د افغانستان لپاره د ملګروملتونو مرستندویه ماموریت یوناما وایي، په تیرو دووکلونو کې د تاوتریخوالي له لوړ خطر سره د مخ افغان میرمنو او نجونوشمیر۴۰ سلنه زیات شوی او اوسمهال ۱۴،۲ ملیونه ښځې خوندیتوب او مرستې ته اړتیا لري.

یوناما دغه څرګندونې نن سې شنبې د نومبر۲۵ د ښځو او نجونو پروړاندې د تاوتریخوالي د له منځه وړلو د ۱۶ ورځني کمپاین د پیل په مناسبت یوه خپره کړې اعلامیه کې کړې دي.

د یوناما سرپرستې مشرې او په افغانستان کې د ملګروملتونو د سرمنشي د ځانګړې استازې مرستیالې جورجیټ ګانیون وویل،

“د افغان ښځو لپاره تاوتریخوالی یوازې هغه څه ندي چې لیدل کیږي یا اوریدل کیږي بلکې د دوی د غږونو غلي کول، د دوی راتلونکې لپاره تړل شوې دروازې او د دوی د حقونو اخیستل هم تاوتریخوالی دی.”

هغې ویلي، د دې ترڅنګ چې د افغانستان له واکمنانو پرښځو او نجونو د محدودیتونو د پای ته رسولو غوښتنه کوي، پرنړیوالې ټولنې هم غږکوي چې د مرستې ټولې لارې خلاصې وساتي.

په افغانستان کې د ملګروملتونو د ښځو د چارو ادارې ځانګړې استازې سوزان فرګوسن خبرداری ورکړی چې د ښځو په مشرۍ سازمانونو لپاره د مرستو کموالی، له بې ساري محدودیتونو او د څارنې له زیاتوالي سره په ګډه د هغو کسانو لپاره د خدمتونو وړتیا محدوده کړې چې ترټولو له ډیرخطر مخامخ دي.

پرافغانستان د طالبانو د بیا واکمنیدو راهیسې له شپږم ټولګي ور پورته نجونې له زده کړو راګرځول شوي او ښځې د ملګروملتونو د ادارو په ګډون په ډیرو غیردولتي موسسو کې له کارکولو او هم د ټولنې په ډیرو نورو برخو کې له فعال ګډون څخه بې برخې کړای شوې دي.

د طالبانو د حکومت د کاراو ټولنیزو چارو وزارت وایي، د افغانستان په ټولو ولایتونو کې یې د هلکانو او نجونو لپاره په لسګونو جلا روزنتونونه پرانیستي او له خصوصي روزنتونونو څخه ماشومان په دغو روزنتونونوکې د ښوونې او روزنې لپاره ځای پرځای کیږي.

د دې وزارت ویاند سمیع الله ابراهیمي د یکشنبې په ورځ د طالبانو ترکنټرول لاندې ملي راډیو ټلویزیون ته وویل چې تراوسه پورې دا ډول شپیته دولتي روزنتونونه په ټول افغانستان کې فعال شوي چې شاوخوا لس زره نجونو او هلکانو ته پکې په جلاتوګه ښوونه او روزنه ورکول کیږي.

هغه وویل، د دې کارهدف دادی چې د ماشومانو د ښوونې او روزنې ته ځانګړې پاملرنه وشي.

دا په داسې حال کې ده چې په کابل کې د یوشمیرخصوصي روزنتونونو مسولینو د یکشنبې په ورځ ازادي راډیو ته وویل چې طالب چارواکوپه شفاهي ډول ورته ویلي چې خپل روزنتونونه وتړي.

د افغانستان شاوخوا ۵۰ ملي سوداګر نن بنګله دیش ته تللي څو له هغه هېواد سره د سوداګریزو اړیکو او د سوداګرۍ د کچې په لوړولو خبرې وکړي.

د طالبانو د حکومت د سوداګرۍ او صنعت وزارت په یوه بیان کې ویلي د دغه پلاوي مشري د یاد وزارت مرستیال احمدالله زاهد کوي.

د بیان په اساس د دغه سفر هدف د سوداګرو لپاره د نویو بازارونو موندل، د کورنیو محصولاتو لپاره د صادراتي فرصتونو زیاتول او د سیمه ایزې اقتصادي همکارۍ پياوړتیا ده.

دا پلاوی همداراز هڅه کوي چې د سوداګرۍ لپاره نوې لارې ولټوي ځکه د افغانستان او پاکستان تر منځ د لارو د تړل کېدو په سبب سوداګرو ته په سلګونو میلیونه ډالره زیان اوښتی.

د افغانستان د نولس کلنو د کرکټ ملي ټیم نن په نړیوال جام کې له ویسټ اندیز سره مخ دی.

د دوی لوبه د نامیبیا په وینډهوک کې پلان شوې چې تمه ده د افغانستان په وخت د غرمې دولس بجې پيل شي.
دا لوبه د نولس کلنو د کرکټ د نړیوال جام په ډي ګروپ کې ده.
په دغه ګروپ کې په افغانستان او ویسټ اندیز سربېره د جنوبي افریقا او تانزانیا ملي ټيمونه هم شامل دي.
افغانستان او ویسټ اندیز خپلې دواړه لومړۍ لوبې ګټلي.
افغانستان د جمعې په ورځ د نولس کلنو په نړیوال جام کې خپله لومړۍ لوبه د ویسټ اندیز په وړاندې وګټله.

د نولس کلنو د کرکټ نړیوال جام د زمبابوې او نامیبیا په کوربه توب د شپاړسو ټیمونو په ګډون پيل شوی.

په افغانستان کې د طالبانو تر بیا واکمنېدو وروسته د چین د دولتي رسنیو فعالیتونه زیات شوي.

د ازادي راډیو د خبر مرکزي څانګې د یوه څېړنیز/تحلیلي راپور په اساس چې د شنبې په ورځ خپور شوی چینايي رسنۍ په افغانستان کې د بیجینګ د مثبت رول په منعکسولو بوختې دي او د بیوزلیو، ناخوالو او د بشري حقونو د نقض موارد نه راپور کوي.

ځینې خبریالان چې د چین له ملاتړ برخمنو خبري اژانسونو او رسنیو سره کار کوي د خپلو کارونو په اړه له نورو رسنیو سره له خبرو کولو منع شوي او ګواښ ورته شوی که چېرته دا کار وکړي له دندو به وایستل شي.

د راپورونو په اساس چین له کلونو راهیسې ځينې خصوصي او دولتي رسنۍ او خبري اژانسونه تمویل کړي.

دمګړۍ هم د چین نړیوال ټلویزیون سي جي ټي ان او د چین مرکزي ټلویزیون سي سي ټي وي په کابل کې دفترونه لري او له ځینو دولتي او خصوصي رسنیو سره همکارۍ او اړیکې پالي.‎

د افغانستان یوه پيژندل شوي سندرغاړي شفیق مُرید شکایت کړی چې د طالبانو حکومت په کابل کې د رایان په نوم د ده یوه پرورشګاه یا د ماشومانو روزنتون تړلی دی.
ښاغلي مُرید د شنبې په ورځ په خپله فیسبوک پاڼه په یوه پيغام کې ویلي چې طالب چارواکو له کومې مخکینۍ خبرتیا پرته دا اقدام کړی او ماشومان یې دولتي روزنتونو ته وړي دي.

شفیق مُرید وايي چې په رایان پرورشګاه کې ۲۱ تنو کارکوونکو او ښوونکو د ګڼو هغو ماشومانو روزنه او پالنه کوله چې له بیوزلۍ، لوږې او بې سرپرستۍ سره مخ وو.

هغه ویلي دوی د رایان روزنتون له لارې دغو ماشومانو ته د اوسېدو یو مناسب ځای او د روزنې ښه محیط ورته برابر کړی وو.

د برلین سیمه ایزې عالي محکمې پرون په یوه بیان کې وویل، دا ۱۹ کلن ځوان به چې نوم او هویت یې نه دی ښودل شوی خپله د بند موده په دارالتادیب کې تېروي ځکه د نیول کېدو پرمهال لا صغیر و.

په بیان کې راغلي دي چې تورن د ۲۰۲۵ کال په فبروري کې د اسراییلو پر سفارت د برید پلان جوړ کړ خو چاودېدونکي توکي یې ترلاسه نه کړل. د بیان له مخې دې تورن د داعش له غړو سره هم اړیکي لرل او چمتو شوی و، چې له دې ډلې سره د یوځای کېدو لپاره افغانستان ته ولاړ شي خو د برلین په یوه هوايي ډګر کې ونیول شو.

په عین حال کې پرون په جرمني کې د هغه افغان محاکمه هم پیل شوه چې په مونشن ښار کې د خلکو پر ګڼه ګوڼه د موټر په برید تورن دی.

دا افغان چې د فرهاد ن په نوم معرفي شوی او په کابل کې زېږېدلی، د ۲۰۲۵ کال په فبروري میاشت کې د یوې دوه کلنې ماشومې او د هغې د مور په وژنه او د نورو ۴۴ کسانو د قتل د هڅې په تور محاکمه کېږي.

د نیمروز ولایت د کار او ټولنیزو چارو له ریاست څخه په یوه خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، د سحر او مهسا په نوم دوه ماشومې نجونې چې پرون ایراني پولیسو له له دې هېواده ایستلې وې، پروت خپلې کورنۍ ته وسپارل شوې.

د خبرپاڼه له مخې، د دغو ماشومانو کورنۍ د نیمروز په مرکز زرنج ښار کې له ایراني لوري سره تر همغږي وروسته موندل شوې ده.

د کډوالو نړیوال سازمان د راپور له مخې، په تیرو دوو کلونو کې څه باندې دوه میلیونه افغان کډوال له ایران او پاکستانه افغانستان ته استول شوي دي.

د دې سازمان په ټکو، د دې اخراج شویو ډیر شمیر ماشومان او ښځې دي.

باختر خبري اژانس چې طالبان یې اداره کوي د دې شرکت د پلان څانګې د مشر محمدناصر احمدي له قوله لیکلي چې وايي په دې هوکړه لیکونو کې له بیلابیلو سرچینو لکه له ګاز، حرارتي انرژۍ او سکرو څخه د برېښنا د تولید په پروژو هوکړه شوې ده".

د احمدي په ټکو، د دغو پروژو تخنیکي چارې به ډیر ژر د افغانستان په دریو سیمو کې پیل شي.

ښاغلي احمدي د دغو پروژو د موقیعت په اړه څه نه دي ویلي.

بريښنا شرکت داسې مهال د دې پروژو د هوکړه لیکونو خبره کوي چې د پلازمینې کابل په ګډون په ډیرو ولایتونو کې خلک د برېښنا له پرچاوۍ شکایتونه لري.

د افغانستان له ۱۹کلنو کم عمره لوبغاړو، د کرکټ د یو ورځنیو لوبو د نړیوال جام په سیالیو کې جنوبي افریقا ته د ۲۸ منډو په توپیر ماتې ورکړه.

افغان زلمیانو جنوبي افریقا ته د ۲۶۷ مڼدو هدف ورکړی و، خو سیالې لوبډلې په ۴۷ اوورونو کې خپل ټول لوبغاړي له لاسه ورکړل او هدف یې پوره نه کړ. د زیمبابوي او نامیبیا په کوربه توب په دې جام کې پرون درې لوبې وشوې چې یوه یې د افغانستان وه.

په نورو لوبو کې انګلستان د ۳۷منډو په توپیر پاکستان ته او اسټرالیا د اتو ویکټو په توپیر ایرلنډ ته ماتې ورکړه.

د افغانستان بله لوبه سبا یکشنبې (د جنوري ۱۸مه) له ویسټ انډیز سره په پام کې ده. د ۱۹ کلنو د نړیوال جام پایلوبه به د فبروري په ۶مه ترسره شي.

په جرمني کې د هغه افغان محاکمه نن (جمعه د مرغومي ۲۶مه) پیل شوه چې په مونشن ښار کې د خلکو پر ګڼه ګوڼه د موټر په وسیله په برید، د یوې دوه کلنې ماشومې او د هغې د مور په وژنه او د ګڼو کسانو په ټپي کولو تورن دی.

دا افغان وګړی چې د فرهاد ن په نوم معرفي شوی دی او په کابل کې زېږېدلی دی، د دوو کسانو د قتل او د نورو ۴۴ کسانو د قتل د هڅې په تور محاکمه کېږي. څارنوالان وايي چې نوموړي دا کار د مذهبي انګېزې له مخې کړی، د برید پرمهال یې د الله اکبر نارې وهلې او غوښتل یې په برید کې خپله دی هم مړ شي.

فرهاد چې د ۲۰۲۵ کال د فبروري میاشتې د برید پرمهال ۲۴ کلن و، تورن دی چې خپل موټر یې په عمدي ډول د خلکو پر ګڼه ګوڼه وروستی دی.

دا برید په داسې وخت کې وشو چې په جرمني کې انتخاباتي کمپاینونه روان وو او هغه مهال یې د کډوالو په مخالفت کې تادوه بحثونه وپارول.