د شپې لاریونونو د تهران په څو ځایونو او نورو ښارونو کې تیرماښام د اومې پرله پسې شپې لپاره دوام وکړ.

لاریونوالو د حکومت ضد شعارونه ورکړل او په څو ځایونو کې امنیتي ځواکونو سره ونښتل .

هغه ویډیو تصویرونه چې تیرماښام په خواله رسنیو کې خپاره شول په کې دتهران په نازی اباد ، نارمک ، تهران پارس ، نظام اباد او نورو سیمو او دغه راز په نورو ښارونو لکه مشهد ، زنجان ، فردیس ، شیراز ، رشت ،قزوین او همدان کې د شپې لاریونونه لیدل کیږي.

د ازادی اروپا / ازادي راډیو فردا څانګې ته یوه ویډیو لیږل شوې چې په هغې کې لیدل کیږي چې اعتراض کوونکي دقزوین ښار په "سه راه خیام "کې د حکومت او دولتی چارواکو خلاف شعارونه ورکوي.

په ایران کې روان لاریونونه چې په ترځ کې یې لږ ترلږه اوه کسه وژل شوي ، ابتدا کې دتهران په بازار کې د بهرنیو اسعارو په مقابل کې د تومان د بیې د رالویدو او قیمتي له امله پیل شول چې وروسته یې لمن پراخه او نورو ښارونو ته وغځیدل. حکومت لاریون کوونکی بلواګر بولي چې په وینا یې غواړي له منځته راغلي وضعیته ناوړه ګټه پورته کړي.

د طالبانو د حکومت ویندوی ذبیح الله مجاهد د پاکستان د پوځ د ویندوی وروستۍ څرګندونې لسموونکې وبللې او هغه وغندلې.

د پاکستان د پوځ ویندوی احمد شریف جودري پرون (سې شنبه) په یوه خبري غونډه کې وویل چې په ۲۰۲۵ م کال افغانستان د ټولې سیمې د تروریزم پر اصلي اډه بدل شو او په تروریزم کې د افغانستان د رول په اړه د پاکستان دریځ په نړۍ کې منل شوی دی.

ده همداراز وویل؛ څه چې په افغانستان کې دي، حکومت نه دی او د افغانستان اوسنی جوړښت په خپله ځان یو موقت حکومتي معرفي کوي.

د ښاغلي چودري د دې څرګندونو په غبرګون کې ذبیح الله مجاهد پرون ناوخته پر خپله ایکسپاڼه کښلي چې د افغانستان د حکومتي او اجتماعي جوړښت په اړه د پاکستان د پوځ د ویاند څرګندونې نه یوازې له واقعیت سره هیڅ تړاو نه لري بلکې د یوه مسوول پوځي د موقف له معیارونو سره هم په ټکر کې دي.

د پاکستان او طالبانو ترمنځ اړیکې په وروستي یو کال کې لا ډېرې ترینګلي شوي تر دې چې په اکتوبر میاشت کې د دواړو خواوو ترمنځ څو خونړۍ نښتې وشوې.

پاکستان تور پورې کوي چې د ټي ټي پي غړي په پاکستان کې د حملو لپاره د افغانستان له خاورې کار اخلي، خو طالبانو د پاکستان دا تور ردوي او وايي چې د داعش مرکزونه د پاکستان په بلوچستان کې دي.

د جرمني یوې محکمې یو افغان د خپلې مېرمنې د وژلو په جرم په عمر قید سزا محکوم کړی دی. د جرمني رسنیو دا خبر پرون (سې شنبې) خپور کړی دی.

د جرمني د «ټاګس‌شپیګل» ورځپاڼې د راپور له مخې، دې ۴۵ کلن سړي د ۲۰۲۵ کال د اپرېل په میاشت کې خپله ۳۷ کلنه مېرمن په داسې حال کې په چاقو وژلې، چې د دوی څلور ماشومان د کور دننه ویده وو. دا برید د اپارتمان په دهلېز کې شوی او ښځې د چاقو د څو ګوزارونو له امله ساه ورکړې ده.

د برلین سیمه‌ییزې محکمې پرېکړه وکړه چې دا وژنه په ځانګړې بې‌رحمۍ ترسره شوې ده. د محکمې رئیس مارک سوتر وویل، تورن کس دا کار په قهر او د خپلې مېرمنې د «سزا ورکولو» په نیت کړی، ځکه هغه فکر کاوه چې مېرمن یې د ده له تمو سره سم چلند نه کاوه.

د سوتر په وینا: «تورَن باور درلود چې د یوه مېړه په توګه دا حق لري چې خپلې مېرمن ته سزا ورکړي او حتی ژوند ترې واخلي.»

محکمې ثابته کړه چې ښځه پنځه ځله په چاقو وهل شوې وه. د دوی ماشومانو وروسته تایید کړه چې مور او پلار یې له اوږدې مودې راهیسي جنجالونه لرل. همدارنګه محکمې واورېدل چې تورن د لويو ماشومانو هغه هڅې له پامه غورځولې وې چې غوښتل یې مور ته مرسته ورسوي. د راپور له مخې، هغه خپل اته کلن زوی ته ویلي وو: «زه به درته نوې مور راوړم.»

د قرباني د کورنۍ وکیلانو دا پېښه د جنسیت پر بنسټ تاوتریخوالی وباله او د عدالت غوښتنه یې وکړه، هغه نظر چې د محکمې له پرېکړې سره سمون لري.

د جرمني رسنیو د تورن کس د هویت په اړه نور جزییات نه دي خپاره کړي.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د خپل حکومت چارواکو ته لارښوونه کړې چې له افغانستان څخه د ایران د اوبو حقونه په جدي او پراخ ډول تعقیب کړي.

ایراني رسنیو د سې‌شنبې په ورځ راپور ورکړ چې دا مسله په ایران کې د اوبو د کمښت او وچکالۍ د زیاتېدو په اړه د دغه هیواد د ولسمشر اندېښنه ښيي.

د ایران د انرژۍ وزیر عباس علي‌آبادي ویلي، چې ایران او ترکمنستان د هریرود سیند له اوبو څخه قانوني حق لري، خو په افغانستان کې د سلما بند د جوړېدو له امله د اوبو بهیر کم شوی او د ایران بندونو ته د اوبو رسولو هڅې له ستونزو سره مخامخ شوې دي.

علي‌آبادي زیاته کړه چې ولسمشر پزشکیان یوه ورځ مخکې سیاسي چارواکو ته امر کړی چې د دې موضوع په اړه خپلې هڅې لا زیاتې کړي. د هغه په وینا، له طالبانو سره خبرې روانې دي او ایران چمتو دی چې د ګډو سیندونو د اوبو د مدیریت په برخه کې همکاري وکړي.

د ایران د انرژۍ وزیر په وینا، تهران څو ځله طالب چارواکو ته بلنه ورکړې چې ایران ته سفر وکړي او که اړتیا وي، ایران به افغانستان ته هم پلاوی واستوي تر څو دا موضوع له نژدې وڅاري.

هغه هیله وښوده چې سږکال ښه ورښتونه به سبب شي چې له افغانستان څخه ایران ته کافي اوبه وبهیږي.

د اوکرایین لویدیزو متحدینو پرون سه شنبې د (جنوري۶مه) هوکړه وکړه چې د اوکرایین او روسیې ترمنځ د اوربند په صورت کې کیف ته سوله ساتي ځواکونه استوي.

دغه هوکړه د فرانسې په پلازمینه پارس کې د اوکرایین د جګړې په اړه له دیرشو څخه د زیاتو هېوادونو له پرونۍ ناسته وروسته اعلان شوه.

د دغې هوکړې له مخې بریټانیا، فرانسه او نور اورپايي هېوادونه به له روسیې سره تر اوربند وروسته په اوکرایین د سولې د ساتې او د روسیې د احتمالي بریدونو د مخینوي په موخه به دې هېواد کې ډیر شمیر سرتیري ځای پر ځای کړي.

د فرانسې ولسمشر امانویل ماکرون ویلي،"دغه امنیتي تضمینونه د امریکا او اروپايي ټولنې له خوا په اوکرایین کې د اوربند د څارنې د مشرۍ په مانا ده".

ماکرون وړاندې ویلي،"د جګړې له پایته رسیدو وروسته به فرانسه څو زره سرتیري اوکرایین ته واستوي".

بل پلو، هوکړه شوې چې په پاریس کې د امریکا، اوکرایین او د اروپايي هېوادونو ترمنځ د همغږۍ یو مرکز جوړ شي.

د اوکرایین لویدیز متحدین پرون په پاریس کې د روسیې او اوکرایین ترمنځ د څلور کلنې جګړې د پایته رسیدو پر لارو چارو د خبرو په موخه راټول شوي وو.

په دې ناسته کې چې نن چهارشنبې به هم دوام وکړي، د اوکرایین په چارو کې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ځانګړی استازی سټیو ویټکوف او د هغه زوم جیرید کوشنر هم ګډون لري.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي، د ونزویلا موقت حکومت به له ۳۰ څخه تر ۵۰میلیونو بشکوو "تحریمي تیل" امریکا ته ورکړي.

ټرمپ پرون سه شنبې ناوخته د (جنوري۶مه) پر خپلې ټولنیزې شبکې ټروټ کې لیکلي،"دغه تیل به د بازار په نرخ خرڅیږي او عواید به يې د امریکا په واک کې وي، څو اطمنیان ترلاسه شي چې د دغو تیلو د خرڅلاو له کبله د ونزویلا او امریکا خلکو ته ګټه رسیږي".

هغه وړاندې د امریکا د انرژۍ له وزیر کریس رایت څخه غوښتي چې دغه طرحه ژر تر ژر پلي کړي.

د هغه په ټکو، دغه تیل دې په کښتو کې دخیزه او مستقیما دې د امریکا بندرونو ته انتقال شي.

امریکا د تیرې شنبې په ورځ پر ونزویلا برید وکړ او د دې هېواد پرزول شوی ولسمشر يې د مخدره مواد د قاچاق او ورته نورو جرایم په تور امریکا ته انتقال کړو.

له دې عملیاتو وروسته ټرمپ ویلي چې هغه د ونزویلا د موقت حکومت مشري پر غاړه لري.

ټرمپ له دې وړاندې ویلي و چې امریکا به په ونزویلا کې د تیلو د لویو شرکتونو او زیروبناو په جوړولو کې په میلیاردونو ډالر پانګونه وکړي.

هر بشکه تیل ۱۵۹ لیتره تیل کیږي.

سپینه ماڼې وايي، "ولسمشر ټرمپ د ګرینلنډ د ترلاسه کولو لپاره د پوځي اقدام په ګډون په نورو لارو چارو غور کوي".

د سپینې ماڼې ویاندې کارولین لیویت د فرانسې خبري اژانس ته ویلي،"د ګرینلنډ ترلاسه کول د امریکا د ملي امنیت او ولسمشر ټرمپ لپاره مهم اولویت دی".

د هغې په ټکو، د ګرینلنډ په کنټرول سره د روسیې او چین د نفوذ مخه نیول کیدای شي.

هغې وړاندې وویل، ولسمشر او کاري ټیم يې په داسې لارو چارو غور کوي چې امریکا دغې مهمې موخې ته ورسوي.

د هغې په ټکو،"البته چې پوځي اقدام یو له هغوو لارو ده چې امریکا يې په لاس کې لري".

له وړاندې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وال سټریټ ژورنال سره په خبرو کې ویلي،" ټرمپ غواړي له ډنمارک څخه ګرینلنډ وپیري او د دې سیمې د نیولو تهدید د برید په مانا نه دی".

ډنمارک خبرداری ورکړی چې د امریکا له خوا په زور د ګرینلنډ نیول د ناټو سازمان او د ډنمارک او امریکا ترمنځ د ۸۰کلونو اړیکو د پای په مانا دی.

د ناټو سازمان د ټرون د پنځې مادې له مخې، د دې سازمان غړي هېوادونه اړ دي چې په ګډه له یو بل دفاع وکړي.

د ګرینلنډ صدراعظم تاکید کړی چې دا ټاپو د پیر لپاره نه دی او یوازې اوسیدنکي يې د برخلیک ټاکلو حق لري.

ګرینلنډ چې په نړۍ کې یو له لویو ټاپوګانو څخه شاوخوا ۵۷زره کسان په ژوند کوي، دغه خودمختار ټاپو په ډنمارک پورې اړه لري.

دغه ټاپو چې د اطلس سنمدر او شمالي قطب ترمنځ واقع دی، نایابه طبیعي سرچینې په کې دي.

د کابل په سروبي ولسوالي کې د دوه ویشت اعشاریه پنځه اویا میګاواټه لمریزې بریښنا شبکه فعاله شوه.

د افغانستان برېښنا شرکت نن د سروبي په نغلو کې د یو لړ مراسمو په ترڅ کې د لمریزې بریښنا دا شبکه پرانیسته.

د بریښنا شرکت اجراییوي رییس عبدالباري عمر وویل، دا پروژه دوې برخې لري چې یوه یې د بریښنا د تولید ده او بله یې د بریښنا د لیږد ده.

پر دې پروژې اتلس میلیونه ډالر لګښت شوی دی.

د طالبانو د کانونو او پترولیم وزارت اعلان وکړ چې د تخار ولایت په چاه اب ولسوالي کې د ځایي خلکو او د سرو زرو د کانونو د یوه شرکت ترمنځ د وروستۍ نښتې د څېړلو لپاره یو ولایتي پلاوی ټاکل شوی دی.

د وزارت ویاند همایون افغان کورنیو رسنیو ته نن سې شنبې وویل چې د دې نښتې له امله هم مرګ ژوبله شته او هم مالي زیانونه رسیدلې دي.

د چاه اب ولسوالي یو شمیر اوسیدونکو د دوشنبې په ورځ ادعا وکړه چې د سرو زرو شرکت د دوی په کرنیزو مځکو او د استوګنې په سیمو کې کیندنې کولې چې له امله یې اعتراضونه پيل شول او د نښتو پرمهال لږ تر لږه پنځه تنه ووژل شول.

ازادي راډيو په سیمه کې د خبریال نه لرلو له امله په خپلواکه توګه دا شمیره نه ردولی شي، نه تاییدولی شي.

ټاکل شوې ده چې د اوکراین پلوه اروپایي هیوادو چارواکي نن د امریکا له استازیو سره وګوري او په اوکراین کې د نژدې څلور کلنې جګړې د پای ته رسیدو پر لارو چارو خبرې وکړي.

د جرمني خبرې اژانس د راپور له مخې دا غونډه به په پاریس کې وشي او د پنځه ویشت هیوادونو استازي به ګډون پکې وکړي.

د امریکا د پلاوي استازیتوب به د امریکا ځانګړی استازی سټو ویټکاف او د ولسمشر ټرمپ زوم جیرید کوشنر وکړي.

تمه ده چې د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي او د ناټو عمومي منشي مارک روټه هم په دې غونډه کې برخه واخلي.

اټکل کیږي چې د ننۍ غونډې د بحث یو مهم ټکی به دا وي چې څرنګه د څو ملتونو یو ځواک جوړ شي چې د اوکراین او روسیې ترمنځ سوله ټینګه کړي.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت وایي، په دوه زره پنځه ویشتم کال کې د افغانستان د ټول تجارت ارزښت دیارلس میلیارډه او نهه سوه دوه دیرش میلیونه امریکایي ډالرو ته ورسید.

دغهَ وزارت د دوشنبې په ورځ څرګنده کړه چې له ننګونو او د سوداګریزو لارو له لنډمهاله تړل کیدو سره سره په دوه زره پنځه ویشتم کال کې د افغانستان په تجارت کې د وړم کال په پرتله زیاتوالی راغلی دی.

د دې زیاتوالي سربیره د نورو کلونو په څیر د افغانستان د تجارت لویه برخه واردات جوړوي.

د دوه زره پنځه ویشتم کال صادرات یو اعشاریه څه باندې اته سوه میلیونه ډالرو ته رسیږي او واردات دولس میلیارډه او یوسل او پنځه ویشت میلیونه ډالره کیږي.