د افغانستان کرکټ بورډ نن د نړیوال جام لپاره د راشد خان په مشرۍ لوبډله اعلان کړه.

په دې لوبډله کې عبداله احمدزی او اسحاق رحیمي هغه څیرې دي چې په ملي لوبډله کې ډير کله نه دې لوبیدلي.

ټاکل شوې ده چې د کرکټ د شل اورونو نړیوال جام د فبرروي په اوومه د هند او سریلانکا په کوربتوب پيل شي او یوه میاشت دوام وکړي.

په دې جام کې د نړۍ شل لوبډلې په څلورو ګروپونو کې لوبیږي، له افغانستان سره په ګروپ کې نیوزیلنډ، جنوبي افریقا، متحده عربي امارات او کاناډا یوځای شوې دي.

نړیوال جام ته د تیاریو په لړ کې به افغان لوبډله د جنوري له شلمې وروسته له ویسټ اینډیز لوبډلې سره د شل اورونو درې لوبې وکړي.

ایران او امریکا په خپل مینځ کې د سیاسي مذاکراتو د بهیر دڅارنې لپاره د«یوې سترې کمیټې» په جوړولو موافقه وکړه.

قطر او پاکستان چې د واشنګټن او تهران ترمینځ د خبرو مینځګړیتوب کوي دا خبرد دوشنبې په ورځ اعلان کړ.

د یادو هیوادونو په ګډه اعلامیه کې راغلي: «لوړرتبه مرکچیان به په منظمه توګه دغې کمیټې ته رپوټ ورکوي او مسئولې کاري ډلې به د اټومي مسایلو ، د بندیزونو او دغه راز د اختلافاتو د حل او دڅارنې ډلې ته لارښوونې کوي ترڅو د تفاهم لیک اغیزناک تطبیق او نورمسایل تضمین شي».

د رپوټ په اساس، سترې کمیټې په عین حال کې «په شپیتو ورځو کې نهايي توافق ته رسیدلو لپاره د تګلارې په یوې نقشې موافقه کړې ؛هغه نقشه چې د تخنیکي خبرو دسملاسي پیل لپاره زمینه برابروي».

منځګړي هیوادونه زیاتوي چې ایران او متحدو ایالاتو ددې لپاره چې د هرمز ستراتیژیک تنګی پرانیستی پاته او لبنان کې نښتې ختمې کړای شي داهم سره منلې چې خپل مینځ کې د مستقیم ارتباط کرښې ایجاد کړي.

پاکستاني رسنۍ رپوټ ورکوي چې ، د «بلوچ د یووالي کمېټې» مشره ماهرنګ بلوچ ، او صبغت‌الله شاهجي، د دې ډلې بل مشر، د کوټې د ترهګرۍ ضد محکمې له خوا په عمري بند محکوم شوي دي.

پاکستانۍ ورځپاڼې «ډان» راپور ورکړی چې دغه بلوچ مشران د ۲۰۲۴ کال په اعتراضونو کې د امنیتي ځواک د یوه غړي د وژل کېدو په تړاو محکوم شوي دي.

دغه اعتراضونه د ۲۰۲۴ کال د جولای میاشتې په وروستیو کې د بلوچ فعالانو په وژل کېدو د اعتراض لپاره ترسره شوي وو.

د پاکستان حکومت هغه مهال د دغو اعتراضونو مخه نیولې وه، چې له امله یې د لاریونونو پر مهال تاوتریخوالی رامنځته شو چې نتیجه کې یې دواړو لوریو هم اعتراض کوونکو او هم د پاکستان امنیتي ځواکونو ته مرګ‌ژوبله واوښته.

د مرستندویه ادارو سرچینو دفرانسې خبري اژانس ته ویلي چې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر محتسبانو د هرات ولایت د اسلام‌ قلعه پولې ته نږدې شاوخوا ۲۰ نارینه مرستندوی کارکوونکي د ږیرو د لنډوالي له امله نیولي دي.

د فرانسې خبري اژانس د راپور له مخې، دغه کسان چې د ملګرو ملتونو له ادارو سره همکارو سازمانونو کې یې کار کاوه، د جوزا په ۳۰مه، د شنبې په ورځ نیول شوي وو.

دغه اژانس د کډوالۍ نړیوال سازمان (IOM) د یوې داخلي خبرپاڼې په حواله ویلي چې ځینې نیول شوي کسان هماغه ورځ خوشې شول او نور یې په بله ورځ ازاد کړل شول.

په هرات کې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر مسؤل ضیاءالدین طیب فرانسې خبري اژانس ته د مرستندویه کارکوونکو د نیولو موضوع رد کړې، خو ویلي یې دي چې د دولتي ادارو پنځه کارکوونکي د لنډې ږیرې له امله نیول شوي وو.

افغانستان کې واک ته له ستنیدو وروسته، طالبانو د ښځو او نارینه‌ وو پر وړاندې د نورو محدودیتونو ترڅنګ، په ځینو مواردو کې نارینه د ږیرې له خریلو یا لنډولو منع کړي.

د بشري حقونو سازمان «هەنگاو» راپور ورکړی چې دوه افغان وګړي، چې د مخدره موادو اړوندو جرمونو په تور د اعدام سزا ورته ټاکل شوې وه، د ایران د شیراز په مرکزي زندان کې اعدام شوي دي.

د یاد سازمان په وینا، د دغو افغانانو چې میرویس خلیلزاده او ابراهیم احمدشاهي نومېدل، د اعدام حکم د جوزا میاشتې په ۳۱مه، د یکشنبې په ورځ، عملي شوی دی.

په ناروې کې میشت دغه بشري سازمان ، زیاتوي چې ۵۵ کلن میرویس خلیلزاده دوه کاله مخکې او ۴۰ کلن ابراهیم احمدشاهي یو کال مخکې د مخدره توکو اړوندو جرمونو په تور نیول شوي وو او وروسته د اعدام سزا ورته اورول شوې وه.

د ایران دولتي سرچینو او رسنیو تر اوسه په رسمي ډول په دې اړه څه نه دي ویلي.

د هەنگاو سازمان د شمېرو له مخې، په تازه اعدامونو سره په تېرو څه کم شپږو میاشتو کې په ایران کې د اعدام شوو افغانانو شمېر ۱۲ تنو ته ورسیده.

د ایران او امریکا ترمنځ تخنیکي خبرې اترې به د دوشنبې په ورځ په سویس کې پیل شي. دا خبرې د هغه تفاهم ‌لیک د پلي کېدو د میکانیزمونو او د اړوندو تخنیکي کاري ډلو د جوړولو په اړه دي چې تیره اونۍ د دواړو هیواونو ولسمشرانو په الکترونیکي بڼه لاسلیک کړ.

د رویترز خبري آژانس د راپورله مخې د ایران ایسنا خبري آژانس خبر ورکوي چې د ایران د پلاوي مشري به چې سیاسي، اقتصادي او حقوقي کارپوهان هم پکې شامل دي، د بهرنیو چارو د وزارت مرستیال کاظم غیرت آبادي کوي.

په دې خبرو کې د منځګړو هېوادونو، پاکستان او قطر استازي هم ګډون لري.

د راپورله مخې د ایران اصلي مذاکراتي پلاوی چې مشري یې د دې هیواد د پارلمان ریس محمد باقرقالیباف کوله او د یکشنبې په ورځ یې په سویس کې د منځګړو په مرسته د امریکا د مرستیال ولسمشر جي ډي ونس په مشري له امریکایي پلاوي سره خبرې ترسره کړې، بېرته تهران ته ستون شوی دی.

د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر دوبرینټ په پام کې لري چې افغانستان ته د استول کیدونکو افغانانو د الوتنو شمېر زیات کړي.

د دې وزارت یوې ویاندې په برلین کې د جرمني ډي پي اې خبري اژانس ته وویل: "په راتلونکي کې په میاشت کې درې چارټر الوتنې ممکنې دي."

هغې زیاته کړه: "سربېره پر دې، د عادي سوداګریزو الوتنو له لارې په انفرادي دول بېرته ستنول هم هر وخت ممکن دي."

جرمني د الوتنو شمیر وروسته له هغې زیاتوي چې د کورنیو چارو وزارت چارواکي د طالبانو له استازیو سره خبرې کوي.

د راپورله مخې دې ته په پام چې جرمني د طالبانو حکومت په رسمیت نه پېژني، نو په جرمني کې دغو خبرو ته د "تخنیکي کچې" خبرې ویل کېږي.

جرمني په دې وروستیو کې ۳۲ افغانان د یوې چارټر الوتنې له لارې افغانستان ته بېرته واستول. په دغو اخراج شوو کسانو کې هغه نارینه شامل وو چې د قتل، جنسي تېري، جنسي ناوړه ګټه اخیستنې، د ماشومانو ځورونې، د مخدره توکو قاچاق او د باج اخیستنې په ګډون د بېلابېلو جرمونو له امله محکوم شوي وو.

د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر دوبرینت د جرمني د بیلډ ام زونتاګ ورځپاڼې ته وویل: "هغوی چې زموږ له ورکړل شوي خوندیتوب څخه ناوړه ګټه اخلي او دلته جدي جرمونه ترسره کوي، باید خپله راتلونکې په خپل اصلي هېواد کې ولټوي."

د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګروملتونو ځانګړي راپورورکونکي ریچارډ بینیټ د ملګروملتونو د بشري حقونو د لوی کمیشنر ولکرترک د هغو څرګندونو ملاتړوکړچې له اروپایي هیوادونو یې افغانستان ته د یوشمیرافغانانو پراستولو انتقاد کړی دی.

بینیټ نن دوشنبې د جون په ۲۲ په خپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې "زه د ولکرترک د دې څرګندونو ملاتړ کوم، چې د اروپايي ټولنې د نویو مقرراتو په اړه یې خواشیني څرګنده کړې؛ هغه مقررات چې د کډوالو چټک ایستلو ته اجازه ورکوي."

نوموړې زیاته کړې: "د بشري حقونو او د کډوالو د نړیوالو قوانینو درناوی اړین دی. افغانان باید داسې نا امنه وضعیت ته بېرته ونه لېږل شي. په بروکسل کې له طالبانو سره غونډه کول به د افغانانو، په ځانګړې توګه د افغان ښځو سپکاوی وي."

د ملګروملتونو د بشري حقونو د لوی کمیشنیردفتر په خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي چې هیڅوک باید هغه ځای ته ونه لیږل شي چې هلته د بشري حقونو د سرغړونو له جدي خطرونو او یا له بل نه جبرانیدونکي زیان سره مخامخ شي.

د ملګروملتونو د بشري حقونو دغه لوړپوړي چارواکي دغه څرګندونې داسې مهال کوي چې اروپایي کمیسیون د طالبانو د حکومت یوه پلاوي ته بلنه ورکړې چې بروکسل ته ورشي او د اروپایي کمیسیون له چارواکو سره افغانستان ته په اروپایي هیوادونو کې د میشتو افغان کډوالو د بیرته استولو پرموضوع خبرې وکړي. دا په داسې حال کې چې جرمني د تیرې سې شنبې په ورځ اعلان وکړچې یوه بله ډله افغانان یې بیرته افغانستان ته واستول. د راپورله مخې په دغه ډله کې چې د جرمني له پنځو ایالتونو ډیپورټ ته غوره شوي و، هغه مجرمان هم شامل وو چې د بېلابېلو جرمونو لکه د جنسي تېري، قتل او جنسي تاوتریخوالي په جرمونو محکوم شوي وو.

پاکستاني او قطري منځګړو د یکشنبې په ورځ د جون په ۲۲مه وویل چې د امریکا او ایران ترمنځ خبرې اترې پای ته رسېدلې او دواړو ښکېلو لورو د یوه داسې چوکاټ په اړه هوکړه کړې چې هدف یې د ۶۰ ورځو په موده کې د سولې یوې وروستۍ هوکړې ته رسېدل دي. په دې چوکاټ کې د هرمز تنګي له لارې د خوندي تګ راتګ تضمین او په لبنان کې د جګړو پای ته رسول هم شامل دي.

د قطر او پاکستان په ګډه اعلامیه کې ډېر مشخص جزئیات نه دي وړاندې شوي او داسې ښکاري چې دا هوکړه تر ډېره هغه هیلې او موخې منعکسوي چې د یوه تفاهم ‌لیک په بڼه تېرې اوونۍ د امریکا او ایران د ولسمشرانو له خوا لاسلیک شوې و.

د ۱۴ مادو لرونکو دغه تفاهم ‌لیک ګڼ شمېر شرایط د تفسیر لپاره پرانیستي پرېښي وو. سمدستي څرګنده نه وه چې آیا په دې وروستۍ هوکړه کې دغه مبهمې مسئلې روښانه شوې دي او که نه.

په اعلامیه کې ویل شوي چې که څه هم رسمي مذاکرات د سویس په بورګن ‌سټاک تفریحي ښارګوټي کې پای ته رسېدلي دي، خو د دواړو خواوو استازي به د راتلونکې اوونۍ په ترڅ کې نورې تخنیکي خبرې اترې هم ترسره کړي.

دا تخنیکي بحثونه به د هغو جزئیاتو او عملي اقداماتو پر سر متمرکز وي چې د احتمالي وروستۍ هوکړې د پلي کېدو لپاره اړین ګڼل کېږي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت وایي په اوږدمهال کې به د ښي لاس موټر بندوي.

د دغه وزارت ویاند عبدالمتین قانع یکشنبه ناوخته په یوه بیان کې ویلي د ښي لاس شتیرینګ موټر د افغانستان د قوانینو خلاف دي او د ټرافیکي پېښو لامل ګرځي.

قانع زیاته کړې د طالبانو حکومت په ځینو ولایتونو کې د ښي لاس موټرو ته د تمدید سټیکر لګوي او یواځې به په همغو ولایتونو کې ګرځي.

قانع وروسته له هغه دا بیان خپور کړی چې په دې وروستیو کې یو شمېر افغانانو ازادي راډیو سره په خبرو کې د ښي لاس شترینګ موټرو له زیاتېدو شکایت وکړ.

دوی ویل چې د طالبانو اکثر غړي له دغو موټرو استفاده کوي او ګڼې ټرافیکي پېښې هم د دغو موټرو له خوا کېږي.

د طالبانو د مالیې وزارت ویلي چې د دفاع او عامې روغتیا وزارت متقاعدینو ته د هغوی حقوق ورکوي.
دغه وزارت یکشنبه په یوه بیان کې خبر ورکړی چې د دغو دوو وزارتونو د متقاعدینو حقوق به د چنګاښ په شپږمه په نوبتي شکل تادیه کړي.

په اعلامیه کې ټینګار شوی چې متقاعدین باید له مراجعې مخکې د پنشن په نوم د یوه ویبسایټ له لارې نوملیکنه وکړي.

مخکې له دې، یو شمیر متقاعدینو ازادي راډیو ته ویلي وو چې دوی انټرنیټ او ټیکنالوژۍ ته ډېر لاسرسی نه لري او ورته ګرانه ده چې انلاین نوملیکنه وکړي.

متقاعدینو همدارنګه شکایت درلود چې دوی ته ورکړل شوې پیسې تر اصلي اندازې ډېرې کمې دي.

د افغانستان د متقاعدینو د ټولنې په وینا، په افغانستان کې له ۱۷۰،۰۰۰ څخه ډیر ملکي او نظامي متقاعدین موجود دي چې اکثرو یې تقاعدي نه ده اخیستې.