریکا بدمعاشۍ ته سر ټیټ نه‌کړو".

د ایران ولسمشر وروسته له هغه له امریکا سره د جګړې د پای ته رسېدو خبره کوي چې امریکايي چارواکو پر ایران د تازه اقتصادي بندیزونه خبره کړې ده.

د امریکا مرستیال ولسمشر جي ډي ونس د پنجشنبې په ورځ د (اګسټ ۲۰مه) وویل، " موږ پر ایران د فشار ښه وسیله په لاس کې لرو او کولای شو چې پر دغه هېواد نور اقتصادي فشارونه واچوو".

بل پلو، د ایران د پارلمان مشر محمد باقر قالیباف وايي، "که موږ هر څومره پوځي ځواک ولرو، خو که چېرته مو اقتصاد تر فشار لاندې وي، خلک مو وږي وي او د ملي اقتصاد وده نه‌لرو، دوام نه‌شو ورکولی".

د امریکا او ایران ترمنځ له ۴۰ ورځنۍ جګړې وروسته د سولې مذاکراتو چندان نتیجه نه‌ده ورکړې.

امریکا هڅه کوي د اقتصادي فشارونو له لارې پر ایران د سولې د مذاکراتو شرایط ومني.

اټومي وسلو ته د ایران نه‌لاسرسی او د هرمز په تنګي کې د کښتیو ازاده تګ راتګ د مذاکراتو له عمده شرایطو څخه دي.

وړمه ورځ له هرمز تنګي یوازې اووه سوداګریزې کښتۍ تېرې شوې دي.

د کپلر په نوم د کښتیو د څارنې د معلوماتو بنسټ وايي، "د پنجشنبې په ورځ د اګسټ په ۲۰مه له هرمز تنګي اووه سوداګریزې کښتۍ تېرې شوي چې د نورو ورځو په پرتله ډېرې کمې وې".

د روېټرز خبري اژانس د راپور له مخې، د دې کښتیو له ډلې څلور يې فارس خلیج ته تللي او درې نور يې له دې خلیجه وتلې دي.

د ایران او امریکا ترمنځ د جګړې له پیل مخکې د نړۍ نږدې یو پر پنځمه برخه اوومه تېل د هرمز له تنګي صادرېدل چې په ورځني ډول څه باندې ۱۰۰ کښۍ له دې تنګي تېرېدلې.

تهران وايي، د امریکا له‌خوا د سمندري محاصرې تر ختمېدو به د هرمز تنګی د هر ډول تګ راتګ پرمخ تړلی وي.

یو شمېر اروپايي مشران راروانه دوشنبه کي‌یف ته ځي.

فرانسې د جمعې په ورځ د (اګسټ ۲۱مه) ویلي، "راروانه دوشنبه چې د اوکراین د خپلواکۍ ورځ ده یو شمېر اروپايي مشران به پلازمېنه کي‌یف ته سفر وکړي څو د روسیې پر ضد د اوکراین څخه خپل ملاتړ څرګند کړي".

د فرانسې د ولسمشر امانوئل مکرون په ګډون ۱۰ نور اروپايي مشران به د کي‌یف په ملاتړ په دې غونډه کې ګډون وکړي.

د ناټو سرمنشي مارک روته به په دې غونډه کې په انلاین ډول ګډون وکړي.

دا غونډه په داسې حال کې جوړېږي چې روسیې په وروستیو کې څو ځلې پلازمېنه کي‌یف د بالیستیک توغندیو هدف ګرځولی دی.

هند افغانستان ته د نورو طبي مرستو د لیږلو خبر ورکوي.

دهند دبهرنیو چارو وزارت ویاند د پنجشنبې په ورځ ( د زمري په ۲۹ مه ) په خپله ایکسپاڼه ولیکل چې د درملو او طبي تجهیزاتو دغه مرستې کابل کې یو دولتي روغتون ته استول شوي دي.

رندیر جیسوال د افغانستان د روغتیايی خدماتو د پیاوړتیا لپاره افغان ولس سره د هند په دوامدارې همکارۍ ټینګار کړی دی.

هند لدې مخکې هم څو ځله افغانستان ته طبي مرستې استولي دي.

د یادونې وړ ده چې د افغانستان د روغتیايي خدماتو سیستم چې د لسګونو کلونو د جګړو او بهرنیو مرستو د کموالي له امله کمزوری شوی ، هیواد ته د ملیونو کډوالو په ستنیدو اوس تر سخت فشار لاندې دی.

بلغاریا وايی ۳۵ افغان کډوال یې نیولي دي.

د بلغاریا کورنیو چارو وزارت وویل چې دغه کسان هیواد ته دننوتلو په مهال په سرحدي سیمه کې په یو میني بس کې پیژندل شوي او ونیول شوي دي.

کورنیو چارو وزارت ویلي چې نیول شویو کسانو خپله ویلي چې د افغانستان دي.

اعلامیه وايی ۲۲ کلن موټر چلوونکی چې دشمالي مقدونیا څخه دی هم نیول شوی او د قضیې څیړنه دوام لري.

بلغاریا او دبالکان نور هیوادونه اروپا ته د غیرقانوني کډوالو د ورتګ یوه عمده لار ګڼل کیږي.

عائشه وهاب د پنجشنبې ورځې ټاکنو کې له بریا وروسته دامریکا د کانگرس لومړنۍ افغان الاصله امریکايۍ غړې شوه .

د کالیفورنیا ایالت د سنا مجلس غړې عائشه وهاب د پنجشنبې ورځې په ځانګړو ټاکنو کې بریالیتوب ترلاسه کړ او دډیموکراټ غړي ایریک سوالویل پاتې دوره کې به د کانګرس غړې وي.

سوالویل چې د کالیفورنیا د والي د مقام لپاره یې ټاکنو کې سیالي کوله، د اپرېل په میاشت کې یې وروسته له هغې له خپلې ټاکنیزې مبارزې لاس واخیست او له کانګرس څخه یې استعفا وکړه چې د جنسي تېري تورونه پرې ولګیدل چې ردوي یې.

میرمن وهاب خپلې سیالې میلیسا هرناندیز ته سره لدې ماتې ورکړه چې دهغې لپاره په دغو ټاکنو کې لوی لګښتونه وشول.

عائشه وهاب له بریا وروسته وویل چې بریالیتوب یې وښودله چې انتخاباتي حوزه یې" په پیسو نه شي اخیستل کیدای."

نوموړې د ۲۰۱۸ کال ټاکنو کې د هایوارډ ښار د شورا غړیتوب ترلاسه کړی و.

میرمن وهاب په داسې حال کې دامریکا کانګرس ته لار مومي چې دننه په افغانستان د طالبانو د حکومت لخوا د نجونو او ښځو په زده کړو ،کار او په عامه چارو کې یې په ونډې محدودیتونه لګول شوي دي.

د امریکا مرستیال ولسمشر وايي واشنګټن د ایران په وړاندې یوې "نوې مرحلې" ته داخل شوی چې په کې د ایران د اټومي هلوځلو د مخنیوي لپاره پرله پسې اقتصاد فشار دامریکا ترټولو مهمه وسیله ده.

جې ډي ونس " کلي او باک خپرونې" په نامه پادکست سره مرکه کې وویل: " فکر کوم چې مونږ یوې نوې مرحلې ته داخل شوي یو. هغه څه چې څو ورځې وړاندې ولسمشر( ټرمپ) وویل دا وو چې مونږ د دوی ( ایران) متعارف ځواکونه له مینځه وړي دي. دغه راز مونږ د دوی په هغو زیر بناوو چې د وسلې د جوړولو لپاره یې کاروي ډیر فشار وارد کړی دی. "

ونس زیاته کړه: " اوس په یوه ډول مونږ نوې مرحلې ته داخل شوي یو چې تر ټولو اغیزناکه وسیله په کې اقتصادي فشار دی چې پر دوی یې وکاروو. "

د ولسمشر ټرمپ مرستیال وايي امریکا نیت لري چې دغه بهیر ته ځکه ادامه ورکړي چې باور لري چې اقتصادي فشار د"نهايی هدف" ترلاسه کولو لپاره تر ټولو غوره لار ده.

جې ډي ونس د ایران د اټومي پروګرام په تړاو دامریکا د حکومت د دریځ په هکله د ولسمشر ټرمپ خبره تکرار کړه چې ویلي دي ایران به هیڅکله اټومي وسله ونلري او دايي هم وویل چې د ایران اټومي تاسیسات له مینځه وړل شوي دي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي (یوناما) دوه کارکوونکي د طالبانو له زندانه خوشې شوي دي.

فرانسې خبري اژانس د یوناما په حواله لیکلي چې د ملګرو ملتونو دا دوه کارکوونکي د اګسټ په نهمه په هرات کې د طالبانو د استخباراتي ادارې له‌خوا نیول شوي وو او دا دی تر شاوخوا ۱۰ ورځو وروسته د پنجشنبې په ورځ بېرته خوشې شول.

د یوناما ویاند زیاته کړې چې د دغو دوو کسانو روغتیايي وضعیت ښه دی.