د هند د بهرنیو چارو وزیر ایس جي شنکر د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ له وزیر نورالدین عزیزي سره پرون تر لیدو وروسته په ایکسپاڼه کې ولیکل چې له ښاغلي عزیزي سره یې د کابل او نوي ډیلي ترمنځ د سوداګرۍ، اتصال او د خلکو ترمنځ د اړیکو د پیاوړتیا په لارو چارو خبرې وکړې.

نور الدین عزیزي د چهارشنبې په ورځ د یوه پلاوي په مشرۍ په پنځه ورځني سفر هند ته ولاړ.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ د وزارت ویاند اخندزاده عبدالسلام جواد رسنیو ته وویل چې د هند له بهرنیو چارو وزیر سره د لیدو پرمهال د افغانستان د خصوصي سکتور غړیو ته د ویزو د ورکولو په اړه خبرې وشوې او د دواړو هیوادونو ترمنځ د ګډ کاري ګروپ د بیا فعالولو، د سوداګرۍ د ګډې خونې د جوړولو او د چابهار بندر د ستونزو د حل په اړه یوشمیر موافقې وشوې.

اخندزاده عبدالسلام جواد دا ونه ویل چې د چابهار بندر په اړه څه هوکړې شوې دي. دا بندر د امریکا د متحد ایالتونو تر بندیز لاندې و او نژدې درې اونۍ مخکې نوي ډیلي خبر ورکړ چې له بندیزونو څخه د دې بندر د فعالیت لپاره یې شپږ میاشتې وخت اخیستی دی.

پاکستان وايي چې د کرکټ ملي لوبډله به یې د کرکټ په شل اوره نړیوال جام کې له هند سره لوبه وکړي.

له دې مخکې پاکستان په دې سیالیو کې د هند له لوبډلې سره له لوبیدو ډډه کړې وه. د پاکستاني رسنیو د راپورونو له مخې د پاکستان لوبډله به د فبرورۍ په ۱۵ د سریلانکا په پلازمینه کولمبو کې د هند له لوبډلې سره د سیالۍ ډګر ته ووځي. د پاکستان جیو نیوز او نورو رسنیو ویلي چې دا پرمختګ د سریلانکا د ولسمشر انورا کمارا دېسانایکا او د پاکستان د صدراعظم شهباز شریف ترمینځ له ټیلیفوني اړیکې وروسته شوی دی. د پاکستان د صدراعظم له دفتره په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي چې د سریلانکا ولسمشر له شریف څخه هیله کړې وه چې د پاکسان لوبډله دې په سریلانکا کې له هند سره لوبه وکړي.

پاکستان تر دې وړاندې د فبرورۍ په لومړۍ نېټه اعلان کړی وو چې لوبډله به یې د ۲۰۲۶ کال په ۲۰ اووره نړيوال کرکټ جام کې له هند سره سیالي نه کوي.

د پاکستان حکومت هغه مهال د خپلې پرېکړې لپاره کوم دلیل نه وو وړاندې کړی خو د پاکستان کرکټ بورډ مخکې ویلي ول چې د بنګلادېش په ملاتړ یې دا پرېکړه کړې ده.

د کرکټ نړیوالې شورا بنګلادېش د جنورۍ پر ۲۴مه تر هغې وروسته له نړیوال جامه وایست چې په هند کې یې له لوبو کولو ډډه وکړه.

د راپورونو له مخې د ازبکستان ولسمشر شوکت میرضیایف د ټرانس-افغان اورګاډي پټلۍ د جوړولو لپاره د تخنیکي او اقتصادي سروې د چمتو کولو موافقه منظور کړې ده. کاسپین پوسټ ورځپاڼې د ازبکستان د رسنیو له قوله راپورورکړی چې د بین ‌الحکومتي چوکاټ دغه تړون د ازبکستان د ڼرانسپورت وزارت، د افغانستان د ټولګټو وزارت، او د پاکستان د اورګاډو وزارت ترمنځ لاسلیک شوی دی.

دا پروژه د اورګاډي د یوې نوې پټلۍ پر جوړولو متمرکزه ده چې د ازبکستان نایباباد به د افغانستان تر هرلاچي پورې نښلوي. دغه موافقه د ۲۰۲۵ کال د جولای په ۱۷مه په کابل کې لاسلیک شوې وه. له ازبکستانه افغانستان او پاکستان ته د اورګاډي د دغې نوې پټلۍ د جوړولو لپاره د تخنیکي سروې راپور داسې مهال ورکول کیږي چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي پرون دوشنبې د ازبکستان د مرکزي آسیا د نړیوال انسټیټوټ د ریس او د هغه هیواد د ولسمشر د مرستیال سلاکار جولان وهابوف په مشرۍ له پلاوي سره وکتل. د بهرنیو چارو وزارت په خپله ایکسپاڼه کې په یوه بیان کې ویلي چې په دې کتنه کې د دواړو هیوادونو ترمنځ د سیاسي او اقتصادي همکاریو پرلا پیاوړتیا او سیمه ییزو مسایلو بحث وشو. د بیان له مخې دواړو لورو په مختلفو برخو کې خپل ترمنځ اړیکې وستایلې او د لا پیاوړتیا لپاره یې ځینو وړاندیزونه وکړل.

د سره صلیب نړیواله کمیټه وایي په افغانستان کې په تیر۲۰۲۵ کال کې بشري وضعیت د نړۍ له ترټولو سختو وضعیتونو څخه وو. دې کمیټې پرون دوشنبې په خپله ویبپاڼه کې په یوه راپورکې ویلي چې د دې هیواد میلیونونه وګړي د خپلو لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره له ستونزو سره مخ وو. اقتصادي تنګسیا، بې ‌وزلي، او د تېرو لسیزو جګړو د کورنیو د مقاومت او د ځان ‌بسیا وړتیا کمزورې کړې وه، په داسې حال کې چې پر اقلیم پورې تړلي ناورینونو لکه وچکالۍ، سېلابونو او زلزلې د زیانګالو خلکو مقاومت لا له خطرسره مخامخ کړی و.

په راپورکې ویل شوي چې د خوړو ناامني، روغتیايي خدمتونو ته محدود لاسرسی، او د پاکو اوبو او حفظ الصحې د خدمتونو کمښت د هېواد په ډېرو سیمو کې دوام درلود. د دې په پایله کې، د نفوس لویه برخه د ژوندي پاتې کېدو لپاره پر بشري مرستو متکي پاتې شوې وه، چې دا د دوامدارو او اصولي بشري اقداماتو پر بیړنۍ اړتیا ټینګار کوي.

سره صلیب همدارنګه ویلي چې افغانستان لا هم د نړۍ له هغو هېوادونو څخه دی چې د جګړې له ناچاودو وسیلو او چاودېدونکو توکو له پاتې شونو څخه ډېر ککړ دی او د دوی ټیمونو له افغاني سرې میاشتې ټولنې سره نږدې کار وکړ څو په ټولنو کې د ماینونو او چاودېدونکو توکو د خطرونو په اړه پوهاوی لوړ او خوندي چلندونه تبلیغ کړي، تر څو پېښې راکمې او د خلکو ژوند وژغورل شي.

د طالبانو د حکومت د امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت د دوشنبې په ورځ د ملګرو ملتونو د هغه نوی راپور ځینې برخې ردکړې چې په هېواد کې یې د بشري حقونو سرغړونې مستندې کړې دي. د دې وزارت ویاند مولوي سیف الاسلام خیبرد دې راپور موندنې «بې ‌بنسټه» وبللې او له خلکو یې وغوښتل چې د ملګرو ملتونو پر ارزونو باور ونه کړي. د هغه په خبره د یوناما په راپورکې معلومات ناسم او د خپل سرو نیونو، تاوتریخوالي او له ښځو او نارینه وو سره د ناوړه چلند تورونه ردوي.

هغه ویلي چې د وزارت ټول فعالیتونه یې د شریعت او نافذه قوانینو سره سم ترسره کېږي.

یوناما په خپل وروستي درې میاشتني راپورکې چې د تیرې یکشنبې په ورځ یې خپورکړی ویلي چې د طالبانو د امربالمعروف او نهي عن المنکر وزارت محتسبینو په درې میاشتو کې لږ تر لږه ۵۲۰ کسان په خپل ‌سري ډول نیولي او د ښځو او نارینه وو پر وړاندې یې د ناوړه چلند ۵۰ پېښې ثبت کړې دي.

یوناما په دغه راپورکې د څو ولایتونو کې یادونه کړې چې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر محتسبینو پکې ښځې عامه ځایونو ته له لاسرسي منع کړې دي.

ټاکل شوې ده چې د افغانستان د کرکټ ملي لوبډله سبا، چهارشنبه (د فبروري ۱۱ مه ) د کرکټ د شل اوریز نړیوال جام په دویمه لوبه کې د سویلي افریقا سره مخ شي.

دا لوبه د چهارشنبې په ورځ د کابل په وخت د سهار په ۱۰:۳۰ بجو د هند د ګجرات ایالت په احمد آباد ښار کې د نریندرا مودي په لوبغالي کې پیلیږي.

د پرون په لوبو کې، سکاټلینډ د ایټالیا په وړاندې، زمبابوې د عمان او سویلي افریقا د کاناډا په وړاندې بریا ترلاسه کړه.

افغانستان د یکشنبې په ورځ په دې سیالۍ کې په خپله لومړۍ لوبه کې نیوزیلند ته وبایلله.

د امریکا مرستیال ولسمشر جي ډي وینس د دوشنبې په ورځ (د فبروري ۲۹مه) ارمنستان ته ورسېد.

هغه پلازمینې یریوان ته په رسیدو سره د ارمنستان له لومړي وزیر نیکول پاشینیان سره ولیدل.

وینس د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ادارې څخه ترټولو لوړ پوړی چارواکی دی چې ارمنستان ته سفر کوي.

دا سفر نږدې شپږ میاشتې وروسته له هغه کیږي چې ارمنستان او اذربایجان د امریکا په منځګړیتوب د ناګورنو قره باغ سیمې په اړه د اوږدې مودې شخړې د پای ته رسولو لپاره د تړون لاسلیک وکړ.

د RFE/RL د ارمني څانګې د راپور سره سم، ارمنستان ته د امریکا د مرستیال ولسمشر سفر د اعتماد جوړونې لپاره د یریوان او باکو ترمینځ د اقتصادي اړیکو پراختیا باندې متمرکز دی.

سپینې ماڼۍ وویل چې جي ډي وینس به ارمنستان ته له خپل سفر وروسته د اذربایجان پلازمینې باکو ته ولاړ شي.

د طالبانو د حکومت د ترانسپورت او هوايي چلند وزارت د هوا پېژندنې څانګې نن سه شنبې د افغانستان په نهو ولایتونو کې د واورې او باران اټکل کړی دی.

دې ادارې د دوشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې وویل چې بادغیس، فاریاب، سرپل، غور، بامیان، دایکندي، میدان وردګ، پکتیکا او بدخشان ولایتونکې به نن، سې شنبه (د فبروري ۱۰مه) باران او واورې وشي.

د هوا پیژندنې اداره زیاتوي چې تمه کیږي چې په مختلفو ځایونو کې د واورې اندازه د ۱۰ او ۲۰ سانتي مترو ترمنځ او د باران اندازه د ۱۰ او ۲۰ ملی مترو ترمنځ وي.

مخکې له دې د یکشنبې او دوشنبې په ورځو کې د افغانستان په ۲۷ ولایتونو کې د درنو واورو او بارانونو وړاندوینه شوې وه.

د جاپان د نړیوالې همکارۍ اداره (JICA) وايي د ملګرو ملتونو د پروژو د خدماتو دفتر سره یې د شاوخوا ۱۰ ملیون ډالرو په ارزښت یو تړون لاسلیک کړی ترڅو د اقلیمي تغییراتو په وړاندې مبارزې لپاره افغانانو سره مرسته وکړي.

جایکا د دوشنبې په ورځ (د فبروري ۹) په یوه مطبوعاتي اعلامیه کې وویل چې د دغې دوه کلنې پروژې هدف دادی چې د اقلیمي بدلونونو په وړاندې مبارزه کې د زیانګالو ټولنو ظرفیت پیاوړی شي.

افغانستان دنړۍ دهغو لسو هیوادونو په کتار کې دی چې د اقلیمي بدلون پر وړاندې خورا زیان منونکي دي.

د وچکالۍ او د اوبو د سرچینو د کمیدو سربیره، سیلابونه او پیاوړي بادونه په افغانستان کې د اقلیمي بدلون نتایج ګڼل کیږي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف وايي چې افغانستان او شاوخوا سیمو کې یې د افغانستان او پاکستان ترمینځ او دهند او پاکستان ترمینځ سیمو کې د"ترهګریزو" فعالیتونو شتون لیدل کیږي.

لاوروف دا څرګندونې د بریکس نړیوال تلویزیون سره په مرکه کې چې د دوشنبې په ورځ خپره شوه کړي دي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر زیاته کړه چې د ترهګرۍ په وړاندې مبارزه د روسیې له لومړیتوبونو څخه ده.

روسیه په نړۍ کې یواځنۍ هیواد دی چې د طالبانو حکومت یې په رسمیت پیژندلی او ورسره نږدې اړیکې لري.

طالبانو تر اوسه د لاوروف د څرګندونو په اړه تبصره نه ده کړې؛ خو تر دې مخکې یې په افغانستان کې د ترهګریزو فعالیتونو په اړه اندیښنې رد کړي او ویلي یې دي چې دوی به هیچا ته اجازه ورنکړي چې د افغانستان خاوره د نورو هیوادونو پرضد وکاروي.

د جاپان د صدراعظمې سانائه تاکایچي، ګوند لیبرال ډموکراټ د دغه هېواد په پارلماني ټاکنو کې دوه پر دریمه څوکۍ وګټلې.

دا د یاد ګوند لپاره یوه تاریخي بریا ګڼل کېږي.
لیبرال ډموکراټ او اییتلافي ملګري ګوند یې د جاپان د استازیو جرګې له ۴۶۵ څوکیو څخه ۳۲۸ وګټلې.

تاکایچي ویلي وو که په ټاکنو کې بریالۍ نه شي نو د ګوند له مشرۍ به استعفی کوي.

مګر په اوسنۍ بریا سره به د ټاکنیزو ژمنو په پوره کولو کې د هغې لپاره لار هواره شي.

تاکایچي د جاپان لومړنۍ ښځینه صدراعظمه ده.