د سوریې پوځ نن وویل چې د حلب ښار د شیخ مقصود سیمه یې له کردي وسله والو نیولې ده.

د سوریې په دوهم ستر ښار کې جګړې د دغه هیواد د ولسمشر احمد الشرع هغه ژمنه ټکنۍ کړې ده چې له څوارلس کلنې جګړې وروسته به سوریه یو موټې او متحده ساتي.

د امریکا متحد ایالتونو او نورو نړیوالو له کردي وسله والو سره د سوریې د حکومت د تیرې اونۍ د اوربند هرکلی کړی و، خو کردي وسله والو دا ونه منله چې د شیخ مقصود سیمه به د شوې موافقې له مخې پریږدي.

د کردانو له مخالفت وروسته د جمعې په ورځ ناوخته د سوریې پوځ وویل چې دوی به په دې سیمه کې عملیات پيل کړي.

د سوریې پوځ په خپاره کړي بیان کې نن وویل چې سیمه یې نیولې ده خو لاهم په ځینو ځایونو کې کردي وسله وال پټ دي. کردي وسله وال بیا د حکومتي ځواکونو له لورې د شیخ مقصود سیمې د نیولو خبرونه ردوي، خو رویټرز اژانس له سیمې راپور ورکوي چې اوس ډزې نه اوریدل کیږي.

پرایران د امریکا او اسراییل له بریدونو وروسته او په سیمه کې د جګړې له پراخیدو سره د تیلو بیه لس سلنه زیاته شوې.

د یکشنبې په ورځ د برینټ اومه تیلو د یوه بیرل بیه شاوخوا اتیا ډالرو ته پورته شوه. د رویترز په وینا کارپوهان اټکل کوي چې په منځني ختيځ کې د روانې جګړې له امله به ښایي د یوه بیرل تیلو بیه ترسل ډالرو پورې اوچته شي. د رویترز د راپورله مخې په داسې حال کې چې پوځي بریدونه په خپله د تیلو د بیو د زیاتوالي سبب شوي، د هرمز تنګي بندول یې یو مهم فاکتوربلل کیږي. د نړۍ څه باندې شل سلنه تیل د هرمز تنګي له لارې لیږدول کیږي. یوشمیرسرچینو ویلي، وروسته له هغې چې تهران کشتیو ته خبرداری ورکړچې له هرمز تنګي څخه دې له تیریدو ډډه وکړي، د اومه او نورو تیلو او اوبلن ګازو لیږدونکو کشتیو خپل فعالیتونه درولي دي.

د جرمني صدراعظم فریدریخ میرڅ وایي، پرایران د اسراییل او امریکا له خوا بریدونه ځینې خطرونه هم له ځان سره لري.

میرڅ د یکشنبې په ورځ په برلین کې وویل: "د دغو پوځي بریدونو هدف دادی چې د یوه کمزوري رژیم ویجاړوونکې لوبه پای ته ورسوي، خو دا کار له خطره خالي هم نه دی."

د جرمني ډي پي اې خبري آژانس د راپورله مخې میرڅ وویل هېڅوک نه پوهېږي چې "د ایران سخت غچ اخیستونکي بریدونه به سیمه د څه ډول کړکېچ پرلور بوځي" او یا دا چې "ایا له بهره د پوځي بریدونو له لارې په دننه کې د سیاسي بدلون د رامنځته کولو پلان به بریالی شي که نه."

میرڅ زیاته کړه چې د ایران د کورني سیاسي وضعیت درک کول ستونزمن دي او د لویدیځ هغه مداخلې چې په افغانستان، عراق او لیبیا کې یې کړي، ښایي یوازې تریوه حده د دې هیواد له شرایطو سره سمون ولري. نوموړي د لنډ مهاله ریښتیني خطرونو یادونه وکړه او ویې ویل چې له پایلو به یې موږ په جرمني او نوره اروپاکې هم اغیزمن شو.

د جرمني صدراعظم په ایران کې د ملايانو رژیم یو ترهګریز رژیم وباله چې د ده په خبره له لسیزو راهیسې د خپلو وګړو د ځپلو مسؤل دی."

ټاکل شوې نن دوشنبې د افغانستان په دوو ولایتونو کې د ماشومانو لپاره د پولیو د واکسین کمپاین پیل شي.

د پولیو فري افغانستان بنسټ پرون یکشنبې په خپله ایکسپاڼه کې په یوه بیان کې ویلي چې ترپنځو کلونو کم عمره ماشومانو ته د پولیو دغه کمپاین به دوشنبې د کب یا حوت په یولسمه د فاریاب او بادغیس ولایتونو په یوشمیر ولسوالیو کې پیل شي. د دې بنسټ په خبره د واکسین دغه کمپاین به د فاریاب د مرکز میمنې په ګډون د دې ولایت په دولت آباد، شیرین تګاب، پښتون کوټ، قیصار او المار او د بادغیس ولایت په غورماچ او بالامرغاب ولسوالیو کې تطبیق شي. په دې اړه چې دغه کمپاین به څو ورځې دوام وکړي او په ترڅ کې به یې څومره ماشومان د ګوزڼ یا پولیو ناروغۍ په وړاندې واکسین شي، نورجزیات ندي ورکړل شي خود واکسین دغه کمپاین په دې ولایتونو کې وروسته له هغې پيلیږي چې له دې وړاندې ورته کمپاین د سلواغې میاشتې په نیمایي کې د افغانستان په اتلسو، اکثریت ختیځو ولایتونو کې تطبیق شو.

په روان ۲۰۲۶ میلادي کال کې تر اوسه د پولیو کومه مثبته پېښه نه ده ثبت شوې خو د روغتیا د نړیوال سازمان په وینا تېر ۲۰۲۵ میلادي کال کې په افغانستان کې د پولیو نهه مثبتې پېښې ثبت شوې دي.

افغانستان او پاکستان د نړۍ هغه دوه هېوادونه دي چې لا هم پکې د پولیو ناروغي په بشپړه توګه له منځه نه دی وړل شوی.

په داسې حال کې چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ کړکیچ دوام لري، د پاکستان صدراعظم شهباز شریف روسیې ته خپل پلان شوی سفرلغوه کړ.

په هغه خبرپاڼه کې چې د شریف له دفتره پرون یکشنبې خپره شوې "سیمه ییز او داخلي وضعیت" د دغه سفر د لغوه کیدو لامل بلل شوی دی.

د فرانسپرس خبري آژانس د راپورله مخې په خبرپاڼه کې ویل شوي چې په سیمه او داخل کې اوسني وضعیت په کتو صدراعظم له سلا ومشورو وروسته پریکړه وکړه چې روسیې ته خپل سفرچې ټاکل شوې وه د مارچ له دریمې ترپنځمې یې ترسره کړي، وځنډوي. د پاکستان صدراعظم روسیې ته دغه سفر داسې مهال لغوه کوي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ډیورنډ د کرښې په اوږدو کې او هم د دواړو لورو ترمنځ د هوایي بریدونو راپورونه ورکول کیږي.

د فرانسپرس د راپورله مخې پرون یکشنبې ناوخته په کابل کې د چاودنو غږونه واوریدل شول او د طالبانو حکومت وویل چې ځواکونو یې د پاکستان هوایي بریدونو ته ځواب ورکړ. د دفاع وزارت یوه ویاند وویل چې د دوی هوایي مدافعې په کابل کې پر پاکستانۍ الوتکې بریدونه وکړل. تردې مخکې د بګرام پرهوایي اډې د پاکستان د هوایي بریدونو په اړه راپورونه ورکړل شوي وچې د پروان د والي د ویاند فضل الرحمن مسکینیار په وینا پردې اډې پاکستاني جټ الوتکو د بریدونو هڅه وکړه چې د دوی ځواکونو یې مخه ونیوله. د هغه په خبره دغوبریدونو ځاني او مالي زیانونه ندي پیښ کړي.

د افغانستان او پاکستان ترمنځ د کړکېچ په دوام د طالبانو امنیتي چارواکو ویلي دي چې افغان طالبانو نن له غرمې مخکې د بلوچستان ایالت د مرکز کوټې ښار پر قول اردو هوايي برید کړی دی.

طلوع نیوز خصوصي ټلویزیون د امنیتي سرچینو له قوله چې نه غواړي نومونه یې څرګند شي خبر ورکړی چې وايي دا برید د افغانستان پر قلمرو د پاکستاني پوځ د تېرې شپې د ړندو بمباریو په ځواب کې شوی دی.

د طالبانو د حکومت چارواکو نن اعلان وکړ چې د پاکستان په حملو کې ملکي وګړو ته تلفات اوښتي دي.

د طالبانو د حکومت مرستیال ویاند حمدالله فطرت پر خپله ایکس پاڼه لیکلي دي چې په ننګرهار ولایت د پاکستان د بې پیلوټه الوتکو په برید کې دوه کسان چې یوه پکې ښځه ده وژل شوي، په غني خېلو ولسوالۍ کې دوه تنه ټپیان دي او د پکتیا ولایت په ډنډ پټان ولسوالۍ کې پر یوه کور د پاکستان په برید کې هم یو ملکي وګړی وژل شوی دی.

پاکستاني چارواکو تراوسه په دې اړه په رسمي ډول څه نه دي ویلي.

د ایران په پلازمېنه تهران کې نن یکشنبې (د کب لسمه) د څو چاودنو غږونه واورېدل شول. د آزادۍ راډیو د ایران د څانګې راډیو فردا د راپور له مخې د جماران په نوم خبري ویبپاڼې خبر ورکړی چې دا چاودنې د تهران په شمال او ختیځ کې شوې دي.

خبر زیاتوي چې د تهران په نورو برخو کې هم د چاودنو غږونه اورېدل شوي.

د ایران سپاه پاسداران ځواک ته نژدې فارس خبري آژانس هم خبر ورکړی چې د تهران ښار د سیدخندان او قصر څلور لارې په سیمو کې د توغنديو او هوايي حملو غږونه اورېدل شوي دي.

همداراز د اسراییلو پوځ پر خپله ټویټر پاڼه لیکلي چې د دې هېواد هوايي ځواک (همدا شېبه) د پلازمېنې تهران په زړه کې د ایران د تروریستي رژیم پر اهدافو د پراخو حملو څپه پیل کړې ده.

پر تهران د حملو خبر داسې مهال ورکول کېږي چې د ایران وسله وال ځواکونو د عراق په کردستان او همداراز د خلیج په څو هېوادونو کې د امریکا اهداف د توغندیو او هوايي حملو په وسیله ویشتلي دي.

د ایران په پلازمېنه تهران کې نن یکشنبې د څو چاودنو غږونه واورېدل شول. د آزادۍ راډیو د ایران د څانګې راډیو فردا د راپور له مخې د جماران په نوم خبري ویبپاڼې خبر ورکړی چې دا چاودنې د تهران په شمال او ختیځ کې شوې دي.

خبر زیاتوي چې د تهران په نورو برخو کې هم د چاودنو غږونه اورېدل شوي.

د ایران سپاه پاسداران ځواک ته نژدې فارس خبري آژانس هم خبر ورکړی چې د تهران ښار د سیدخندان او قصر څلور لارې په سیمو کې د توغنديو او هوايي حملو غږونه اورېدل شوي دي.

همداراز د اسراییلو پوځ پر خپله ټویټر پاڼه لیکلي چې د دې هېواد هوايي ځواک (همدا شېبه) د پلازمېنې تهران په زړه کې د ایران د تروریستي رژیم پر اهدافو د پراخو حملو څپه پیل کړې ده.

پر تهران د حملو خبر داسې مهال ورکول کېږي چې د ایران وسله وال ځواکونو د عراق په کردستان او همداراز د خلیج په څو هېوادونو کې د امریکا اهداف د توغندیو او هوايي حملو په وسیله ویشتلي دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډټرمپ د ایران اسلامي جمهوریت پاتې شویو چارواکو ته خبرداری ورکړ چې پر امریکا د ځوابي ضربې له وهلو ډډه وکړي.

ښاغلي ټرمپ نن سهار وختي پر خپله ټولنیزه شبکه ټروت سوشل ولیکل، ایران همدا اوس اعلان وکړ چې غواړي موږ ته پر پخوانیو هغو سخته ضربه راکړي. خو ده لیکلي چې دا کار دې نه کوي ځکه که داسې وشي نو داسې سخته ضربه به ورکړل شي چې تراوسه به یې نه وي لیدلې.

د ایران حکومت د شنبې ورځې په ماښام له څو ساعته ځنډ وروسته تایید کړه چې د اسلامي جمهوریت لوی مذهبي مشر آیت الله علي خامنه يي د امریکا او اسراییلو د حملو په لومړۍ څپه کې وژل شوی دی.

د آزادۍ راډیو د ایران د څانګې راډیو فردا د راپور له مخې د خامنه يي له وژل کېدو وروسته د ایران د پارلمان مشر محمدباقر قالیباف او د ملي امنیت د عالي شورا منشي علي لاریجاني امریکا ته د خبرداري جلا پیغامونه ورکړل.

لاریجاني له دولتي ټلویزیون سره په خبرو کې په سیمه کې د امریکا پوځي اډو ته ګواښ وکړ او ویې ویل چې امریکا او صهیونیستي رژیم [اسراییل] د ایران د ملت زړه ته اور واچاوه او ایران به هم د هغوی زړه وسوځوي. نوموړي زیاته کړه چې د ایران وسله وال ځواکونو ژمن دي چې دې بهیر ته به دوام ورکوي.

همداراز قالیباف وویل چې ایران ټولو سناریوګانو ته چمتو دی او حتی د امام خامنه یي له مړینې د وروسته دورې لپاره هم پلانونه چمتو شوي دي.

د اسراییلو صدراعظم بنیامین نتنیاهو وویل ډیری نښې شته چې ښکاروي خامنه ای "نور نشته".

هغه له ایرانیانو وغوښتل چې کار پای ته ورسوي.

بنیامین نتنیاهو وویل چې د خامنه ای هستوګنځی ویجاړ شوی، او د انقلابي ګارډ قوماندانان او لوړ پوړي اټومي چارواکي وژل شوي دي.

ایراني چارواکو بیا د خامنه يي د زوم او د انګور د وژل کېدو تایید کړی.

تر دې مخکې دریو با خبره سرچینو د ایران دفاع وزیر امیر ناصرزاده او د انقلاب اسلامي ځواکونو د قوماندان محمد پاکپور د وژل کېدو خبر ورکړی وو.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي بیا له ان بي سي سره په خبرو کې ویلي تر کومه ځایه چې دی خبر دی د ایران رهبر علي خامنه اي او ولسمشر مسعود پزشکیان ژوندي دي.

د طالبانو حکومت اعلان کړی چې دوی د محمد محقق له خوا تاسیس شوی ټلویزیون «راه فردا» بند کړی.

د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت ویاند خبیب غفران په خپله ایکس پاڼه د شنبې په شپه ناوخته لیکلي چې د :«د محمد محقق اړوند رسنیز آدرس، نشرات بند او ملکیتونه یې مصادره شول.»

هغه دلیل راوړی چې د دوی حکومت ځکه راه فردا ټلویزیون تړلی او د محقق ملکیتونه یې مصادره کړي چې ګواکې محقق د پاکستان وروستي بریدونه جایزه بللي وو او د طالبانو انتقامي بریدونه یې غندلي وو.

راه فردا ټلویزیون له ۲۰۰۶ کال راهیسې فعاله وو او تر ډېره یې مذهبي، فرهنګي پروګرامونه او خبرونه خپرول.

دغه ټلویزیون د محمد محقق له خوا تاسیس شوی وو.

محمد محقق د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته ترکیې ته تللی او هلته له خپلې کورنۍ سره مېشت دی.