د جرمني په فرانکفورت ښار کې لسګونه افغان فعالانو او ځوانانو په افغانستان کې د روان وضعیت په اړه غونډه وکړه او ملي ډیالوګ یې یوه جدي اړتیا وبلله.

د افغان ښځو د کار، زده کړو او ټولنیز ګډون له حق څخه دفاع د دوی د بحثونو د سر موضوع وه.

د " ملي مرکې " تر عنوان لاندې دغه غونډه د دسمبر په شپږمه جوړه شوې وه، خو خبرپاڼه یې پرون ماښام ازادي راډیو ته رسېدلې ده.

د دوی د خبرپاڼې له مخې " تر هغو چې د افغانانو بېلابیل نظرونه او غږونه وانه وریدل شي " افغانستان ثبات او ښې راتلونکې ته نه شي رسیدلی.

طالبانو واک ته له رسېدو وروسته پر ښځو د تعلیم، کار او سفر په ګډون بېلابېل بندیزونه لګولي چې وخت ناوخت یې نړیوال بنسټونه او افغان فعالان په اړه اندیښنې څرګندوي.

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان (FAO) وايي چې د افغانستان په ډیری برخو کې د ۱ څخه تر ۵ درجو سانتي ګراد پورې دغیر معمولې تودوخې اټکل شوی.

دغې ادارې وویل په دې سره کیدای شي د یخنۍ خطر کم اود ژمي کروندې بهترې شي او ورشوګانو ته لاسرسی اسانه شي، خو د واورې په چټک ویلې کیدو او د ذخیرو په کمیدو به یې د فصل په پاې کې د خاورې رطوبت او د اوبو شتون محدود شي.

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان (FAO) د چهارشنبې په ورځ (د جنوري ۴) په خپله ایکسپاڼه داهم ولیکل چې د تودوخې ترڅنګ د اوسط څخه اوچت باران کولی شي دافغانستان په لویدیځ کې د للمي کروندو او څړځایونو وده بهتره کړي، مګر دسیندونو د اوبود سطحې د لوړیدو اود سیلابونو خطر به زیات کړي.

د (FAO) په وینا، تحلیلونه ښیې چې د افغانستان په لویدیځ او مرکزي لوړو برخو کې د نورمال څخه اوچته مرطوبه هوا شتون لري، او د افغانستان ختیځ، سویل ختیځ او شمال ختیځ ولایتونه به د اوسط څخه د کمې وریا له کبله نسبتا وچ پاتې شي.

دا په داسې حال کې ده چې د افغانستان ډیری سیمو کې پدې وروستیو کې درنې واورې او بارانونه وشول چې دپام وړ ځاني او مالي زیانونه یې واړول.

په کابل کې نن د دوحې پروسیې تر چتر لاندې د نشه اي موادو پر وړاندې د مبارزې غونډه ترسره شوه.

دا غونډه د یوناما په کوربتوب په حضوري او انلاین بڼه جوړه شوې وه.

د طالبانو د بهرنیو چارو د وزارت په خبرپاڼه کې راغلي دي چې په دې غونډه کې د دوی د بهرنیو چارو، کورنیو چارو، کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ او د عامې روغیتا وزارتونو د استازیو ترڅنګ د یوناما، د ملګرو ملتو د یوشمیر نورو ادارو، نړیوالو او سیمه ییزو سازمانونو، اروپایي ټولنې، د اسلامي همکاریو سازمان استازیو او په افغانستان کې یو شمیر بهرنیو دیپلوماتانو برخه اخیستې وه.

د خبرپاڼې له مخې طالبانو د مصنوعي نشه اي موادو په اړه اندیښنه څرګنده کړه او ویې ویل چې د دې موادو سرچینې د افغانستان له پولو دباندې دي او که یې مخه ونه نیول شي نه یوازې افغانستان بلکه سیمه او ټوله نړۍ به ترې زیانمنه شي.

د ملګرو ملتو د مخدر موادو او جرمونو په وړاندې د مبارزې دفتر درې ورځې مخکې په خپل راپور کې په افغانستان کې د مصنوعي نشه اي موادو لکه ټابلیټ کا او میتامفیتامین زیاتیدو ته اندیښنه څرګنده کړې وه.

له ۱۹ کلنو د کم عمره لوبغاړو د نړیوال جام د سیالیو په دوام د افغانستان د کرکټ لوبډله نن په نیم پایلوبه کې د هند له سیالې ډلې سره سیالي کوي.

دا لوبه د کابل په وخت د غرمې په دولسو بجو د زیمبابوې په پلازمېنه هرارې کې په پام کې ده.

د افغانستان، آسټرالیا، هند او انګلینډ د لوبډلو ترمنځ د نیم پایلوبې پړاو پرون (د سلواغې ۱۴مه) پیل شو. د دې پړاو په لومړۍ لوبه کې انګلینډ د آسټرالیا په ماتولو سره پایلوبې ته ووت.

که افغانستان په نننۍ لوبه کې هند ته ماتې ورکړي نو په فاینل کې به له انګلینډ سره مخامخ شي.

د ۱۹ کلنو د نړیوال جام فاینل لوبه به د جمعې په ورځ په هرارې ترسره کېږي.

د طالبانو د حکومت د بهرنیوچارو سرپرست وزیر امیرخان متقي د افغانستان لپاره د ترکیې د سفارت له نوي شارژدافیر سادین آی یلدیز سره په کتنه کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د دوه اړخیزو اړیکو د پراختیا په اړه خبرې کړي.

د طالبانو د حکومت د بهرنیوچارو وزارت پرون (د سلواغې ۱۴مه) په یوه بیان کې وویل چې ښاغلي متقي د کابل او انقرې ترمنځ اړیکي دوستانه بللي او ستاینه یې کړې ده.

په بیان کې همداراز د ښاغلي آی یلدیز له قوله ویل شوي دي چې نوموړي دوه اړخیز اړیکي مثبت بللي او د افغانستان او ترکیې ترمنځ په تېره په اقتصادي او روغتیايي برخو کې د اړیکو پر پیاوړتیا یې ټینګار کړی دی.

په ترکیه کې د افغانستان ډيپلوماتیکې استازولۍ هم د دې لیدنې خبر ورکړی.

سادین آی یلدیز د تېر ۲۰۲۵ کال په ډسمبر میاشت کې د ترکیې د سفارت د شارژدافیر په توګه رسما خپل کار پیل کړ.

د ملګرو ملتونو عمومي منشي انتونیو ګوتریش د افغانستان پخوانۍ ډیپلوماټه عادله راز د یوې نوې جوړې شوې خپلواکې متخصصې مشورتي ډلې غړیتوب ته ټاکلې ده چې دنده یې د نړیوالو شاخصونو پیاوړتیا ده. دغه شاخصونه د اقتصادي، چاپیریالي او ټولنیزو زیانونو پر وړاندې د هیوادونو جوړښتي زیان منل اندازه کوي.

ملګرو ملتونو ویلي چې عادله راز له هغو ۱۵ متخصصینو څخه یوه ده چې تر ۲۰۳۰م کال پوري د څو اړخیزه زیان مننې شاخص یا (MVI) نظارتي پینل ته نومول شوې ده.

MVI، د ملګرو ملتونو عمومي اسامبلې رامنځته کړی دی چې د مخ پر وده هیوادونو پر وړاندي خطرونه په ګوته کړي.

عادلې راز، چې پر ډیپلوماټیکه کچه یې د افغانستان استازیتوب کړی دی، په سیمه کې به له نورو متخصصینو سره یوځای په یاد پینل کې کار کوي.

د اسیا د فوټسال جام د لوبو په دوام کې دافغانستان ټیم په کوارټر فاینل کې له جاپان څخه ۶-۰ مات شو.

لوبه له غرمې وروسته په جاکرتا کې وشوه.

د افغانستان ټیم د لوبو په تیر پړاو کې دایران څخه ۵-۲ مات شوی وو خو ترهغه مخکې ېې د مالیزیا او سعودي عربستان ټیمونه مات کړي وو.

داسیا د فوټسال د جام د سه شنبې ورځې په دوو نورو لوبو کې ، ایران ازبکستان ته ۷-۴ او عراق تایلند ته ۴-۲ ماته ورکړه.

د افغانستان د فوټسال ملي لوبډله د فوټسال د ۲۰۲۶ کال د اسیا جام نیمه پایلوبې ته رسیدلو لپاره نن جاپان سره لوبه کوي.

په دې مرحله کې نن دافغانستان او جاپان په شمول اته ټیمونه لوبېږي.

دایران ټیم د ازبکستان په وړاندې ، تایلند د عراق په وړاندې او اندونیزیا د ویتنام په وړاندې.

له دغو ټیمونو څخه به ۴ ټیمونه د اسیا د فوټسال د ۲۰۲۶ کال د جام نیمه پایلوبې ته لار ومومي.

دافغانستان ملي ټیم د جام په تیر پړاو لوبو کې د ایران له ټیم مات شو خو مالیزیا او سعودي عربستان ته یې ماتې ورکړي.

د اسیا د فوټسال د ۲۰۲۶ کال جام لوبې د سلواغې په ۷ مه اندونیزیا کې پیل شوي دي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندوی پلاوی (یوناما) وايي چې دغه هیواد په نړۍ کې د ماینونو او د جګړو څخه د پاته چاودیدونکو توکو له امله د تلفاتو دریم لوړ شمیر لري.

یوناما د سې شنبې په ورځ (د فبروري ۱۴) په خپل فیسبوکپاڼه کې په یوه بیان کې وویل چې قربانیان په عمده توګه ماشومان دي چې د تلفاتو ۸۰ سلنه جوړوي.

یوناما زیاتوي چې ماشومان ډیری وخت د لوبو پرمهال د ناچاودو توکو سره د تماس په پایله کې ټپیان یا وژل کیږي.

یوناما د ماین پاکۍ په برخه کې د نادولتي سازمانونو لپاره د مالي ملاتړ غوښتنه کړې ده.

د ماین پاکۍ د مرکز (MDC) مشر شهاب حکیمي د روان کال په غبرګولي میاشت کې ازادي راډیو ته وویل چې په افغانستان کې هره میاشت شاوخوا ۶۰ کسان د ماینونو او او د جګړې څخه د پاته چاودیدونکو توکو له امله مړه یا ټپیان کیږي.

داسیا د فوټسال ۲۰۲۶ جام کې نیمه پایلوبې ته رسیدلو لپاره نن دسلواغې په ۱۴مه اته ټیمونه سره لوبې کوي.

د افغانستان د فوټسال ملي ټیم د جاپان په وړاندې، دایران ټیم د ازبکستان په وړاندې ، تایلند د عراق په وړاندې او اندونیزیا د ویتنام په وړاندې لوبې کوي.

له دغو ټیمونو څخه به ۴ ټیمونه د اسیا د فوټسال د ۲۰۲۶ کال د جام نیمه پایلوبې ته لار ومومي.

دافغانستان ملي ټیم د جام په تیرو لوبو کې د ایران له ټیم مات شو خو مالیزیا او سعودي عربستان ته یې ماتې ورکړي.

د اسیا د فوټسال د ۲۰۲۶ کال جام لوبې د سلواغې په ۷ مه اندونیزیا کې پیل شوي دي.

د ۱۹ کلونو څخه د کشرو لوبغاړو دنړیوال جام دنیمه پایلوبې لوبې نن سه شنبه پیلیږي.

دافغانستان، هند ، استرالیا او انګلستان ټیمونه په دې مرحله کې سره مخامخ کیږي.

د نیمه پایلوبې لومړۍ لوبه نن د انګلستان او استرالیا د ټیمونو ترمینځ ته.

دافغانستان د نولس کلونو کشره لوبډله سبا چهارشنبې د سلواغې په پنځلسمه له هند سره لوبه کوي.

ددغې مرحلې دوه بریالي ټیمونه د راتلونکې جمعې په ورځ د جام پایلوبه سره سیالي کوي.