په افغانستان کې د سره صلیب نړیوالې کمیټې د نورستان په دوو ولسوالیو کې له هغو زرګونو افغانانو سره مرسته کړې ده چې د پاکستان او افغانستان د جګړو له امله اغیزمن شوې دي.

سره صلیب د جمعې په ورځ خبر ورکړ چې په کامدیش او برګ مټال ولسواليو کې یې له اوولس زره اغیزمنو شویو کورنیو سره د ووړو، غوړیو او یوشمیر نورو خوراکي موادو مرسته وکړه.

سره صلیب دا مرسته د ملګرو ملتو د خوړو له نړیوال پروګرام سره په ګډه کړې ده.

اسراییلو د لبنان په نبطیه سیمه کې په ځینو کلیو باندې بریدونه کړي.

د اسراییلو پوځ نن د لبنان په جنوب کې د یوولسو کلیو اوسیدونکو ته د وتلو بیړنی خبرداری ورکړی وو.

اسراییل تور پورې کړی چې حزب الله اوربند مات کړی او له همدې خاطر دوی خپل عملیات پيل کړي.

حزب الله یوه ملیشه پوځي ډله ده چې سیاسي ګوند هم لري او د لبنان په جنوب کې لویې برخې کنټرولوي.

امریکا دا ډله ترهګره بولي او اروپايي ټولنې بیا د حزب الله پوځي برخه په تور لیسټ کې شامله کړې.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي په هغه پلان بیا کتنه کوی چې ایران ورته لېږلی دی.

ولسمشر ټرمپ لیکلي د ایران اسلامي جمهوریت "تر اوسه پورې د هغه څه لپاره چې په تېرو ۴۷ کلونو کې یې پر نړۍ او انسانیت راوړي کافي تاوان نه دی ورکړی نو په همدې خاطر دا طرحه ورته د منلو نه ده.

اکسیوس ویبپاڼې راپور ورکړی چې ایران د هرمز تنګي د پرانیستلو او د امریکا له خوا د سمندري محاصرې پای ته رسول غواړي. تر څنګ یې په اټومي فعالیتونو د مذاکرې او هوکړې په لټه کې دی.

اخوا تسنیم اژانس چې سپاه ته نږدې دی د پوځي بریدونو د نه ترسراوي تضمین غوښتی، تر څنګ یې کنګل شویو شتمنو خلاصون او د بندیزونو لغوه کول هم غواړي.

ایران تیره پنجشنبه د پاکستان له لارې امریکا ته یو پلان سپارلی.

نن، یکشنبه، د می ۳ مه، د رسنیو د ازادۍ نړیواله ورځ ده.

د بې پولې خبریالانو د مطبوعاتو د ازادۍ په شاخص کې افغانستان د ۱۸۰ هېوادونو تر منځ په ۱۷۵ ځای کې دی.

د راپورونو له مخې، اوس مهال څلور افغان خبریالان د طالبانو په توقیف کې دي.
په افغانستان کې د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي استازي ریچارډ بینیټ د رسنیو د ازادۍ د نړیوالې ورځې په مناسبت د طالبانو له حکومت غوښتي چې ټول خبریالان بې له شرطه خوشې کړي.

هغه تېره شپه په یوه بیان کې وویل چې طالبان باید ډاډ ورکړي د رسنیو کارکوونکي د غچ اخیستنې، ځورونې او نیول کیدو له ویرې پرته کار کولی شي.

ریچارډ بینیټ زیاته کړه چې په افغانستان کې د ازاد او خپلواک ژورنالیزم لپاره فضا تقریبا ورکه شوې ده او خبریالان په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له واک ته رسیدو راهیسې د سانسور، ډار او توقیف له زیاتیدونکي بهیر سره مخ دي.

د طالبانو د حکومت د اطلاعاتو او کلتور وزارت ویاند خبیب غفران د رسنیو د ازادۍ د نړیوالې ورځې په مناسبت وویل چې حکومت په ټولنه کې د رسنیو په اساسي رول باور لري.

هغه په یوه ویډیو پیغام کې چې نن خپور شو، وویل د طالبانو حکومت له رسنیو څخه وغوښتل چې "خپل فعالیتونه د افغانانو د اصولو، دیني او کلتوري ارزښتونو، د اسلامي امارت د نشراتي پالیسۍ، د هیواد د لوړو ګټو او د فردي محرمیت د ساتنې په چوکاټ کې تنظیم کړي."

طالبانو له بیا واکمنېدو راهیسې په افغانستان کې پر رسنیو سخت بندیزونه لګولي دي.

د طالبانو د حکومت د هوا پېژندنې ادارې په یوولسو ولایتونو کې د باران او سیلابونو د احتمال په اړه خبرداری ورکړی دی.

دې ادارې وړاندوینه کړې چې بدخشان، تخار، کندز، بغلان، سمنګان، پروان، پنجشیر، نورستان، کونړ، ننګرهار او لوګر به یکشنبه د درنو بارانونو، تالندې برېښنا او سیلابونو شاهد وي.

تمه کیږي چې د باران اندازه به په مختلفو ځایونو کې د ۱۰ څخه تر ۳۰ ملي مترو پورې وي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د افغانستان لپاره د بریټانیا د ځانګړي استازي وروستۍ څرګندونې چې د کونړ د برید په تړاو یې کړې وې یو اړخیزې او غیر متوازنې بللې دي.

د افغانستان لپاره د بريټانیا ځانګړي استازي ریچارډ لینډسي په کونړ باندې د بریدونو په اړه اندېښنه ښوولې وه او ټینګار یې کړی وو چې د ملکیانو د خوندیتوب او د تاوتریخوالي د مخنیوي لپاره باید اړین ګامونه پورته شي.

خو د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د شنبې په ورځ په خپل بیان کې ادعا کړې چې د دوی پوځیانو د افغان طالبانو پوستې او د دوی په ادعا د ترهګرو مراکز په نښه کړي.

د افغانستان لپاره د بريټانیا ځانګړي استازي ښاغلي لینډسي د یوناما د هغه بیان ملاتړ هم ښوولی وو چې په کونړ باندې په هوايي برید کې د لسګونو ملکیانو د مرګژوبلې د مستندولو په اړه ورکړی وو.

د کونړ ولسي خلکو په تېره د پوهنتون محصلینو ویلي چې د پاکستان ټول هوايي بریدونه په هستوګنو سیمو او د سیدجمال الدین افغاني په پوهنتون شوي.

ازادي راډیو ته له کونړه یوې باوري سرچینې تایید کړه چې د تېرې دوشنبې ورځې اپرېل ۲۷مې برید کې لږ تر لږه ۷ ملکیان وژل شوي او ۷۸ نور ټپیان دي.

د مرګژوبلې لویه برخه ماشومانو او ښځو ته رسېدلې او په ټپیانو کې د کونړ د پوهنتون دېرش محصلین هم شامل دي.

د شمالي اتلانتیک ناټو تړون سازمان له جرمني څخه د امریکا د ۵۰۰۰ سرتیرو د ایستلو د پلان په اړه غبرګون ښوولی.
د دغه سازمان ویاندې الیسون هارټ د شنبې په ورځ په ایکس پاڼه په یوه بیان کې لیکلي: «ناټو سازمان له امریکا سره په ګډه کار کوي تر څو په جرمني کې د امریکايي ځواکونو په اړه د یادې پرېکړې په جزییاتو پوه شي.»

مخکې پنټاګون/دامریکا دفاع وزارت اعلان کړی چې په پام کې لري په راتلونکو شپږو تر ۱۲ میاشتو کې له جرمني څخه شاوخوا ۵۰۰۰ امریکايي سرتیري وباسي.

د ناټو ویاندې مېرمن هارټ ویلي دا تعدیل هغه اړتیا په ډاګه کوي چې اروپا په دفاعي برخه کې ډېرې پانګونې ته دوام ورکړي.

د امریکا متحده ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ له ډېر وخته د ناټو په متحدینو نیوکه کوي چې په دفاع کې کافي لګښت نه کوي.

د ناټو پر غړو هیوادونو دا فشار د دې لامل شو چې دوی تېر کال ژمنه وکړه د خپلو ناخالصو کورنیو عوایدو ۵ فیصده د دفاع او امنیت لپاره ولګوي.

د افغانستان د ولسي جرګې پخوانۍ غړې او د ښځو د حقونو فعاله فوزیه کوفي وايي چې طالبانو د هغې شخصي کور نیولی او یو شمیر خپلوان یې بندیان کړي دي.

طالب چارواکو تر اوسه په دې اړه تبصره نه ده کړې.

اغلې کوفي د شنبې په ورځ په ایکس پاڼه په یوه بیان کې، چې په دریو میاشتو کې یې دوه وار په کورونو حملې شوي دي.

هغې لیکلي درې میاشتې مخکې د دې شخصي کور طالب ځواکونو نیولی او د کورنۍ غړي او یو شمېر خپلوان یې اړ شول بل ځای ته کډه وکړي.

اغلې کوفي ویلي تېره اوونۍ یو وار بیا د دې د کورنۍ په نوي استوګنځي هم طالب ځواکونو چاپه وهلې او یو شمېر کسان یې نیولي دي.

هغې د نیول شویو کسانو د هویت یا شمیر په اړه څه نه دي ویلي.

په اسلام‌اباد کې د جرمني سفارت اعلان کړی چې په پاکستان کې مېشت افغان وګړي کولای شي د ۲۰۲۶ کال د جون له لومړۍ نېټې څخه د زده‌کړې او کار د ویزې لپاره په آنلاین ډول غوښتنلیک وسپاري.

سفارت پرون (جمعه)، په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې د زده‌کړې او کار ویزو ټول غوښتنلیکونه به یوازې د جرمني د بهرنیو چارو وزارت د قونسلګرۍ د خدماتو د انلاین پورټل له لارې پروسس کېږي.

په خبرپاڼه کې ویل شوي چې که چا د مې میاشتې تر لومړۍ نېټې پورې د انتظارلېست له لارې وخت مخکې تر مخکې اخیستی نه وي، غوښتنلیک نه شي سپارلی.

په اسلام اباد کې د جرمني سفارت وايي، دا کار یې د اسنادو د وړاندې کولو او د پروسې د بشپړولو په چارو کې د اسانتیا لپاره کړی دی.

د بدخشان ولایت په شهرِ بزرگ ولسوالۍ کې د سرو زرو د یوه کان د نړېدو له امله لږ تر لږه پنځه تنه مړه شوي او اته نور ټپیان دي.

د طالبانو د دفاع وزارت نن (شنبې) د دې پېښې پخلی کړی او ویلي یې دي چې په وژل شویو کې دوه ماشومان هم شامل دي.

د وزارت د خبرپاڼې له مخې، دغه کان د «اویز» په سیمه کې د غر د ښویېدو له امله ونړېد او ګڼ شمېر کارګران یې تر خاورو لاندې کړل.

طالبانو ویلي چې ټپیان روغتون ته لېږدول شوي او تر درملنې لاندې دي، او یو شمېر نور کارګران چې تر خاورو لاندې بند پاتې وو، ژغورل شوي دي.

د وال‌استریت ژورنال ورځپاڼې د راپور له مخې، ایران په خپل نوي وړاندیز کې له امریکا سره د جګړې د پای ته رسولو د خبرو د بیا پیل لپاره د نرمښت او جوړجاړي نښې ښودلې دي.

دې ورځپاڼې د جمعې په شپه د خبرو سرچینو له قوله لیکلي چې ایران خپلې پخوانۍ سختې غوښتنې نرمې کړې دي. ایران ویلي چې چمتو دی، په هغه صورت کې چې د امریکا متحدوایالتونه د بریدونو د درولو او د محاصرې د ختمولو ضمانت ورکړي، د مهمو موضوعاتو لکه د هرمز تنګي په اړه هممهاله خبرې وکړي.

ایران تر دې مخکې ټینګار درلود چې باید لومړی محاصره پای ته ورسېږي، بیا به خبرې پیل شي.

د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ د اتومي وسلو او د هرمز تنګي د پرانیستو په تړاو د ایران وړاندیز رد کړی و.

د راپور له مخې، ایران په خپل نوي وړاندیز کې دا هم ویلي چې د بندیزونو د کمېدو په بدل کې د اتومي موضوعاتو په اړه خبرو ته چمتو دی.

تهران زیاته کړې چې که واشنګټن د دې وړاندیز هرکلی وکړي، نو دوی چمتو دي له راتلونکې اوونۍ څخه په پاکستان کې له امریکا سره خبرې وکړي.

له بلې خوا، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ څو ساعته مخکې ویلي چې د ایران له نوي وړاندیز څخه راضي نه دی، خو د نورو جزییاتو یادونه یې نه ده کړې.

په همدې حال کې د ایران ایرنا دولتي رسنۍ د جمعې په ورځ (د مې لومړۍ) خبر ورکړ چې تهران د پنجشنبې په ماښام له امریکا سره د روغې جوړې د خبرو لپاره خپل پلان پاکستان ته سپارلی دی.

اکسیوس ویبپاڼې هم دا خبر تایید کړی دی. د اکسیوس انلاین رسنۍ د راپور له مخې د ایران متن د روغې جوړې په تړاو د امریکا له وروستیو تعدیلاتو وروسته چمتو شوی دی.