د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزیر، امیرخان متقي، د عمان له بهرنیو چارو وزیر بدر بن حمد البوسعیدي سره د افغانستان او عمان ترمنځ د دوه‌اړخیزو اړیکو او د سوداګریزو، ترانزیتي او ترانسپورتي همکاریو د پراختیا په اړه خبرې کړې دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت تېره شپه (د جدي ۱۷مه) په خبرپاڼه کې ویلي چې ښاغلي متقي عمان ته خپل وروستی سفر ګټور بللی او دواړو لورو په وروستیو اوونیو کې د دوو هېوادونو ترمنځ د بېلابېلو همکاریو د پراخولو لپاره د پلاوو سفرونه مهم ارزولي دي.

د خبرپاڼې له مخې، په دې ټیلیفوني خبرو کې د عمان د بهرنیو چارو وزیر کابل ته د سفر بلنه هم ترلاسه کړې ده.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر تېر کال د حوت په میاشت کې په یوه رسمي سفر عمان ته تللی و او هلته یې له البوسعیدي او د دغه هېواد له یو شمېر نورو جګپوړو چارواکو سره لیدنې کړې وې.

د طالبانو حکومت د ۱۴۰۳ کال په سنبلې کې د عمان په پلازمېنې مسقط کې د افغانستان د سفارت کنټرول ترلاسه کړ.

د متحدو ایالاتو ولسشمر ډونالد ټرمپ هند سره د یوې نوې تجارتي هوکړې خبر ورکړ.

دهوکړې یوه برخه کې داهم شامل دي چې هند به له روسيې نفت نه پیري.

ټرمپ د دوشنبې په ورځ خپله خواله رسنۍ «تروث سوشال» کې ولیکل چې دهوکړې په اساس به متحد ایالات په هندي محصولاتو خپله تعرفه له ۲۵ سلنې ، ۱۸ سلنې ته را کوزه کړي.

ټرمپ زیاتوي چې د هند صدراعظم نریندرا مودي سره دغه هوکړه دیوې تلفوني مکالمې په ترځ کې شوې او مودي منلې چې له روسیې څخه د نفتو پیرل به دروي او په ځای به یې له امریکا یا احتمالا ونزویلا څخه نفت رانیسي.

ولسمشر ټرمپ وايي دهند صدراعظم ژمنه کړې چې د ۵۰۰ ملیارډو ډالرو په بیه د انرژۍ ، تکنالوجی او کرنیزو محصولاتو په شمول امریکايی محصولات پیري او واردوي او په امریکايی اقلامو تعرفه هم صفر ته رسوي.

بلخوا دهند صدراعظم خپله ایکسپاڼه کې د ټرمپ څخه په مننې لیکلي دي چې په دې خوشحاله دی چې هندي محصولات لدې وروسته په ۱۸ سلنه تعرفه کې شاملیږي.

دهند صدراعظم د متحدو ایالاتو ولسشمر سره د نږدې همکاري لپاره هیله څرګنده کړې.

وروسته لدې چې دامریکا ولسمشر ډونالډ ترمپ ګواښ وکړ چې که موافقه ترلاسه نشي نو"بد څه به وشي" ، د ایران ولسمشر مسعود پیزشکیان نن د سې شنبې په ورځ تایید کړه چې متحده ایالاتو سره د اټومي خبرو اترو د پیل لارښوونه یې کړې.

تردې مخکې ، د اکسیوس رسنۍ د دوشنبې په ورځ رپوټ ورکړ چې د ایران بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي او دامریکا ځانګړی استازی سټیف ویټکاف به د راتلونکې جمعې په ورځ په استانبول کې سره وویني.

پیزشکیان د ایکس په یوه پوسټ کې وویل: "ما خپل د بهرنیو چارو وزیر ته لارښوونه کړې، په دې شرط چې یو مناسب چاپیریال شتون ولري - یو له ګواښونو او غیر معقول تمو څخه پاک - عادلانه او مساوي مذاکرات تعقیب کړي."

واشنګټن د ایراني چارواکو لخوا د حکومت ضد لاریونونو ته د مرګوني ځواب وروسته چې تیره میاشت یې کچه لوړه شوه، منځني ختیځ ته د الوتکو وړونکو بیړیو یوه ډله واستوله.

د متحده ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې هیله مند دی چې واشنګټن به له ایران سره "یو څه حل کړي"، مګر د دوشنبې په ورځ یې خبرداری ورکړ چې که کومه موافقه ونه شي نو "بد څه به پیښ شي".

تهران ټینګار کړی چې ډیپلوماسي غواړي خو د هر ډول تیري په وړاندې سخت ځواب ته ژمن دی.

ایران په مکرر ډول ټینګار کړی چې خبرې اترې باید یوازې په اټومي موضوع متمرکزې وي او د خپلو توغندیو دپروګرام یا دفاعي وړتیاو په اړه خبرې یې رد کړي دي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د دوشنبې په ورځ له CNN سره په یوه مرکه کې وویل چې له امریکا سره اټومي تړون امکان شته دی.

بریتانیې د دوشنبې په ورځ دایران په لسو چارواکو او یو امنیتي ارګان بندیزونه ولګول.

اعلامیې وویل چې دغه بندیزونه د «بشري حقوقو څخه د جدي سرغړونو» لکه دبیان د ازادۍ او د سوله ایزو لاریونونو دځپلو او په ځینو مواردو کې د ژوند د حق څخه د محرومولو له کبله دایران په یو شمیر چارواکو او د امنیتي ځواکونو په قوماندانۍ ولګول شول.

د کورنیو چارو وزیر اسکندر مومني او پانګوال او سوداګر بابک زنجاني د بندیزونو په لیست کې شامل دي.

اعلامیه زیاتوي چې دغه تنبیهي اقداماتو کې د پانګو کنګل او دویزو بندیز شامل دي.

لندن مخکې خبرداری ورکړی وو چې که دبشري حقوقو څخه سرغړونې دوام وکړي نو په ایران باندې خپلو بندیزونو ته به زور ورکړي.

داسیا د فوټسال ۲۰۲۶ جام کې پایلوبې ته رسیدلو لپاره نن دسلواغې په ۱۴مه اته ټیمونه سره لوبې کوي.

د افغانستان د فوټسال ملي ټیم د جاپان په وړاندې، دایران ټیم د ازبکستان په وړاندې ، تایلند د عراق په وړاندې او اندونیزیا د ویتنام په وړاندې لوبې کوي.

له دغو ټیمونو څخه به ۴ ټیمونه د اسیا د فوټسال د ۲۰۲۶ کال د جام پایلوبې ته لار ومومي.

دافغانستان ملي ټیم د جام په تیرو لوبو کې د ایران له ټیم مات شو خو مالیزیا او سعودي عربستان ته یې ماتې ورکړي.

د اسیا د فوټسال د ۲۰۲۶ کال جام لوبې د سلواغې په ۷ مه اندونیزیا کې پیل شوي دي.

د ۱۹ کلونو څخه د کشرو لوبغاړو دنړیوال جام دنیمه پایلوبې لوبې نن سه شنبه پیلیږي.

دافغانستان، هند ، استرالیا او انګلستان ټیمونه په دې مرحله کې سره مخامخ کیږي.

د نیمه پایلوبې لومړۍ لوبه نن د انګلستان او استرالیا د ټیمونو ترمینځ ته.

دافغانستان د نولس کلونو کشره لوبډله سبا چهارشنبې د سلواغې په پنځلسمه له هند سره لوبه کوي.

ددغې مرحلې دوه بریالي ټیمونه د راتلونکې جمعې په ورځ د جام پایلوبه سره سیالي کوي.

افغانستان کې د طالبانو د حکومت د عالي تحصیلاتو وزارت په هیواد کې د نبوي سنتي طب د لومړني پوهنځي د تاسیس خبر ورکوي.

وزارت وايي دغه پوهنځی د طالبانو د مشرتابه له حکم سره سم د کابل د طبي علومو د پوهنتون په چوکاټ کې جوړیږي.

وزارت ددوشنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه ولیکل چې دغه پوهنځی به د روغتیايي علومو په پرمختګ او د مسلکي کادرونو په روزنه کې مهم رول ولوبوي.

سره لدې چې خبر کې ډیرجزئیات نشته خو نبوي طب د ځینو بیماریو په علاج کې په نبوي ارشاداتو او نباتی علاج باندې ډیر ولاړ دی او له کلونو راهیسې افغانستان او سیمه کې خپل مراجعین لري.

بلخوا د عامې روغتیا وزارت ویلي چې هدف دا دی چې سنتي یا دودیز طب په رسمي ډول د افغانستان د روغتیايي خدماتو سیسټم کې مدغم شي.

ددغه پوهنځي د تاسیس خبر په داسې حال کې ورکول کیږي چې دافغانستان د روغتیايي خدماتو سیستم د سلګونو زرو کډوالو له ستنیدو وروسته ،خصوصا د ښځینه روغتیاپالانو د کمښت له کبله بل هر وخت ته په کتنه ترډیر فشار لاندې دی.

د کرکټ د نړیوال جام په تمریني لوبه کې افغانستان او سکاټلنډ لوبه لري.

افغان ټیم لومړی بیټینګ وکړ او په شلو اورونو کې یې ۱۸۵ منډې هدف وټاکه.

دا لوبه د هند په بنګلور ښار کې روانه ده.

په نننۍ لوبه کې د افغانستان لپاره درویش رسولي په ۴۶ توپونو ۸۴ منډې جوړې کړې چې پکې ۵ شپږیزې او ۷ څلوریزې شاملې دي.

تمه ده د افغانستان ټیم بله تمریني لوبه راتلونکې چهارشنبه له ویسټ اندیز سره وکړي.

د کرکټ د ۲۰۲۶ کال نړیوال شل اووریز جام د هند او سریلانکا په کوربه توب دا اوونۍ پيلیږي چې د افغانستان اولنۍ لوبه به راتلونکې یکشنبه د نیوزیلنډ په وړاندې وي.

افغانستان به ډي ګروپ کې په نیوزیلنډ سربېره له جنوبي افریقا، متحده عرب امارات او کاناډا سره مخ شي.

نن دوشنبې د افغانستان په یوشمېر ولایتونو کې د ماشومانو لپاره د پولیو د واکسین کمپاین پیل شوی.

دا په ۲۰۲۶ کال کې د پولیو د واکسین لومړنی کمپاین دی.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت ویلي چې اوه میلیون او درې لکه له پنځو کلونو کم عمره ماشومانو ته به د پولیو واکسین ورکړل شي.

په ختیځو ولایتونو کې به چې فرعي کمپاین پکې تطبیقیږي شاوخوا یو نیم میلیون ماشومان واکسین شي.

د پولیو فري افغانستان په نوم بنسټ په خپله ایکسپاڼه کې په یوه بیان کې ویلي چې له پنځو کلونو کم عمره ماشومانو ته د پولیو د واکسین دغه کمپاین به د افغانستان په ۱۶ ولایتونو، کندوز، نورستان، کونړ، لغمان، ننګرهار، خوست، پکتیا، پکتیکا، غزني، زابل، ارزګان، کندهار او هلمند ولایتونو کې په بشپړډول او د کابل، بلخ او هرات ولایتونو په ځینو سیمو کې ترسره شي.

سږ ۲۰۲۶ کال لا د پولیو کومه پېښه افغانستان کې نه ده ثبت شوې خو تېر کال په دغه هېواد کې لږترلږه نهه مثبتې پېښې ثبت شوې وې.

افغانستان او پاکستان په نړۍ کې هغه دوه هیوادونه دي چې لاهم پکې د پولیو یا ګوزڼ ناروغي له منځه نده تللې.

پولیو یا ګوزڼ هغه ناعلاجه ناروغي ده چې یوازې واکسینونه یې مخه یې نیولی شي.

د کرکټ نړیوالې شورا پاکستان ته خبرداری ورکړی چې په راتلونکي نړیوال جام کې له هند سره نه لوبېدل به ژورې پایلې ولري.

دا وروسته له هغه چې د پاکستان حکومت پرون په یوه بیان کې ویلي د پاکستان ټیم ته اجازه ورکوي چې نړیوال جام کې ګډون وکړي خو د فبروري په ۱۵مه به د هند په وړاندې د لوبې لپاره ډګر ته نه ځي.

د کرکټ نړیوالې شورا د پاکستان دا پرېکړه د سپورټ له روحیې او سپیڅلتیا سره په ټکر کې بللې او ویلي یې دي چې د نړۍ ګوټ ګوټ او پاکستان کې دننه د میلیونونو خلکو په خیر به نه وي.

دې شورا ویلي یې لا یې د پاکستان له کرکټ بورډه په دې تړاو رسمي مکتوب نه دی ترلاسه کړی.

د پاکستان کرکټ بورډ لا د خپلې پرېکړې دلایل هم نه دي وړاندې کړي سره له دې چې د پاکستان د ټیم ټولې ګروپي لوبې په سریلانکا کې پلان شوي.

تر دې مخکې هم بنګله دیش په هند کې له لوبو کولو انکار اعلان کړی چې ورسره د کرکټ نړیوالې شورا د بنګله دیش ځای سکاټلنډ ته ورکړ او دا ټیم یې د نړیوال جام د لوبو له جدول بهر کړ.

بنګله دېش ادعا کړې چې په هند کې یې لوبغاړي خوندي نه دي نو ځکه دې د دوی لوبې په سرېلنکا کې وشي. هند او د کرکټ نړیوالې شورا دا ادعا او غوښتنه رد کړې وه.

د شل اووره کرکټ نړیوال جام په هند او سرېلنکا کې کېږي.

د کرکټ نړیوال جام د فبروري په اوومه د پاکستان او هالنډ تر منځ په لوبې سره پیلیږي چې تمه ده د سریلانکا په پلازمینه کولمبو کې وشي.

د آسیا د فوټسال جام سیالیو په دوام، نن دوشنبه (۱۳ دلو) هم دوه لوبې ترسره کېږي.

لومړی لوبه د کویټ او لبنان ترمنځ ده او دوهمه هم د قرغیزستان او د جنوبي کوریا د لوبډلو ترمنځ ترسره کیږي.

د افغانستان د فوټسال لوبډلې په څلورم ګروپ کې پرون یکشنبې د ایران پر وړاندې ۵-۲ ماتې وخوړه.

تر دې مخکې، افغانستان د مالیزیا او سعودي عربستان لوبډلو پر وړاندې بریاوې ترلاسه کړې وې.

د آسیا د فوټسال جام سیالۍ د شپاړسو لوبډلو په ګډون د دلو میاشتې په ۷مه نېټه د اندونیزیا په کوربتوب پیل شوې دي.