د اوکراین ولسمشر ولودمیر زلنسکي وایي، پر دغه هېواد د روسیې وروستي بریدونه د " روسیې د هوښیارې او بدبینانه ترهګرۍ" بیلګې دي، ځکه په خبره یې د ژمي په سړه هوا کې یې د انرژۍ سیستم ډېر زیانمن کړی دی.

د ازادۍ راډیو د خبر مرکزي څانګې پرون یکشنبه د زلنسکي په حواله ویلي، روسیې تېره یوه اونۍ کې پر اوکراین نژدې ۱۱ سوه ډرون وسلې، ۸۹۰ هدایت شوي بمونه او څه باندې ۵۰ بېلابېل توغندي ویشتلي دي.

که څه هم هغه د ژغورونکو او مرسته رسوونکو ټیمونو کارونه ستایلي، خو زیاته کړې ده چې ډېرو سیمو کې د روسیې له بریدونو وروسته وضعیت ستونزمن دی.

دا په داسې حال کې ده چې وړمه ورځ د روسیې د بلګورود والي وویل چې د اوکراین د توغندیو له برید وروسته په دغې سیمه کې د شپږ لکه استوګنو بریښنا قطع شوې ده چې نه مرکزګرمي لري او نه هم اوبه.

د سالنګ لویه لار د موټرو پرمخ په موقتي ډول وتړل شوه.

د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت ویاند محمد اشرف حقشناس د پنجشنبه په ورځ ناوخته پر ایکسپاڼه ولیکل چې دا لویه لار د واورې د ورښت، توپان، د لید ساحې د محدودیت او د ځاني او مالي زیانونو د مخنیوي په دلیل د هر ډول مسافر وړونکو او بار وړونکو موټر پرمخ تر بلې خبرتیا پورې تړل شوې ده.

تر تیر ماښام پورې په شمالي سالنګ کې تر څلویښت سانتي متره او په جنوبي سالنګ کې تر پنځوس سانتي مترو پورې واوره وریدلې وه چې تر دې وروسته د دې لارې د بندیدو اعلان وشو.

د سالنګ لویه لار د افغانستان له مهو لارو څخه ده چې د شمال نهه ولایتونه له مرکز او جنوب سره نښلوي.

اریانا هوایي شرکت د کابل او نوي ډیلي ترمنځ د کارګو او مسافرو د الوتنو شمیر زیات کړی دی.

اریانا هوایي چلند په ایکسپاڼه کې په یوه بیان کې د پنجشنبې ( د جنوري ۵ مه) ولیکل چې د اوس لپاره د کابل او نوي ډیلي ترمنځ په اونۍ کې شپږ کارګو او دوه مسافر وړونکې الوتنې ترسره کیږي. په دې بیان کې دا نه دې ویل شوي چې تر دې وروسته به د دې الوتنو شمیر څومره زیاتیږي.

د اریانا هوایي شرکت په وینا، له هند سره د الوتنو له زیاتیدو سره به د افغانستان او هند ترمنځ تجارتي اړيکي پسې پراخ شي او د افغانستان صادرات به دغهَ هیواد ته ډیر شي.

له نولس کلنو د لږ عمره کرکټ نړیوال جام په پایلوبه کې د جمعې په ورځ( د جنوري ۶ مه) د انګلستان او هند لوبډلې مخامخیږي.

انګلستان په نیمه پایلوبه کې استرالیا او هند افغانستان ته ماتې ورکړه.

د پنځوس اورونو په دې نړیوال جام کې د نړۍ شپاړس لوبډلو برخه واخیسته چې د جنوري په پنځلسمه د نامیبیا او زیمبابوې په کوربتوب پیل شو.

د دې نړیوال جام پایلوبه د زیمبابوې په پلازمینه هرارې کې د کابل په وخت د جمعې د ورځې د غرمې دولس بجې پیلیږي.

ټاکل شوې ده چې د جمعې په ورځ( د جنوري ۶ مه) په ایټالیا کې د دوه زره شپږ ویشتم کال د ژمي د المپیک لوبې پيل شي.

تمه ده چې په دې المپیک کې به د شاوخوا درې نوي هیوادونو نژدې دوه زره نهه سوه لوبغاړي ګډون وکړي.

دا لوبې به د فبروري تر دوه ویشتمې روانې وي.

امریکا او روسیې موافقه وکړه چې په لوړې کچې پوځی تماسونه ټینګ کړي.

په اروپا کې د امریکا پوځي قومانداني دا خبر ورکړ.

دا موافقه په ابوظبي کې د پنجشنبې په ورځ د اوکراین د سولې د خبرو په څنډه کې وشوه.

واشنګتن د دوه زره یو ویشتم کال کې په فبروري میاشت کې له دې وروسته له روسیې سره پوځي روابط قطع کړل چې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین پر اوکراین د برید امر وکړ.

په اروپا کې د امریکا پوځي قومانداني وویل چې د پوځونو ترمنځ د خبرو اترو ادامه د نړیوال ثبات او سولې لپاره مهمه ده.

د امریکا متحده ایالاتو او ایران تایید کړې چې دواړه لوري به سبا جمعه د فبرورۍ په ۶مه د عمان په پلازمینه مسقط کې په لوړه کچه خبرو ته دوام ورکړي.

د ازادي راډیو د خبر د مرکزي څانګې د راپور له مخې داسې ښکاري، دغه خبرې چې د چهارشنبې د ورځې ناوخته لغوه شوې وي، ترټولو ښه فرصت ګڼل کیږي چې په فارس خلیج کې د یوې لویې پوځي شخړې مخه ونیول شي.

د راپورله مخې د خبرو لپاره د عمان د پلازمېنې انتخاب اسانه نه وو. دواړو لورو یې د ځای او اجنډا پر سر اختلافات درلودل. تهران په عمان کې د دوه ‌اړخیزې ناستې غوښتنه کوله او واشنګټن په پیل کې په ترکیه کې د سیمه ‌ییزو قدرتونو په ګډون پر څو‌اړخیزې غونډې ټینګارکاوه چې وروسته یې د لنډ مهال لپاره خبرې وځنډولې.

خو سپینې ماڼۍ وروسته له هغې خپل دریځ نرم کړ چې د سعودي عربستان او مصرپه ګډون د لږ تر لږه نهو سیمه ‌ییزو شریکانو له لوري یې زیات پیغامونه ترلاسه کړل. که څه هم متحده ایالاتو مسقط ته د دغو خبرو لیږدول ومنل خو لوړپوړو امریکایي چارواکو ټینګار وکړ چې د ځای بدلون د دوی په عزم کې بدلون نه ښيي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د چهارشنبې په ورځ وویل په پام کې ده چې "اتومي خبرې" په سیمه ییز وخت د سهار په ۱۰ بجو په مسقط کې ترسره شي. وروسته د سپینې ماڼۍ یوه چارواکي هم ازادي راډیو ته تایید کړه چې غونډه به ترسره شي.

د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو، د چهارشنبې په ورځ په واشنګټن کې واضح کړه چې متحده ایالات په اجندا کې له یوې موضوع

"یوازې اټومي" خبرو سره لیوالتیا نه لري. روبیو تایید کړه چې که څه هم سپینه ماڼۍ خبرو ته چمتو ده، خو د هغه څه لپاره یې چې یوه غونډه بریالۍ وبلل شي، لوړ معیارونه ټاکلي دي.

هغه خبریالانو ته وویل:"د دې لپاره چې خبرې رښتیا هم مانا لرونکې پایلې ولري، باید د دوی د بالستیک توغندیو واټن، د ترهګرو سازمانونو ملاتړ، او له خپل ولس سره یې چلند هم پکې شامل وي."

د ښځو او ماشومانو د حقونو فعالې زرقا یفتلي، د “ زاید د انساني ورورولي د ۲۰۲۶” نړيواله جایزه ترلاسه کړه.

د “زاید د انساني وروولي د ۲۰۲۶” نړيواله جایزه پرون چهارشنبې د رسمي مراسمو په ترڅ کې د متحده عربي اماراتو د دولت د مشر شیخ محمد بن زائد لخوا زرقا یفتلي، د آذربایجان او ارمنستان د سولې تړون او یوه فلسطیني سازمان ته ورکړل شوه.

د زاید د انساني ورورولۍ جایزې ویلي چې دغه افراد او سازمانونونه په ټولنیزو مهمو مسایلو، د سولې او همغږۍ په ټینګولو اوپرخپلو ټولنو او همدارنګه په نړيواله کچه یې د اغیز ښیندلو په برخه کې د پام وړ ونډې په خاطر، د دې جایزې مستحق ګڼل شوي دي.

زرقا یفتلي د جایزې له تر ترلاسه کولو وروسته په خپله فېسبوک پاڼه کې لیکلي چې د معتبرو او نړيوالو بنسټونو پاملرنه او ملاتړ د هغو هڅو د پیاوړي کیدو لپاره ټاکونکي دي چې د ښځو د حقونو د خوندیتوب لپاره پرمخ وړل کیږي او هم د دې مخه نیسي چې د ښځو غږ په سیمه او نړۍ کې غلی نشي.

میرمن یفتلي زیاته کړې چې دغه جایزه ټولو هغو ښځو ته ډالۍ کوي چې په افغانستان او ټوله نړۍ کې د فشارونو، ګواښونو او محدودیتونو سره سره د ښځو د حقونو او د نجونو د زده کړې لپاره هڅې کوي.

د طالبانوحکومت وایي، په ملګروملتونو کې د افغانستان د امنیت په اړه اندیښنې بې ځایه دي.

د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد نن پنجشنبې په خپله ایکسپاڼه کې په یوه بیان کې وویل " دا انديښنې ځکه مطرح کیږي چې افغانستان په دغه ناسته کې حضور نه لري ترڅو خپل مستند دريځ او حقیقت وړاندې کړي او ځینې هیوادونه له همدې خلا څخه په استفادې د افغانستان د امنیت په باره کې پروپاګند کوي او تشویشونه اچوي."

"نړیوالې سولې او امنیت ته د تروریستي اعمالو د ګواښونو" ترعنوان لاندې د ملګروملتونو د امنیت شورا د چهارشنبې د ورځې په غونډه کې

په افغانستان کې د اسلامي دولت ډلې یا داعش د خراسان څانګه د سیمې د هیوادونو لپاره یوجدي ګواښ وبلل شوه.

په دې غونډه کې وویل شول چې په افغانستان کې د داعش خراسان څانګه، سره لدې چې بریدونه یې کم شوي دي خو بیاهم سېمې او له سېمی اخوا ته یوجدي ګواښ جوړوي.

خو ښاغلي مجاهد یوځل بیا ټینګاروکړچې افغانستان امن دی او په دې هیواد کې هیڅ بهرنۍ او خپلسرې ډله حضورنه لري. د هغه په خبره داعش چې په افغانستان کې یې ماتې خوړلې، زموږ په ګاونډ کې یې ځاله جوړه کړې.

د اسلامي دولت ډلې داعش د خراسان څانګې په دې وروستیو کې په کابل کې پریوه چینایي رسټورانټ د برید مسولیت واخیست چې د یوه چینایي وګړي په ګډون اوه تنه پکې ووژل شول. دې ډلې له دې مخکې د افغانستان په یوشمیرنورو سیمو کې او همدارنګه د افغانستان او تاجکستان د پولې په اوږدو کې د یوشمیر بریدونو مسولیت اخیستی.

د پاکستان پوځ د پنجشنبې په ورځ وویل چې په بلوچستان کې یې د بېلتونپالو پر ضد پوځي عملیات چې یوه اونۍ یې دوام وکړ، پای ته رسولي دي. پوځ ویلي چې د دغو عملیاتو په ترڅ کې چې د دې ایالت په بېلابېلو نا ارامه سیمو کې ترسره شول، ۲۱۶ وسله وال وژل شوي دي.

د رویترز خبري آژانس د راپورله مخې بلوچستان، چې د پاکستان تر ټولو لوی او وروسته پاتی ایالت دی، پکې د شنبې په ورځ هغه مهال نږدې ټولې چارې په بشپړه توګه ودریدې چې بېلتونپالې بلوڅ لبریشن آرمي (BLA) په سیمه کې پر ښوونځیو، بانکونو، بازارونو او امنیتي تأسیساتو بریدونه وکړل. دا په سیمه کې د دې ډلې له ترټولو لویو عملیاتو څخه بلل کېږي.

پوځ وویل چې په دغو بریدونو کې ۲۲ امنیتي سرتېري او ۳۶ ملکي وګړي وژل شوي دي.

د بي ایل اې همغږي بریدونه په لسګونو ځایونو کې هغه مهال پیل شول، چې پوځ د استخباراتي معلوماتو پر بنسټ د "رَدُّ الفِتنہ ۱" په نوم عملیات پيل کړل. پوځ ویلي چې دا عملیات د جنورۍ په ۲۹مه نېټه پیل شوي وو.

د پاکستان پوځ په یوه اعلامیه کې ویلي چې د دغوعملیاتو له پیل راهیسې په ټول بلوچستان کې ۲۱۶ وسله وال وژل شوي دي.

پرطبیعي زیرمو بډایه بلوچستان چې له ایران او افغانستان سره پوله لري، چین پکې د ګوادرپه بندر په ګډون په ځینو پروژو کې پانګونه کړې ده.

دا سیمه له لسیزو راهیسې له بغاوت سره مخ ده، چې مشري یې بلوڅ بېلتونپالي کوي. دوی د زیاتې خپلواکۍ او له خپلو طبیعي سرچینو د سیمې د اوسیدونکو په ګټه د زیاتې برخې د ترلاسه کیدو غوښتنه کوي.

د امریکا د ولسمشر مرستیال جي ‌ډي ونس، وايي چې په ایران کې اصلي پرېکړه کوونکی علي خامنه‌ يي دی او له هغه سره د مستقیمو خبرو د امکان نشتوالی ډیپلوماسي ډېره ستونزمنه کړې ده.

هغه دا څرګندونې د فاکس نیوز له پخوانۍ ویاندې مېګن کېلي، سره په مرکه کې کړې دي. دغه مرکه د سیروس‌ ایکس ‌ام شبکې لپاره چمتو شوې وه.

ونس وايي: “په ایران کې اصلي پرېکړه کوونکی د اسلامي جمهوریت رهبر دی، ولسمشرعملاً چندان اهمیت نه لري."

هغه ویلي دا د دې برعکس وضعیت دی چې ډونالډ ټرمپ کولی شي د روسیې او چین له ولسمشرانو، ولادیمیر پوتین او شي جین پینګ سره مستقیمې ټلیفوني اړیکې ولري.

د ډونالډ ټرمپ مرستیال ټینګار کړی: "دا چې موږ نه شو کولی د ایران له اصلي رهبر سره په مستقیم ډول خبرې وکړو، رښتیا هم غیرعادي ده او ډیپلوماسي ډېره سختوي."

دا په داسې حال کې ده چې تازه د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان په اېکس شبکې ادعا کړې وه چې ده د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ته لارښوونه کړې چې له امریکا سره د عادلانه مذاکراتو امکان وارزوي.

جي‌ ډي ونس په عين حال کې ويلي چې ډونالډ ټرمپ نه غواړي د ايران په اړه د عراق جګړې ته ورته څه بيا تکرار شي او که څه هم «ټول انتخابونه د میز پرسردي، خو لومړی هڅه کوي چې د خبرو اترو او غيرنظامي لارو چارو له لارې مخته ولاړ شي."