د سیریوم په نوم د هوايي چلند د تحلیل یو شرکت وايي، "پر ایران د امریکا او اسراییلو له بریدونو وروسته شاوخوا ۳زره الوتنې لغوه شوي دي".

د دغه شرکت په ټکو، نژدې یو میلیون مسافر د دې الوتنو له لغوه کیدو کیدو متاثره شوي.

دا په داسې حال کې دی چې د سه شنبې په ورځ یو شمیر الوتنې بیرته پیل شوې خو لا ډیرو هېوادونو خپل هوايي حریمونه تړلي دي.

له خلیج هېوادونو څخه د الوتنو د ټکټونو بیې هم په بې ساړې کچه لوړې شوي دي.

په عین حال کې اروپايي ټولنې اعلان کړی چې له منځنۍ ختیخه د خپلو وګړو د ایستلو پراوزونه يې پیل کړي دي.

امریکا او اسراییلو پر ایران د شنبې په ورځ برید وکړ چې په ځواب کې يې ایران د منځنۍ خیتځ په هېوادونو کې امریکايي اډې په نښه کړې.

د اروپايي ټولنې د پناه غوښتنې ادارې وايي،" په ۲۰۲۵کال کې د پناه غوښتنې په غوښتنلیکونو کې شل سلنه کموالی راغلی دی".

خو دغو ادارو خبرداری ورکړی چې ښايي په ایران کې روانه جګړه د کډوالۍ بې سارې څپه رامنځته کړي.

د اروپايي ټولنې د پناه غوښتنې ادارو په هغه راپور کې چې د ایران د جګړې له پیل وړاندې خپور شوی راغلي" که چیرته د ایران د نفوس یوازې لس سلنه خلک کډوالۍ ته اړ شي نو دا به د وروستیو لسیزو د کډوالۍ تر ټولو لویه څپه وي".

تمه ده د را روانې پنجشنبې په ورځ د بلجیم په پلازمینه بروکسل کې د اروپايي ټولنې ۲۷غړي هېوادونه اروپا ته د ورتلونکو کډوالو د وضعیت په اړه خبرې وکړي.

اروپايي هېوادونو په ۲۰۲۵کال کې شاوخوا ۸۲۲ زره د پناه غوښتنې غوښتنلیکونه ترلاسه کړي چې دا د تیر پرتله ۱۹سلنه کموالی ښيۍ.

تر دې مخکې په ۲۰۲۴کال کې ۱۱سلنه کموالی ثبت شوي و.

تیرکال افغانان د هغوو کډوالو په قطار کې وو چې د پناه تر ټولو ډیر غوښتنلیکونه يې ورکړي دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي،"ایران له امریکا متحده ایالاتو مخکې د برید پلان درلود".

هغه دا خبره سه شنبه د (مارچ۳ مه) په سپینې ماڼې کې د جرمني له صدراعظم فردریش مرتس سره په یوې کتنې کې خبریالانو ته وکړه.

د ټرمپ په ټکو،"فکر کوم هغوي (ایرانیانو) غوښتل چې لومړی برید وکړي او ما نه غوښتل چې داسې یو څه وشي".

هغه وړاندې وویل، "ځکه مې پر ایران د برید امر وکړ چې د خبرو اترو له دریدو سره مې داسې "احساس وکړ" چې ایران پر امریکا د برید پلان لري".

ولسمشر ټرمپ دا څرګندونې داسې مهال کوي چې په جینوا کې د ایران او امریکايي مرکچیانو ترمنځ له خبرو اترو وروسته تمه وه چې د مذاکراتو بل پړاو پیل شي.

د ټرمپ په ټکو، "پر ایران د برید بده پایله به دا وي چې په دې هېواد کې د مخکني مذهبي مشر ایات الله علي خامنه ای په څیر بل مشر په کار پیل وکړي".

هغه وویل،"کیدای شي دا کار وشي، خو موږ نه غواړو چې دا کار وشي".

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ پر ایران خپل ټولو هوايي او سمندري بریدونه بریالي وبلل.

د هغه په ټکو، "تقربیا د ایران هر څه له کاره لویدلي دی".

ټرمپ وايي، "ایران لا هم دمنځنۍ خیتځ پر هېوادونو توغندي توغوي خو بالاخره به دا توان له لاسه ورکړي".

امریکا او اسراییلو په ګډه د شنبې په ورځ پر ایران برید وکړ چې لا هم دوام لري.

د بلوچستان د ازادۍ پوځ (بلوچستان لېبریشن ارمي) وسله والې ډلې ادعا کړې چې د پاکستان هغه ۷ سرتېري یې وژلي دي چې د جنورۍ او فبرورۍ په میاشتو کې یې نيولي وو.

دې بېلتون غوښتونکې ډلې د مارچ پر درېيمه په يوه خبرپاڼه کې ويلي چې غوښتل یې د پاکستان له حکومت سره د مذاکراتو له لارې هغه بندیان تبادله کړي خو په وينا یې چې د خبرو اترو وخت ختم شو.

د بلوچستان د ازادۍ پوځ ډلې پخوا د هغو سرتېرو يوه ويډيو خپره کړې وه چې په خپلواک ډول یې کره والی تایید یا رد شوی نه دی.

تر اوسه پورې د پاکستان حکومت په دې اړه څه نه دي ويلي.

دا ډله د پاکستان او امريکا لخوا ترهګره ګڼل کېږي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ترمپ پر ایران د اسرائیل او امریکا په لومړنیو بریدونو کې د بریتانیا پر نه ګډون یو ځل بیا نیوکه وکړه او ویې ویل: «دا ډېره خواشینوونکې ده چې دا اړیکه نور د پخوا په شان نه ده.»

د امریکا ولسمشر د سې‌شنبې په ورځ (۱۲ حوت) له سن ورځپاڼې سره په مرکه کې وویل چې امریکا په منځني ختیځ کې د پوځي عملیاتو د پرمخ بیولو لپاره بریتانیا ته اړتیا نه لري، خو زیاته یې کړه چې د دغه هېواد صدراعظم «باید مرسته کړې وای».

هغه همداراز فرانسه داسې هېواد وباله چې د ده په وینا په دې موضوع کې یې «عالي» عمل کړی، او زیاته یې کړه چې د بریتانیا دریځ له نورو متحدانو سره توپیر درلود.

د بریتانیا د باندنیو چارو وزیر د یکشنبې په ماښام اعلان کړی و چې امریکا ته به اجازه ورکړي څو د دفاعي بریدونو لپاره د بریتانیا له پوځي اډو کار واخلي. خو د ایران پر ضد په لومړني برید کې له دغو اډو څخه کار نه و اخیستل شوی.

ایراني رسنیو د اسراییلو په برید کې دایران د وژل شوي مشر ایت الله خامنه ای د میرمنې منصوره خجسته باقرزاده مړینه هم تایید کړه.

د ازادې اروپا راډیو ایراني څانګې راډیو فردا د دوشبنې په ورځ ( د کب په ۱۱مه ) رپوټ ورکړ چې د خامنه اي میرمن په برید کې د کوما حالت ته تللې وه چې اوس یې سا ورکړه.

په ایران باندې بریدونو کې د خامنه ای د یوې لور ، نګور او زوم په شمول د کورنۍ یوشمیر نورغړي هم وژل شوي دي.

د متحدو ایالاتو ولسمشر دونالډ ټرمپ د دوشنبې په ورځ سپینه ماڼۍ کې امریکايي عسکرو ته د مډالونو د ورکړې په مراسمو کې یوځل بیا وویل چې په ایران باندې د امریکا روان برید څلور اهداف لرې ; دایران راکټي وړتیا ختمول، د ایران د سمندري ځواکونو له مینځه وړل ، له اټومي پروګرام او "تروریستو" ډلو ته د وسلولیږلو څخه د ایران لاس اخیستل.

ټرمپ وویل چې امریکايي ځواکونو تراوسه لس ایراني جنګي بیړۍ غرقې کړي دي.

د امریکا ولسمشر زیاته کړه چې د امریکا اردو له هغه پلانه چې مخکې یې جوړ کړی وو ډیره مخکې شوې او تراوسه یې خپل اهداف ترلاسه کړي خو کیدای شي نور وخت هم وغواړي.

نن پر ایران د اسراییلو او امریکا د بریدونو دریمه ورځ ده. دوشنبه سهار وختي د اسراییلو پوځ تایید کړه چې پر تهران یې د بریدونو تازه لړۍ پیل کړې.

د ایران تسنیم خبري اژانس منلې چې تهران کې درنې چاودنې شوې دي.

په ځواب کې یې ایران بیا په اسراییلو او خلیج هېوادونو ډرون او توغندیز بریدونه کړي.

د قطر پلازمینه دوحه او د بحرین پلازمینه منامه کې له سهاره د خطر زنګونه لګېدلي او د چاودنو غږونه اورېدل شوي.

د اماراتو ګڼمېشتی او تجارتي ښار دوبی او د عراق د کردستان اقلیم اربیل کې هم چاودنې شوې دي.

په خلیج هېوادونو کې لسګونه کسان د ایران په بریدونو کې ټپیان شوي او لږ تر لږه پنځه کسان وژل شوي.

اخوا د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې د دریو امریکايي عسکرو په وژل کېدو سخت خواشینی دی. هغه دا خبره بېګا پر ایران د بریدونو په اړه د جزییاتو د بیان په وخت وکړه.

ټرمپ وویل چې د امریکا د مرکزي قومندانۍ سنټکام په حواله دری امریکايي سرتیري یکشنبه وژل شوي. د راپورونو له مخې لږ تر لږه ۵ امریکايي عسکر سخت ژوبل دي.

ایران په سیمه کې د امریکا پوځي اډې تر ډرون او توغندیزو بریدونو لاندې راوستي.

پرایران د امریکا او اسراییل له بریدونو وروسته او په سیمه کې د جګړې له پراخیدو سره د تیلو بیه لس سلنه زیاته شوې.

د یکشنبې په ورځ د برینټ اومه تیلو د یوه بیرل بیه شاوخوا اتیا ډالرو ته پورته شوه. د رویترز په وینا کارپوهان اټکل کوي چې په منځني ختيځ کې د روانې جګړې له امله به ښایي د یوه بیرل تیلو بیه ترسل ډالرو پورې اوچته شي. د رویترز د راپورله مخې په داسې حال کې چې پوځي بریدونه په خپله د تیلو د بیو د زیاتوالي سبب شوي، د هرمز تنګي بندول یې یو مهم فاکتوربلل کیږي. د نړۍ څه باندې شل سلنه تیل د هرمز تنګي له لارې لیږدول کیږي. یوشمیرسرچینو ویلي، وروسته له هغې چې تهران کشتیو ته خبرداری ورکړچې له هرمز تنګي څخه دې له تیریدو ډډه وکړي، د اومه او نورو تیلو او اوبلن ګازو لیږدونکو کشتیو خپل فعالیتونه درولي دي.

د جرمني صدراعظم فریدریخ میرڅ وایي، پرایران د اسراییل او امریکا له خوا بریدونه ځینې خطرونه هم له ځان سره لري.

میرڅ د یکشنبې په ورځ په برلین کې وویل: "د دغو پوځي بریدونو هدف دادی چې د یوه کمزوري رژیم ویجاړوونکې لوبه پای ته ورسوي، خو دا کار له خطره خالي هم نه دی."

د جرمني ډي پي اې خبري آژانس د راپورله مخې میرڅ وویل هېڅوک نه پوهېږي چې "د ایران سخت غچ اخیستونکي بریدونه به سیمه د څه ډول کړکېچ پرلور بوځي" او یا دا چې "ایا له بهره د پوځي بریدونو له لارې په دننه کې د سیاسي بدلون د رامنځته کولو پلان به بریالی شي که نه."

میرڅ زیاته کړه چې د ایران د کورني سیاسي وضعیت درک کول ستونزمن دي او د لویدیځ هغه مداخلې چې په افغانستان، عراق او لیبیا کې یې کړي، ښایي یوازې تریوه حده د دې هیواد له شرایطو سره سمون ولري. نوموړي د لنډ مهاله ریښتیني خطرونو یادونه وکړه او ویې ویل چې له پایلو به یې موږ په جرمني او نوره اروپاکې هم اغیزمن شو.

د جرمني صدراعظم په ایران کې د ملايانو رژیم یو ترهګریز رژیم وباله چې د ده په خبره له لسیزو راهیسې د خپلو وګړو د ځپلو مسؤل دی."